کد خبر: 17991
ف
مروری بر کتاب «فلسفه اندیشه دینی در اسلام و مسیحیت»؛
بررسی مباحث کلامی و الاهیاتی مشترک اسلام و مسیحیت در یک کتاب
کتاب «فلسفه اندیشه دینی در اسلام و مسیحیت» محتوای بنیادین علم کلام اسلامی را در کنار بافتار فرهنگی و تاریخی آن با مقایسه با فرهنگ جهانی معرفی و بررسی می کند.

به گزارش شبکه علمی ثریا، کتاب فلسفه اندیشه دینی در اسلام و مسیحیت، تقریری روشمند از تکاپوهای فکری دانشمندان مسلمان درباره مسائلی است که مسیجیان غرب نیز تکاپوهای فکری بسیار درباره آنها داشتند. لوئی گارده و ژرژ قنواتی، دو تن از اسلام شناسان سرشناس، در این کتاب کوشیده اند علم کلام را آن چنان که به لحاظ تاریخی بنیان گذاشته شده و چنان که در حوزه های دروس سنتی تدریس می شود معرفی و بررسی کنند.

آنها در این کتاب مهم، محتوای بنیادین علم کلام اسلامی را در کنار بافتار فرهنگی و تاریخی آن با مقایسه با فرهنگ جهانی معرفی و بررسی کرده اند. آنان، به خصوص مباحث کلامی و الاهیاتی مشترک میان اسلام و مسیحیت را نیز مد نظر داشته اند.

هدف از نگارش این کتاب نه مجادله است نه اثبات برتری دینی بر دین دیگر و نه تلاش برای تدوین سیاهه ای از مشابهت های ظاهری میان اسلام و مسیحیت. نویسندگان کتاب کوشیده اند در گزارش خود از عقاید این دو دین به آفت داوری درباره عقاید دین دیگر بر اساس ارزش ها و مبانی و عقاید دین نویسنده مبتلا نشوند.

همه تلاش نویسندگان این کتاب این است که در فصل های مربوط به مسیحیت مثل یک دین دار مسیحی عقاید را گزارش کنند و در فصل های مربوط به اسلام مثل یک مومن مسلمان باشند.

خوانننده مسلمان در این مسیر با چند و چون عقاید مسیحیان و موضوعات و روش ها و غایات الاهیات مسیحی آشنا می شود. در نتیجه این تلاش روشن می شود که الاهیات مسیحی موضوعی اعم از کلام اسلامی دارد و به مسائلی گسترده تر از آنچه در کلام اسلامی بدانها پرداخته می شود، می پردازد. دیگر اینکه غایات الاهیات مسیحی (کشف شهودی حقیقت، افزون بر دفاع از عقاید) با غایت کلام اسلامی (دفاع از عقاید) تفاوت بسیار دارد. دیگر اینکه روش هایی که الاهیات مسیحی در مسیر غایت خود به کار می بندد متنوع تر از روش های علم کلام اسلامی است.

خواننده با مطالعه این کتاب در می یابد علم کلام که آن را علم التوحید نیزمی خوانند، علم الاهیات یا خداشناسی اسلامی است. این کتاب می خواهد علم کلام را آن چنان که به لحاظ تاریخی بنیان گذاشته شده و چنان که در حوزه های دروس سنتی تدریس می شود بشناسد و بررسی کند. نویسندگان علم کلام را امری مسلم فرض می کنند.

