✕
کد خبر: 161501

امام سجاد (ع): چگونه از فنا به بقا برسیم؟ کلید در صحیفه سجادیه

امام سجاد (ع) در صحیفه سجادیه، معیار و ملاکی حیاتی برای اعمال ما ارائه می‌دهند که بر بقا و دوری از فنا تأکید دارد. این معیار امام سجاد (ع)، یعنی توجه به جاودانگی و عاقبت باقی، راهنمای ما در سنجش ارزش واقعی گفتار و کردارمان است و نشان می‌دهد که کیفیت پایدار بر کمیت زودگذر ارجحیت دارد.

به گزارش ثریا امام سجاد علیه السلام در فرازی نورانی از صحیفه سجادیه (دعای هجدهم)، معیاری بنیادین برای سنجش ارزش واقعی امور ارائه می‌دهচ্ছেন: «غَیْرُ کَثِیرٍ مَا عَاقِبَتُهُ الْفَنَاءُ وَ غَیْرُ قَلِیلٍ مَا عَاقِبَتُهُ الْبَقَاءُ.» این کلام گهربار به ما گوشزد می‌کند که آنچه سرانجامش نیستی و فنا است، هرچند به ظاهر فراوان، در حقیقت ارزشی اندک دارد و آنچه عاقبتش بقا و جاودانگی است، هرچند اندک، بسیار گران‌بهاست.

این معیار امام سجاد (ع) ریشه در فطرت انسان دارد؛ میل به جاودانگی و بقا در عمق وجود آدمی نهفته است و هر فردی که به حقیقت خویش آگاه باشد، به فنا و زوال رضایت نمی‌دهد و تمام تلاش خود را برای دستیابی به بقا به کار می‌گیرد. این حس بقا، موتور محرک بسیاری از تصمیمات و جهت‌گیری‌های انسان در طول زندگی است.

دو دعوت کننده، یک وعده: بقا و جاودانگی

خداوند متعال، آفریننده انسان و آگاه به این میل فطری، در قرآن کریم بارها از بقا و جاودانگی سخن گفته و انسان را به سوی آن فرا می‌خواند. آیاتی نظیر «إِنَّمَا عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَیْرٌ لَکُمْ... وَمَا عِنْدَ اللَّهِ بَاقٍ» (سوره نحل، آیات ۹۵ و ۹۶) و نامگذاری روز قیامت به «یَوْمُ الْخُلُودِ» (سوره ق، آیه ۳۴) گواه این مدعاست که وعده الهی، رسیدن به حیاتی ابدی و سرشار از آرامش است.

جالب آنکه شیطان نیز با آگاهی از این میل به جاودانگی، از همین مسیر برای فریب انسان بهره می‌جوید و با وعده «شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْک لا یَبْلی» (سوره طه، آیه ۱۲۰)، آدمی را به سوی فنای معنوی و دوری از حقیقت سوق می‌دهد. بنابراین، میل به بقا و گریز از زوال، نقطه‌ای است که هم در دعوت الهی و هم در وسوسه شیطانی مورد توجه قرار می‌گیرد و شناخت مسیر صحیح برای دستیابی به خلود واقعی حیاتی است.

راه رسیدن به خلود در بهشت: اتصال به ذات باقی الهی

اما راه حقیقی رسیدن به خلود و بقای ابدی چیست؟ برای دستیابی به این هدف والا، راهی جز آراسته شدن به رنگ الهی و گسستن از غیر او وجود ندارد. سنت الهی بر این است که هر آنچه غیر از وجه باقی اوست، دچار فنا و نیستی خواهد شد: «کُلُّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ» (سوره قصص، آیه ۸۸).

برای فرار از زوال و هلاکت، باید به آن ذات پاک و همیشه جاوید متصل شد. دوری از این سرچشمه بقا، عین فنا و نابودی است. این اتصال به معنای همسو کردن اعمال و نیات با رضایت الهی و تلاش برای کسب فضائل اخلاقی و انجام کارهای نیک ماندگار است.

با در نظر گرفتن کلام نورانی امام سجاد (ع) در صحیفه سجادیه و آیات قرآن، معیار ما در گفتار، کردار و حتی اندیشه‌هایمان باید زوال‌ناپذیری و بقا باشد، نه صرفاً کمیت یا ظاهر فریبنده امور. انتخاب بین فنا و بقا، مهم‌ترین تصمیمی است که مسیر سعادت یا شقاوت ابدی ما را رقم می‌زند و توجه به این معیار اعمال، ضامن عاقبت نیک خواهد بود.

منبع: خبرگزاری حوزه