به گزارش ثریا ابوالفضل واحدی، معاون آموزشی وزیر علوم، صبح امروز در نشست خبری با نگاهی به تاریخچه آموزش عالی پس از انقلاب، گفت: آموزش عالی کشور که با حدود صد هزار دانشجو آغاز به کار کرد، اکنون به مجموع سه میلیون و ۱۱۸ هزار دانشجو و بیش از ۶۰ هزار عضو هیئت علمی رسیده است.
وی افزود: زیرساختهای گستردهای شامل بیش از ۱۷۰ مرکز شتابنده، ۳۵۰ مرکز نوآوری، ۵۹ پارک علم و فناوری، ۲۷۹ مرکز رشد، ۲۳ پارک فناوری پیشرفته، ۹۶ مرکز کارآفرینی و نوآوری و ۲۳۰۰ شرکت دانش بنیان و واحد فناور در اکوسیستم نوآوری و آموزش عالی کشور فعال هستند.
واحدی با اشاره به لزوم بازنگری در دانشگاهها، به چالشهای آموزش عالی پرداخت و گفت: یکی از مهمترین این چالشها، کاهش تعداد داوطلبان ورود به دانشگاهها است. چالش دیگر، عدم انگیزه یا کیفیت لازم در بین برخی دانشجویان برای ورود به مقاطع تحصیلات تکمیلی است.
در ادامه بخوانید: شیوهنامه جدید برای شفافیت اطلاعات هیئت علمی دانشگاه آزاد ابلاغ شد
معاون وزیر علوم ادامه داد: افت کمیت و کیفیت دانشجویی، تعدد بیش از حد مراکز دانشگاهی در سراسر کشور و همچنین بروز و ظهور فناوریهای نوین، از دیگر چالش هایی هستند که نظام آموزش عالی با آنها روبروست و نیازمند توجه جدی است.
وی تاکید کرد: با توجه به این شرایط، انجام یک بازنگری اساسی در کل نظام آموزش عالی، برنامهریزیهای درسی، نحوه تخصیص ظرفیتهای دانشگاهی و حتی ساختار خود مراکز آموزش عالی، امری ضروری و اجتنابناپذیر است.
صندلیهای خالی در واحدهای دانشگاهی
واحدی به تعداد بالای واحدهای دانشگاهی اشاره کرد و گفت: دانشگاه پیام نور با ۴۰۰ واحد، دانشگاه علمی کاربردی با ۵۰۰ واحد و دانشگاه آزاد با ۷۰۰ واحد، در کنار سایر مراکز، مجموعاً ۲۳۱۲ واحد دانشگاهی را تشکیل میدهند. این در حالی است که با کاهش تعداد دانشجویان، بسیاری از صندلیهای این واحدها خالی میماند و باید نگاه جدیدی به این عدم توازن داشت.
هوش مصنوعی؛ رقیب و فرصت آموزش عالی
معاون آموزشی وزیر علوم، فناوریهای جدید مانند هوش مصنوعی را رقیبی جدی برای آموزش عالی سنتی دانست و افزود: مطالعهای در اروپا نشان داده که بیش از ۸۵ درصد دانشجویان از پلتفرمهای هوش مصنوعی استفاده میکنند. این فناوری هم فرصت است و هم چالش.
وی توضیح داد: هوش مصنوعی میتواند به شخصیسازی آموزش، تقویت مفهوم یادگیری به جای آموزش صرف و افزایش سرعت دسترسی به منابع کمک کند. اما از سوی دیگر، خطر کاهش تفکر انتقادی دانشجو و ایجاد رفتارهای غیرآکادمیک در حوزه پژوهش و آموزش نیز وجود دارد که باید مدیریت شود.
واحدی اعلام کرد: برای مدیریت این چالش و بهرهگیری از فرصتها، سند هوش مصنوعی وزارت علوم تدوین شده و در مرحله ابلاغ قرار دارد تا نقشه راه مشخصی در این زمینه ارائه دهد.
برنامههای دهه سرآمدی آموزش و وزارت علوم
وی با اشاره به "دهه سرآمد آموزشی" که از ۶ تا ۱۵ اردیبهشت برگزار میشود، گفت: همه تحولات از آموزش عبور میکند. برنامههای اصلی معاونت آموزشی شامل تقویت مفهوم یادگیری، استفاده بهینه از فناوری برای این منظور، ترکیب مدلهای یادگیری، ارتباط موثر آموزش با نیازهای بازار کار و مشاغل و ارزیابی مجدد رشتههای سنتی است.
آخرین وضعیت کنکور و ظرفیتها
واحدی در پاسخ به سوالی درباره کنکور ۱۴۰۳ گفت: نتایج اولیه کنکور دهه اول مرداد، انتخاب رشته نیمه دوم مرداد و نتایج نهایی نیمه دوم شهریور اعلام خواهد شد. امیدواریم امسال تاخیری در اعلام نتایج نداشته باشیم.
وی افزود: ظرفیت پذیرش تغییر خاصی نداشته است. ظرفیت دکتری مشخص شده، کارشناسی ارشد تا سه هفته دیگر و کارشناسی در تیرماه اعلام میشود و تغییرات قابل ملاحظهای نسبت به سال گذشته نداریم. در دکتری ۱۴۰۴ نیز رشته حذفی نداشتیم، مگر مواردی که دانشگاهی خود درخواست پذیرش در رشتهای را نداشته است.
سند آمایش و وضعیت دانشگاه پیام نور
معاون وزیر علوم درباره سند آمایش گفت: مصوبات شورای گسترش مانند ماموریتگرایی و توقف یا عدم توقف ایجاد واحدهای جدید در حال اجراست. طرح قبلی آمایش نیازمند بازنگری است و این موضوع مطالبه آموزش عالی، دولت و مقام معظم رهبری است.
وی در مورد دانشگاههای غیرانتفاعی و پیام نور اظهار داشت: طبق مصوبه پیشین، فعالیت ۱۰۰ واحد پیام نور متوقف شده و تصمیمگیری برای سایر واحدها متناسب با فلسفه وجودی و مسئولیتهای دانشگاه پیام نور انجام خواهد شد.
پذیرش دکتری استاد محور و آییننامه ارتقا
واحدی از اختصاص ۶۷۶ عنوان ظرفیت پذیرش دکتری استاد محور برای سال ۱۴۰۴ خبر داد که ۲۱۹ مورد آن مربوط به مراکز پژوهشی است.
وی همچنین درباره آخرین وضعیت آییننامه ارتقای اعضای هیات علمی گفت: تدوین این آییننامه در کارگروههای وزارت علوم نهایی شده و منتظر تصویب در شورای عالی انقلاب فرهنگی است. تفاوت مهم این آییننامه، در نظر گرفتن شاخصهای متفاوت برای گروههای آموزشی مختلف و فراهم شدن مسیر ارتقا از طریق آموزش و پررنگتر شدن نقش اساتید برجسته آموزشی است.
در پایان، واحدی اعلام کرد که مراسم تجلیل از سرآمدان آموزشی در روزهای ۲۷ و ۲۸ خرداد ماه در دانشگاه علم و صنعت برگزار خواهد شد و همزمان اجلاس معاونان آموزشی و اولین نمایشگاه فناوریهای نوین آموزشی نیز برپا میشود.
منبع: وزارت علوم