در بخشی از این کتاب آمده است: «در این کتاب هرگز در پی آن نبوده ایم که داوری کنیم؛ دست کم درباره چیزی داوری نکرده ایم مگر در چارچوب خودش. مثلا در بررسی علم کلام، درباره سنت گرایی سفت و سخت داوری کرده ایم اما این داوری ناظر به موضوع علم کلام و امکانات آن است. درباره الاهیات مسیحی هم فقط خواسته ایم همه مواد پرباری که بنای این علم الاهیاتی به ما می دهد، به منزله علمی مستقل که گفته می شود خداوند آن را فروفرستاده و از قرن نخست مسیحی مورد توجه بوده، نشان دهیم. به نظر خودمان نشان داده ایم که تنها کارکرد علم کلام یعنی دفاع از عقاید ارتباطی تنگاتنگ با سرشت عقاید اسلامی دارد همچنان که کارکرد الاهیات مسیحی نیز که کارکردی دوگانه شامل دفاع و آگاهی بخشی است، همین رابطه را با سرشت آن دارد.»

عناوین بخش های کتاب فلسفه اندیشه دینی در اسلام و مسیحیت به این ترتیب است: بخش اول چگونگی و ساختار، بخش دوم پیدایش علم الهیات مسیحی در ارجاعات آن به اندیشه اسلامی و بخش سوم به علم کلام و الهیات سرشت و روش اشاره می کند.

در بخش اول کتاب به تفصیل به بافتار تاریخی کلام اسلامی، جایگاه علم کلام در میان علوم و ساختار رساله های کلامی اشاره داشته است. در بخش دوم چند فصل درباره مواجهه علم کلام با اندیشه مسیحی در عهد آبای کلیسا، اندیشه قرون وسطا، فلسفه مسلمانان و کلام اشاره می کند. بخش سوم کتاب هم به موضوع ایمان و عقل در کلام و الهیات و منابع معرفت و تحقیق در خداشناسی می پردازد.

هدف اصلی این کتاب معرفی عقاید اسلامی به خواننده مسیحی در چارچوب مقایسه آن با الهیات مسیحی بوده است. این مسیر با بحثی تاریخی درباره شکل گیری علم کلام اسلامی و مراحل تطور آن از آغاز تا دوره اصلاح یعنی دوره سیدجمال الدین اسدآبادی و شاگردان او آغاز می شود. پس از آن جایگاه علم کلام در طبقه بندی علوم در میان مسلمانان با جایگاه الاهیات در طبقه بندی علوم در میان مسیحیان مقایسه می شود.

هدف نویسندگان در بخش اول کتاب این است که مراحل تطوری را که از قرآن آغاز شد و به پیدایش تک تک علوم اسلامی انجامید، به طور خاص شاخه ای که «کلام» خوانده شد، برای خواننده روشن شود. پیش فرض آن است که خواننده با تاریخ اسلام سیاسی آشناست و به جای پرداختن به خود این تاریخ، رد پای پی آمدهای آن در پیدایش علم کلام و مکاتب آن بررسی می شود.

گام بعدی مقایسه ساختار رساله های کلامی اسلامی با رساله های الاهیاتی مسیحی است. بخش دوم کتاب تا حدودی بیشتر بر الاهیات مسیحی متمرکز شده و علم کلام و روند تحول و تطور الهیات مسیحی را با ارجاع به اندیشه کانون مورد بحث قرار داده است.

در بخش «پیدایش علم الهیات مسیحی در ارجاعات آن به اندیشه اسلامی» دو دوره مهم مربوط به پیدایش الاهیات مسیحی بررسی می شود که در این دوره ها توانست با فرهنگ عربی – اسلامی مواجهه داشته باشد: قرن های هشتم و نهم میلادی (دهه پایانی قرن اول تا دهه پایانی قرن سوم هجری) که اواخر دوره آبای یونانی کلیسا و اوایل پیدایش علم کلام است؛ سپس قرن های دوازدهم و سیزدهم میلادی (قرن های ششم و هفتم هجری) که دوره تالیفات مدرسی لاتینی است و تقریبا هم زمان با نخستین نوشته های کلامی به روش متاخران. این دو دوره که به هر یک بخشی اختصاص یافته اهمیت بسیار برای الاهیات مسیحی دارد و برای همین در شرح و توصیف این دوره و دستاوردهای نظری متاخر بر آنها که برآمده از آنهاست کوتاهی نمی شود.

