✕
کد خبر: 132031

اختصاصی شبکه علمی ثریا

استفاده از لیزر جهت هدایت صاعقه برای اولین بار در دنیا

دانشمندان با استفاده از پرتو لیزر که در بالای یک کوه استفاده شده، توانستند صاعقه را برای بیش از ۵۰ متر هدایت کند.

اختصاصی شبکه علمی ثریا- دانشمندان روز دوشنبه ۱۶ ژانویه  گفتند که برای اولین بار از یک پرتو لیزر برای هدایت رعد و برق استفاده کرده اند، آنها امیدوارند این تکنیک به محافظت در برابر حوادث مرگبار کمک کند . رعد و برق بین 40 تا 120 بار در ثانیه در سراسر جهان به زمین برخورد می کند و سالانه بیش از 4000 نفر را می کشد و میلیاردها دلار خسارت به بار می آورد. با این حال محافظ اصلی در برابر این حوادث هنوز هم میله صاعقه است که اولین بار توسط بنجامین فرانکلین آمریکایی در سال 1749 طراحی شد. تیمی از دانشمندان از شش موسسه تحقیقاتی سال‌ها تلاش کرده‌اند تا از همین ایده استفاده کنند، اما قطب فلزی ساده را با یک لیزر بسیار پیچیده‌تر و دقیق‌تر جایگزین کنند.در حال حاضر آنها استفاده از پرتو لیزر را توصیف می‌کنند که در بالای یک کوه  استفاده شده است تا صاعقه را برای بیش از 50 متر هدایت کند. فیزیکدان آزمایشگاه اپتیک کاربردی مؤسسه ENSTA پاریس در این رابطه می‌گوید: «ما می‌خواستیم برای اولین بار نشان دهیم که لیزر می‌تواند بر رعد و برق تأثیر بگذارد و هدایت آن ساده‌ترین راه است».

 

 

چگونه صاعقه بگیریم

رعد و برق تخلیه الکتریسیته ساکن است که در ابرهای طوفانی یا بین ابرها و زمین ایجاد شده است. پرتو لیزر پلاسما ایجاد می کند که در آن یون ها و الکترون های باردار هوا را گرم می کنند. لیزر روی قله یک کوه  توانسته رعد و برق را تا 50 متر هدایت کند.چون هوا تا حدی رسانا می شود و بنابراین مسیر لیزری مسیری که رعد و برق ترجیح می دهد. دانشمندان قبلاً این نظریه را در سال 2004  آزمایش کردند، ولی لیزر آنها رعد و برق را جذب نکرد.این لیزر از کار افتاد زیرا پالس های کافی در ثانیه برای رعد و برق که در چند میلی ثانیه تولید می شود، ساطع نمی کرد.

یکی از محققین در این‌باره گفت که «پیش‌بینی اینکه صاعقه قرار است کجا بیفتد» نیز دشوار است. برای آخرین آزمایش، دانشمندان قسمت کمی را به شانس واگذار کردند. آن‌ها لیزری به اندازه یک ماشین که می‌تواند هزاران پالس نور را در ثانیه شلیک کند  به قله 2500 متری کوهی در شمال شرقی سوئیس بردند. این قله خانه یک برج ارتباطی است که حدود 100 بار در سال  رعد و برق به آن برخورد می کند. پس از دو سال ساخت لیزر قدرتمند، چند هفته طول کشید تا آن را به صورت تکه تکه از طریق یک تله کابین جابجا کردند. این تلسکوپ پرتو لیزر را با حداکثر شدت در نقطه ای در حدود 150 متر در هوا درست بالای  برج 124 متری متمرکز کرد. قطر پرتو در ابتدا 20 سانتی متر است، اما در بالا به چند سانتی متر باریک می شود.

در طی طوفانی در تابستان 2021، دانشمندان توانستند از پرتوهای لیزری  در حال حرکت خود به سمت یک صاعقه به طول 50 متر عکس بگیرند. اندازه گیری های تداخل سنجی نشان داد که سه رعد و برق دیگر نیز به همان سمت هدایت شدند. بیشتر رعد و برق ها از پیش سازهای درون ابرها ایجاد می شوند، اما اگر میدان الکتریکی به اندازه کافی قوی باشد، برخی از آنها می توانند از زمین بالا بیایند. در واقع جریان و قدرت یک صاعقه واقعاً زمانی که زمین به ابر متصل می شود، واضح می شود.محققان گفتند کا لیزر یکی از این پیش سازها را هدایت می کند و آن را بسیار سریع تر و مستقیم تر از بقیه می کند. این بدان معناست که از نظر تئوری، این تکنیک می تواند نه تنها برای دور کردن رعد و برق، بلکه برای تحریک آن در وهله اول مورد استفاده قرار گیرد. این می تواند به دانشمندان اجازه دهد تا از تاسیسات استراتژیک، مانند فرودگاه ها یا سکوهای پرتاب موشک، با آتش زدن حملات در زمان انتخاب خود، بهتر محافظت کنند. در عمل، این امر به رسانایی بالایی در پلاسمای لیزر نیاز دارد  که دانشمندان فکر نمی‌کنند هنوز بر آن مسلط باشند.