کد خبر: 18365
ف
پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر کرد؛
چکیده مقالات هفتاد و سومین شماره از فصلنامه علمی پژوهشی ذهن
به گزارش شبکه علمی ثریا، هفتاد و سومین شماره فصلنامه علمی پژوهشی ذهن با ارایه مقالات زیر منتشر شده است:

معناشناسی لوحِ محفوظ درقرآن/علیرضا فخاری، فرزاد دهقانی و علی شریفی

یکی از واژگانی که در حوزه معنایی کتابت در قرآن قرار میگیرد، لوح محفوظ است. واژه«لوح محفوظ» یک مفهوم بنیادین بوده و به این شکل تنها یکبار در قرآن آمده و همین امر سبب به وجودآمدن اختلاف نظرها درباره ماهیت این واژه از دیرباز میان قرآن‌پژوهان بوده است. واژه‌شناسان در بررسی معنای لوح از تورات، قرآن و منابع عصر نزول استفاده کرده و معانی الواح موسی، تخته‌های کشتی و هر چیزی را که بتوان بر روی آن نوشت، بیان کرده‌اند. پژوهش حاضر با روش معناشناسی همزمانی، میدان معنایی لوح محفوظ را تبیین کرده است.

تأملی در نسبت هرمنوتیک فلسفی گادامر و علوم طبیعی/ علیرضا منجمی

در مورد موضع گادامر درباره علوم طبیعی چند انتقادجدی صورت گرفته است. نخست آنکه برداشت او از علوم طبیعی پوزیتویستی است. دوم آنکه تصویری که از علم ارائه می‌کند،کاریکاتورگونه است وبه کار امروز ما نمی‌آید و سوم آنکه گادامر به سرشت هرمنوتیکی علوم طبیعی بی‌توجهی کرده است.

در این مقاله نویسنده میکوشد با مدّاقّه در مجموعۀ آثار گادامر بازسازی‌ای از نگاه گادامر به علوم طبیعی به دست دهد. پس در گام نخست به رویکرد گادامر به علوم طبیعی درباره شکاف زیست جهان و جهان علمی می‌پردازد.

اثبات عالم خارج از دیدگاه علامه طباطبایی/ علیرضا قائمینیا، اسلام رجبی و علیرضا صانعی

اثبات عالم خارج یا به عبارتی عالمی مستقل از مدرِک، از مسائل اساسی، پرماجرا و جریان‌ساز در عالم تفکر بوده است و تأثیرات مهمی نیز در زندگی اجتماعی بشر داشته است. جریان‌هایی همچون سوفیسم، ایدئالیسم و گونه‌های مختلف شکاکیت و جریان‌های کوچک برآمده از آنها، برخاسته از نوع واکنش اندیشمندان با این مسئله بوده است. این تعامل – در موارد بسیاری – وابسته به موضع معرفت شناختی آنها دارد؛ بدین معنا که با انکار یا پذیرش برخی از راه‌های معرفت، عالم خارج نیز قلمرو متفاوتی خواهد داشت. اینکه واقعیتی مستقل از ذهن انجام پذیرد و در صورت تحقق، مادی یا غیرمادی و یا ذهنی یا فراتر از ذهن باشد، در تعیین قلمرو عالم خارج نقشی اساسی دارد. انکار یا فروکاستن واقعیت به امور ذهنی و همینگونه عادت روان‌شناختی که موجب شکاکیت می‌شود، پاسخی منطقی و استوار نیاز دارد. ازاین‌رو در این نوشتار، نگارنده بنا دارد، دیدگاه علامه طباطبایی را در این زمینه بررسی کند.