در بخش نهایی کتاب نخست جایگاه عقل و ایمان در علم کلام با جایگاه شان در الاهیات مسیحی مقایسه شده و سپس آنچه در کلام اسلامی معیار درستی استدلال شمرده می شود با آنچه در الاهیات مسیحی این کارکرد را دارد مقایسه شده است.

مولف در بخش سوم با توجه به اینکه روند پیدایش و تطور علم کلام و الاهیات مسیحی پی گرفته شد و این که این دو هر یک در فضای خود چه جایگاهی دارد، در حالت نهایی آن نگریسته می شود یعنی در حالت علمی قلم به ذات و مستقل و تلاش می شود با مقایسه کلام اسلامی با الهیات مسیحی دریافته شود که مساله ماهیت و روش چگونه در علم توحید اسلامی مطرح می شود.

در بخشی از این فصل آمده است: «بی تردید در علم کلام مانند الاهیات مسیحی، مسلمات ایمانی می یابیم؛ اینها مسلماتی اند که متکلم با آنها آغاز می کند و از ایمان عوامانه به ایمان آگاهانه می رسد. پس از طی این مرحله، ایمان دیگر فقط یک نور فوق طبیعی نیست بلکه ملکه نظر در امورعقایدی که با تکاپوی طبیعی بشر کسب شده است، امری فوق طبیعی می شود. همچنین قواعد ایمان دیگر اصولی نیست که مبنای علمی شوند و لازم نیست آنها را با ادله ای اثبات کرد، بلکه باید به شرح علمی آنها پرداخت و آنها را با یکدیگر سازگار کرد. در علم کلام مسلمات ایمانی در درجه اول نقش گزاره هایی را بازی می کنند که باید از آنها دفاع کرد و با ادله به اثبات شان پرداخت. متکلمان همیشه در پی ادله ای بودند که حقایق ایمانی را اثبات کند و این گونه بود که یک سر دفاعی بودن علم کلام امری عرضی یا کارکرد فقط بخشی از علم کلام نبود بلکه برعکس نظام جدایی ناپذیر آن و لازمه مفاهیمی بود که این علم بر آنها استوار شده بود.»

کتاب فلسفه اندیشه دینی در اسلام و مسیحیت نوشته لویی گارده و ژرژ قنواتی با ترجمه احسان موسوی خلخالی توسط انتشارات حکمت منتشر شده است.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

مغالطاتی در توجیه لیبرالیسم رسانه‌ای/ تکالیف دولت در فضای مجازی

خانم بازیگر در حال سیگار کشیدن روی صحنه تئاتر! +عکس

صف طولانی مردم برای خرید گوشت یخ زده با کارت ملی! +عکس

رزمایش قطع اینترنت لغو شد! +جزئیات

کشف لاشه سگ در یکی از قصابی‌های مشهد! +عکس

اپلیکیشنی که مکان بدهکاران را لو می‌دهد +عکس

نگاهی به بهترین کوپه‌های سال ۲۰۱۸

تیپ و ژست جذاب کریستیانو رونالدو و نامزدش در هنگام ورود به دادگاه! +عکس

شما رئیس‌جمهور کشور اسلامی هستید نه سکولار

واکنشآقای بازیگر به شایعه وخامت حالش +عکس

اینجا دختران از پسران خواستگاری می‌کنند! +عکس

قیمت بلیت هواپیما برای ۲۲ بهمن چند برابر شد +جدول

توضیح معصومه ابتکار درباره عکس جنجالی‌اش +عکس

زمان واریز عیدی کارمندان و بازنشستگان اعلام شد

جدول ترسناک صعود قیمت خودرو در ۳ دولت اخیر/ وقتی پراید هم لاکچری می‌شود

حقوق مدیران باید شفاف شود/ دولت سامانه حقوق و دستمزد را کامل کند

نتایج فوریت های پزشکی در آزمون کاردانی به کارشناسی اعلام شد

بازنگری مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی یک امر ضروری است

تجهیزات تصویربرداری نوری ایران ساخت به خدمت محققان کشور درآمد

تولید ۳۰ داروی جدید زیستی ایرانی

این هم نتیجه نصب کارت‌خوان در مطب پزشکان! +عکس

اتصال بی دردسر به شبکه‌های وای فای با یک تکه چوب!

