به گزارش ثریا امام سجاد علیه السلام در فرازی نورانی از صحیفه سجادیه (دعای هجدهم)، معیاری بنیادین برای سنجش ارزش واقعی امور ارائه میدهচ্ছেন: «غَیْرُ کَثِیرٍ مَا عَاقِبَتُهُ الْفَنَاءُ وَ غَیْرُ قَلِیلٍ مَا عَاقِبَتُهُ الْبَقَاءُ.» این کلام گهربار به ما گوشزد میکند که آنچه سرانجامش نیستی و فنا است، هرچند به ظاهر فراوان، در حقیقت ارزشی اندک دارد و آنچه عاقبتش بقا و جاودانگی است، هرچند اندک، بسیار گرانبهاست.
این معیار امام سجاد (ع) ریشه در فطرت انسان دارد؛ میل به جاودانگی و بقا در عمق وجود آدمی نهفته است و هر فردی که به حقیقت خویش آگاه باشد، به فنا و زوال رضایت نمیدهد و تمام تلاش خود را برای دستیابی به بقا به کار میگیرد. این حس بقا، موتور محرک بسیاری از تصمیمات و جهتگیریهای انسان در طول زندگی است.
دو دعوت کننده، یک وعده: بقا و جاودانگی
خداوند متعال، آفریننده انسان و آگاه به این میل فطری، در قرآن کریم بارها از بقا و جاودانگی سخن گفته و انسان را به سوی آن فرا میخواند. آیاتی نظیر «إِنَّمَا عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَیْرٌ لَکُمْ... وَمَا عِنْدَ اللَّهِ بَاقٍ» (سوره نحل، آیات ۹۵ و ۹۶) و نامگذاری روز قیامت به «یَوْمُ الْخُلُودِ» (سوره ق، آیه ۳۴) گواه این مدعاست که وعده الهی، رسیدن به حیاتی ابدی و سرشار از آرامش است.
جالب آنکه شیطان نیز با آگاهی از این میل به جاودانگی، از همین مسیر برای فریب انسان بهره میجوید و با وعده «شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْک لا یَبْلی» (سوره طه، آیه ۱۲۰)، آدمی را به سوی فنای معنوی و دوری از حقیقت سوق میدهد. بنابراین، میل به بقا و گریز از زوال، نقطهای است که هم در دعوت الهی و هم در وسوسه شیطانی مورد توجه قرار میگیرد و شناخت مسیر صحیح برای دستیابی به خلود واقعی حیاتی است.
راه رسیدن به خلود در بهشت: اتصال به ذات باقی الهی
اما راه حقیقی رسیدن به خلود و بقای ابدی چیست؟ برای دستیابی به این هدف والا، راهی جز آراسته شدن به رنگ الهی و گسستن از غیر او وجود ندارد. سنت الهی بر این است که هر آنچه غیر از وجه باقی اوست، دچار فنا و نیستی خواهد شد: «کُلُّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ» (سوره قصص، آیه ۸۸).
برای فرار از زوال و هلاکت، باید به آن ذات پاک و همیشه جاوید متصل شد. دوری از این سرچشمه بقا، عین فنا و نابودی است. این اتصال به معنای همسو کردن اعمال و نیات با رضایت الهی و تلاش برای کسب فضائل اخلاقی و انجام کارهای نیک ماندگار است.
با در نظر گرفتن کلام نورانی امام سجاد (ع) در صحیفه سجادیه و آیات قرآن، معیار ما در گفتار، کردار و حتی اندیشههایمان باید زوالناپذیری و بقا باشد، نه صرفاً کمیت یا ظاهر فریبنده امور. انتخاب بین فنا و بقا، مهمترین تصمیمی است که مسیر سعادت یا شقاوت ابدی ما را رقم میزند و توجه به این معیار اعمال، ضامن عاقبت نیک خواهد بود.
منبع: خبرگزاری حوزه