ملاک اعتبار گزاره‌های قرآن کریم با تأکید بر گزاره‌های سیاسی قرآن/محمد عابدی

دربارۀ اعتبار گزاره‌های قرآن کریم، به ویژه گزاره‌های سیاسی آن، دو مسئله ثبوتی و اثباتی مطرح است: آیا این گزاره‌ها معتبرند و ارزش معرفتی دارند؟ در صورت معتبربودن، آیا سنجه‌هایی برای شناخت ارزش معرفتی‌شان داریم؟ موضوع مقاله بحث ثبوتی «ملاک اعتبار و قابلیت صدق» این گزاره است و بحث اثباتی مبتنی بر آن پاسخ می‌یابد. در این مقاله نخست ملاک اعتبار گزاره‌های گفته شده معرفی می‌شود، سپس به این پرسش، پاسخ داده می‌شود آیا این گزاره‌ها، واقع‌نمایی و واقع‌مندی دارند؟ آنگاه برای اینکه روشن شود هم‌خوانی معارف سیاسی‌قرآن با واقع چه میزان است.

رابطه نفس و بدن از دیدگاه ارسطو و ابن‌سینا با تأکید بر نفس نباتی و حیوانی/ حسین زمانی‌ها

بر اساس تفسیر رایج، تفاوت اصلی ابن‌سینا با ارسطو بر سر چیستی و حقیقت نفس ناطقۀ انسانی است؛ اما دربارۀ نفس نباتی و حیوانی میان ایندو اختلاف نظر آشکاری وجود ندارد؛ چه اینکه هر دو، نفس نباتی و حیوانی را از سنخ صورت منطبع در ماده می‌دانند. ما در این نوشتار می‌کوشیم تا با توجه به مبانی متافیزیکی ایشان و تفسیر خاصی که هر یک از این دو فیلسوف از رابطۀ ماده و صورت ارائه میدهند، نشان دهیم، حتی دربارۀ رابطۀ نفس نباتی و حیوانی با بدن نیز میان این دو اختلاف نظر آشکاری وجود دارد. ارسطو صورت – و به تبع آن – نفس را نه جوهر به معنای شیء، بلکه اصل یا ساختاری می‌داند که بر اساس آن ماده به عنوان یک شیء خاص مد نظر است.

نقش استعاره مفهومی در فهم آیات با تطبیق استعاره «زندگی تجارت است»/امیر بنی‌عصار

استعاره مفهومی یکی از نظریه‌های معناشناختی است که با آسان‌سازی درک مفاهیم فرامادی، دستیابی به فرایند مفهوم‌سازی یک متن را هدف قرار داده است. قرآن کریم متنی الهی و در بر دارندۀ تعبیرهای حکیمانه برای انتقال به مخاطب است. این تعابیر به‌گونه‌ای است که با کمک استعاره مفهومی، میتوان تاحدودی، برخی مفهوم‌سازی های قرآن را کشف کرد. در گستره کاربست استعاری قرآن، چنین مینُماید که استعاره «زندگی تجارت است»، الگوی مناسبی برای به تصویرکشیدن حقیقت زندگی انسان و نقش تسهیل کننده و زمینه ساز استعاره در فهم معانی پیچیده قرآن است. نگاشت از حوزه مبدأ به حوزه مقصد چارچوب اصلی پژوهش حاضر را تشکیل داده و این فرض را مطرح کرده که سود و زیان حقیقی زندگی، بسته به ارتباط با باری تعالی است. فرجام انسان‌ها در تجارت زندگی و تقسیم شان به سه گروه مؤمن، کافر و منافق و نسبت سود و زیان هر یک، از مواردی است که نگارنده به آنها دست یازیده است.