نتایج فوریت‌های پزشکی در آزمون کاردانی به کارشناسی اعلام شد

افشای کمک چندصد میلیونی کی روش به یک موسسه خیریه در ایران! +عکس

۳ راه برای دانشجو شدن/ تکمیل ظرفیتی که تغییر نام داد

اشک‌های بازیکن استقلال پس از حذف تیم ملی عراق +عکس

این مواد غذایی را خام نخورید

اپلیکیشن واتس آپ در اروپا و آمریکا مختل شد

حدیث «لولاک» نشان از عظمت صدیقه طاهره(س) است

زن عصبانی شوهرش را بخاطر ندادن رمز موبایلش آتش زد +عکس

جدیدترین عکس از بی‌حاشیه ترین بازیگر زن ایران +عکس

توصیه مهم کی‌روش قبل از بازی با چین به بازیکنان +عکس

بازیگر زن سریال پایتخت با گریم باورنکردنی +عکس

شقایق فراهانی در آغوش آقای بازیگر +عکس

اطلاعیه جدید وزیر ارتباطات درباره پیامک‌های تبلیغاتی +عکس

بی‌رحمی عجیب مرد تبر به دست با نزدیکانش +عکس

اولین اسکناس جعل شده در ایران! +عکس

دو مرجع تقلید از پخش اعترافات تلویزیونی انتقاد کردند +عکس

طارق همام مصدوم شد و اشک ریخت +عکس

مجری‌ای که برای اولین بار افتتاحیه جشنواره فیلم فجر را اجرا می‌کند +عکس

خستگی‌های خانم سوپراستاردر نیمه شب +عکس

خانم بازیگر در یک روز از فرش به عرش رسید +عکس

آقای بازیگر و کودک عصبانی +عکس

تیپ متفاوت خانم بازیگر با بلوز و شلوار +عکس

موزه سینما در زمان قاجار +عکس

خانم بازیگر عکس همسرش را منتشر کرد +عکس

آگهی فروش جلیقه نجات هواپیما! +عکس

امام جمعه‌ای که در استخر به منبر رفت! +عکس

ترس زیاد ژاپنی‌ها از شاگردان کی‌روش +عکس

خانم بازیگر: با سر به دیدار رهبری رفتم +عکس

شوخی رئیس مجلس با یک نماینده +عکس

گزینه‌های جانشینی رئیسی در آستان قدس +عکس

داور بازی حساس ایران و چین مشخص شد +عکس

رزمایش قطع اینترنت در کشور برگزار می‌شود +جزئیات

آرایش و ژست‌های عجیب خانم بازیگر +عکس

تازه عروس سینما هم از کی‌روش حمایت کرد +عکس

اولین تصویر از پشت صحنه برنامه جدید احسان علیخانی +عکس

زمان ثبت نام وام‌های دانشجویی/ آغاز ثبت نام وام شهریه از ۲۱ بهمن

خانواده‌هایی که سبد کالا نگرفتند بخوانند

رخداد بزرگ تاریخ ایران، واقعه ولایت عهدی امام رضا(ع) است

نامه یک طلبه درباره رفع توقیف فیلم جنجالی جواد عزتی +عکس

ردپای بزرگ دزد در منزل شخصی بهاره رهنما +عکس

BMW سری ۷ مدل ۲۰۱۹؛ همان قبلی با یک دماغ بزرگتر! +عکس

آخرین وضعیت خاوری از زبان دادستان تهران +عکس

پشت پرده ماجرای صداهای وحشتناک برج میلاد و ترک سازه +عکس

اکبر عبدی راهی بیمارستان شد +عکس

چهره واقعی و پیر نیکی کریمی که سن واقعی او را لو داد +عکس

