به گزارش ثریا یکی از چالشهای رایج پس از فوت افراد، نحوه تقسیم ارث و استفاده از اموال مشترک، بهویژه خانه شراکتی است. گاهی اختلاف وراث باعث میشود تقسیم سهمالارث به تعویق افتاده و وضعیت سکونت افراد ساکن در آن، مانند مادر خانواده، با ابهامات شرعی و حقوقی مواجه شود.
سوال مهمی که در این شرایط مطرح میشود، تکلیف مادری است که پیش از این در خانه متوفی ساکن بوده، جز آن سرپناهی ندارد و اکنون به دلیل عدم توافق فرزندان و سایر وراث، امکان تعیین تکلیف سهم خود یا خرید سهم دیگران را ندارد. آیا تصرفات او از جمله خوردن، آشامیدن و بهخصوص اقامه نماز در این مکان صحیح است؟
مراجع عظام تقلید در پاسخ به این استفتاء، بر نکته مهمی تاکید دارند: مادر، واجب النفقه فرزندان محسوب میشود. این بدان معناست که تامین نیازهای ضروری او از جمله خوراک، پوشاک و مهمتر از همه مسکن، بر عهده تمام فرزندان (پسر و دختر) است، به شرطی که مادر توانایی مالی برای تامین این نیازها را نداشته باشد.
در ادامه بخوانید: نمازتان صحیح است اما قبول نیست؟ چرا؟
بنابراین، اگر تنها وارثان این خانه شراکتی، فرزندان مادر باشند، بر همگی آنها واجب است که رضایت خود را برای ادامه سکونت مادر در آن ملک اعلام کنند و مسکن او را تامین نمایند. در این صورت، تصرفات مادر و اقامه نماز در آن مکان، با اجازه شرکاء (فرزندان)، بلامانع و صحیح خواهد بود، چرا که شرط صحت نماز، مباح بودن مکان آن است.
اما اگر علاوه بر فرزندان، افراد دیگری نیز در این خانه شراکتی سهمالارث دارند (مانند همسر دیگر متوفی یا وراث طبقات دیگر در شرایط خاص)، فرزندان وظیفه دارند علاوه بر رضایت خود، رضایت سایر شرکا را نیز برای سکونت مادر جلب کنند. بدون رضایت شرکا، استفاده از ملک مشاع برای هیچیک از وراث جایز نیست و این امر شامل مادر نیز میشود، مگر آنکه سهم مشخصی برای او در نظر گرفته شده و در همان محدوده تصرف کند یا رضایت همه جلب شود.