زیبایی‌شناسی در اندیشه اسلامی با تأکید بر حقیقت، معیار و منشأ/ محمدرضا جباران

درک صحیح زیبایی یکی از پایه‌های کمال معنوی انسان و زیبایی‌شناسی از مؤثرترین سامانه‌های ادراکی او در رویارویی با جهان خارج است. باور صحیح درباره حقیقت عقلانی و معیارهای درست زیبایی می‌تواند ما را با خاستگاه آن در هستی آشنا و نظام اخلاقی انسان را اصلاح کند. به همین دلیل گفتمان مدرن می‌کوشد زیبایی را از حوزه عقل به حیطه نفس بکشاند و تا حد تابعی از حواس و تجارب زیستی انسان بکاهد. این مقاله در صدد است از یک سو با تعیین کمال وجودی به عنوان معیار درست برای تشخیص زیبایی در برابر معیار تناسب که برساخته ارسطو و پیروان اوست، و از سویی دیگر، معیارهایی چون میل، عادت، لذت و منفعت که نظریه استناد زیبایی به نفس انسان را موجب شده‌اند، رابطه این‌همانی زیبایی و وجود را اثبات کرده، از این رهگذر ثابت کند که سرچشمه زیبایی ذات اقدس الهی است که خود، جمال مطلق است.

ارزیابی دیدگاه‌های رایج در مسئلۀ «ذهن – بدن» در دو مسئله «هویت معرفت» و «ارتباط ذهن و بدن»/ حسین مطلبی کربکندی

مسئلۀ«ذهن–بدن»که در حوزه فلسفی اسلامی و فیلسوفان قدیمی غربی به شکل «نفس–بدن» مطرح شده است، از دیرباز یکی از مسائل محوری در فلسفه، به ویژه در میان فیلسوفان ذهن متأخر بوده است. در این میان، دو مسئله «هویت معرفت» و «نحوه ارتباط ذهن و بدن» را میتوان از بنیادی‌ترین و محوری‌ترین چالش‌ها درباره دیدگاه‌های گوناگون طرح شده درباره مسئله ذهن-بدن دانست. این پژوهش برآن است که دیدگاه‌های مختلف رایج در مقوله ذهن-بدن را در رویارویی با این دو چالش بنیادین بیازماید. بدین منظور و در گام نخست، یازده دیدگاه را که در حکم دیدگاه‌های رایج در دو حوزه فلسفی اسلامی و غربی هستند، معرفی‌کرده، سپس هر یک از این دیدگاه‌ها را با دو چالش اساسی معهود، یعنی «ارائۀ تحلیل مناسب از هویت معرفت» و «توجیه مناسب از نحوه ارتباط ذهن و بدن»،رو به رو ساخته و پاسخ هر دیدگاه را به این مسائل بنیادین آورده و این پاسخ‌ها را داوری کرده‌است. در پایان – و با تحلیل دستاورد این مقایسه – چنین نتیجه گیری می‌شود که تنها دیدگاه خاص حکمت متعالیه از رویارویی با این دومسئله سربلند بیرون می‌آید.

علاقمندان می‌توانند جهت تکمیل اطلاعات و تهیه این فصلنامه به وبگاه فصلنامه علمی پژوهشی ذهن و یا پایگاه اینترنتی سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی مراجعه نمایند.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اعلام زمان و ورزشگاه بازی ایران و چین +عکس