آمار دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در آمریکا و کانادا

سهم هر ایرانی یک لیتر بنزین در روز است؟

آخرین وضعیت پرونده عراقچی/ شناسایی‌ اموال مظلومین در تهران و کیش

عکس/ اولین خودرو اسپرت لامبورگینی

رهبر کاتولیک ها از اپلیکیشن دعا خواندن رونمایی کرد

رأی دیوان عدالت اداری به نفع صندوق ذخیره فرهنگیان/ طلب ۶۳۴ میلیارد تومانی از دولت محقق می‌شود

رسوخ نانو در تولید پنجره‌های عایق

دانشگاه‌های علوم پزشکی پذیرش بدون کنکور ندارند

اپلیکیشنی که جایگزین داروی «ریتالین» شد

کشف ماهی که بدون نیاز به اکسیژن زنده می‌ماند

قدیمی‌ترین جدول تناوبی عناصر دنیا بازسازی شد

تبلیغات کنکور با مخاطبانشان صادق باشند

دزدی بزرگ از منزل شخصی بهاره رهنما +عکس

باورتان می‌شود این مرد ویشکا آسایش باشد؟ +عکس

دزدی بزرگ از منزل شخصی بهاره رهنما +عکس

صدا و سیما نیم ساعت به احمدی‌نژاد وقت داد! +عکس

سوتی دوباره بهاره رهنما جنجالی شد! +عکس

وضعیت جسمی بد رضا رویگری در مراسم ترحیم حسین محب اهری +عکس

واکنش سردار سلیمانی به خبر مرگ خاوری +عکس

علت اصلی بازداشت مرضیه هاشمی مشخص شد +عکس

کروکودیل غول پیکر آدمخوار در اندونزی به دام افتاد +عکس

اعتراف فوتبالیست معروف: دلم می‌خواهد سر نامزدم را از تنش جدا کنم! +عکس

غیرت تبریزی‌ها از ماجرای «ائل گولی» به جوش آمد! +عکس

اینم سلطان ترامادول! +عکس

پیام کی‌روش درباره حواشی مصاحبه جنجالی‌اش +عکس

این پرتاب بیرانوند دل همه را برد +عکس

واکنش ده‌نمکی به انتشار چالش عکس ۱۰ سال پیش خاوری +عکس

تشکر خاص بیرانوند از سردار آزمون برای تقلب رساندن در مهار پنالتی+عکس

تازه عروس سینما هم از کی‌روش حمایت کرد +عکس

بامزه‌ترین تصویر از بازی ایران و عراق +عکس

توضیح معصومه ابتکار درباره عکس جنجالی‌اش +عکس

ترس زیاد ژاپنی‌ها از شاگردان کی‌روش +عکس

افتتاح بهشت زهرا تهران همراه با بنزهای صفر کیلومتر +عکس

وقتی با یک قرون می‌شد کباب سلطانی خورد! +عکس

رقص کریس رونالدو برای نامزدش روی تردمیل! +عکس

عکس زیبای سید جواب جواد رضویان با حسین محب اهری

اعلام زمان و ورزشگاه بازی ایران و چین +عکس

بدل ایرانی مسی در حرم امام رضا (ع) نائب الزیاره مسی! +عکس

اولین اسکناس دست ساز با تصویر امام خمینی (ره) + عکس

باورکردنی نیست اینجا اتوبان تهران - کرج است! +عکس

خودروهای داخلی که هیچگاه به مرحله تولید نرسیدند +عکس

کوپن نان در زمان پهلوی+ عکس

ترافیک چهار راه استانبول ۷۰ سال قبل! +عکس