جشن و پایکوبی خیابانی ویتنامی‌ها پس از صعود تیم ملی کشورشان +عکس

مرحوم هاشمی رفسنجانی در لباس قرقیزها +عکس

ترافیک چهار راه استانبول ۷۰ سال قبل! +عکس

لحظه دیدنی سوپر سیو بیرانوند مقابل عمان +عکس

این بازیکن بازی بعدی تیم ملی را از دست داد +عکس

توضیح سایپا درباره قیمت‌های جدید محصولاتش +جدول

خاطره بازی شهاب حسینی با حسین محب اهری +عکس

بلیت‌های نجومی جشنواره فجر در بازار سیاه +عکس

مهران مدیری در پشت صحنه کنسرت بهنام بانی +عکس

تصویر پوتین روی دستمال توالت وزیر دفاع انگلیس جنجالی شد! +عکس

مجری معروف و همسر دومش +عکس

۱۴ میلیون خانوار سبد حمایتی گرفتند/ کسانی که خود را مشمول می‌دانند اعلام کنند

هیات نظارت بر برجام در خصوص ماندن یا خروج از آن تصمیم می‌گیرد

انتخاب برگزیدگان جشنواره فارابی بدون توجه به نگاه‌های سیاسی

کاهش وزن باور نکردنی آقای بازیگر +عکس

بدل ایرانی مسی در حرم امام رضا (ع) نائب الزیاره مسی! +عکس

لطفا این پوسترها را ببینید و به اشتراک بگذارید +عکس

خبر خوب وزیر ارتباطات برای کاربران فضای مجازی +عکس

خانم بازیگر خارج نشین با لباس سنتی ایرانی +عکس

برکناری غیرمنتظره مدیرعامل سایپا +عکس

خانم شیرزاد وقتی کوچک بود! +عکس

زیباترین و جذاب‌ترین زنان پاکستانی معرفی شدند +عکس

عکس خنده دار بازیگر شب‌های برره برای چالش عکس ۱۰۰ سال پیش!

۳ رکورد جالب برای بهرام رادان +عکس

بازشناسی مرزهای ذهنیت و عینیت در علوم انسانی منتشر شد

بهترین شاسی‌بلند‌های ۲۰۱۸ با ۳ ردیف صندلی +عکس

کشف شواهدی از حیات در زیر یخ‌های قطب جنوب

تسخیر علم مهندسی برق و الکترونیک منطقه توسط دانشمندان ایرانی

مدت زمان دقیق روز در زحل مشخص شد

عرضه عمومی نسخه تازه اندروید در سال ۲۰۱۹

آیفون اس ای اپل به قیمت ۲۴۹ دلار دوباره به بازار آمد

جلسه دانشگاه شریف با نیروی انتظامی برای امنیت مسیر تردد دانشجویان

آغاز تکمیل ظرفیت مجدد برای کاردانی های «علمی کاربردی» از فردا

قانون حذف نمره مردودی از معدل کارشناسی ارشد لغو شد

نمی‌توانیم به تعلیم و تربیت بازاری نگاه کنیم/ سهم حاکمیت در آموزش

محاجه‌ای درشهادت حضرت زهرا(س)/حقانیت صدیقه طاهره در منابع اهل سنت

همسر مهدی هاشمی در مراسم ترحیم حسین محب اهری +عکس

ازدواج عجیب پسر ۱۹ ساله با پیرزن ۷۲ ساله! +عکس عروسی

ناراحتی شدید خانم بازیگر از هدیه‌ای که از او پس گرفته شد +عکس

وضعیت جسمی بد رضا رویگری در مراسم ترحیم حسین محب اهری +عکس

خانم بازیگر از فرزند دخترش رونمایی کرد! +عکس

پردرآمدترین شغل‌های دنیا در سال ۲۰۱۹ +عکس

علی پروین: ۲۰ دقیقه اول بازی با عمان باید گل بزنیم!

غیرت تبریزی‌ها از ماجرای «ائل گولی» به جوش آمد! +عکس

نظر جنجالی فائزه هاشمی درباره حجاب +عکس

ترامپ: در مرز مکزیک سجاده نماز پیدا شده است! +عکس

پرجمعیت‌ترین کشور جهان از نمای بالا +عکس

مجری متفاوت هواشناسی در تلویزیون +عکس

همسر مرضیه هاشمی کیست؟ +عکس

اولین عکس از مزار حسین محب اهری +عکس

کرایه دکان و مغازه در تهران چند؟ +جدول

خشم کارگردان معروف از یک برنامه تلویزیونی +عکس

شباهت باورنکردنی دختران فوتبالیست معروف به پدرشان +عکس

خط و نشان اینستاگرامی سیدجلال برای رقبای پرسپولیس +عکس

جواد خیابانی هنوز گریه می‌کند! +عکس

رقص کریس رونالدو برای نامزدش روی تردمیل! +عکس

قیمت جدید تیبا اعلام شد +جدول

جایگاه رئیسی در نشست مجمع تشخیص مصلحت سوژه شد +عکس

پیام کی‌روش درباره حواشی مصاحبه جنجالی‌اش +عکس

تقابل ظریف و احمدی نژاد در جلسه تشخیص مصلحت نظام +عکس

لحظه تیراندازی سارق مسلح در رشت +عکس

دلار ارزان شد +قیمت امروز

ترجمه‌ای که اندیشه‌های کلینی را به نسل امروز و فردا معرفی می‌کند

نخستن جوانه روئیده در ماه یخ زد و مرد!

واکنش سردار سلیمانی به خبر مرگ خاوری +عکس

یک خبر خوب برای کارگران +عکس

دنده مناسب برای پارک کردن خودروهای دستی چیست؟

نگاهی به بدترین وانت‌های ایران، سلاح‌های کشتار جمعی!

قیمت باورنکردنی جت بوئینگ در سال ۱۳۵۳ +عکس

سلفی خانوادگی رامبد جوان و نگار جواهریان با فاطمه معتمدآریا +عکس

آگهی باور نکردنی یک مرسدس بنز در ایران +عکس

توصیه‌هایی برای زندگیِ بدون پلاستیک

لایو حسن آقا میری در باشگاه بدنسازی! +عکس

حلقه‌های زحل خیلی جوانتر از تصور ما هستند

شرایط فرهنگیان متقاضی عضویت در شورای عالی آموزش و پرورش

سطل زباله، امید دانش‌آموزان گرسنه انگلیس

درمان دیابت با تبدیل سلول‌های بنیادی به سلول‌های مولد انسولین

نقص امنیتی مرورگر «کروم» پس از ۳ سال رفع شد

پشتیبانی مایکروسافت از ویندوز ۱۰ موبایل پایان می یابد

باورتان می‌شود این مرد ویشکا آسایش باشد؟ +عکس

صدا و سیما نیم ساعت به احمدی‌نژاد وقت داد! +عکس

واکنش‌ها به ازدواج مجدد همسر شهید حججی +عکس

همسر اول و همسر دوم حسین محب اهری +عکس

وضعیت جسمی بد رضا رویگری در مراسم ترحیم حسین محب اهری +عکس

واکنش سردار سلیمانی به خبر مرگ خاوری +عکس

اوقات خوش فوتبالیست معروف با بچه‌ها و سگ بزرگش +عکس

علت اصلی بازداشت مرضیه هاشمی مشخص شد +عکس

کروکودیل غول پیکر آدمخوار در اندونزی به دام افتاد +عکس

به خاطر این صحنه فیلم رامبد جوان را خانوادگی نبینید! +عکس

تصویری باورنکردنی از کریستیانو رونالدو در عربستان +عکس

غیرت تبریزی‌ها از ماجرای «ائل گولی» به جوش آمد! +عکس

سلطان ترامادول کیست؟ +عکس

پیام کی‌روش درباره حواشی مصاحبه جنجالی‌اش +عکس

این پرتاب بیرانوند دل همه را برد +عکس

پشت پرده غیبت فردوسی پور در تلویزیون چیست؟ +عکس

برنامه کاری شاه در صبح فرار از کشور+عکس

خواننده خارج نشین ایرانی در حال تماشای بازی ایران و عراق +عکس

نقش ماندگاری که محب اهری نتوانست تمامش کند +عکس

بامزه‌ترین تصویر از بازی ایران و عراق +عکس

یک روز معمولی در شیراز+عکس

افتتاح بهشت زهرا تهران همراه با بنزهای صفر کیلومتر +عکس

همه ۲۰ هزار دستگاه ایران خودرو در پیش فروش با قیمت جدید فروخته شد! +عکس

رقص کریس رونالدو برای نامزدش روی تردمیل! +عکس

عکس زیبای سید جواب جواد رضویان با حسین محب اهری

اولین اسکناس دست ساز با تصویر امام خمینی (ره) + عکس

خودروهای داخلی که هیچگاه به مرحله تولید نرسیدند +عکس

کوپن نان در زمان پهلوی+ عکس

قوچان نژاد بالاخره تیم آینده‌اش را انتخاب کرد +عکس

بدل ایرانی مسی در حرم امام رضا (ع) نائب الزیاره مسی! +عکس