به گزارش ثریا همزمان با پیام مهم حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای به همایش یکصدمین سال بازتأسیس حوزه علمیه قم، بازخوانی اندیشه‌های استاد شهید مطهری پیرامون وظایف اصلی حوزه علمیه اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. شهید مطهری این وظایف اصلی حوزه را به مثابه کمال مطلوب و ایده آل برای این نهاد دینی و علمی تبیین کرده‌اند که باید در صورت امکان، به تمامی آنها جامه عمل پوشاند.
این اندیشمند برجسته، وظایف مذکور را در ۲۶ بند خلاصه نموده‌اند. اولین و محوری‌ترین وظیفه، "احیاء همه علومی که هم اکنون جزء علوم اسلامی محسوب میشود" است. این احیا شامل تفسیر، حدیث، فقه، اصول، ادبیات، تاریخ اسلام، کلام، فلسفه، عرفان و اخلاق اسلامی، با در نظر گرفتن سیر تحولی و تاریخی آنها و نقش شخصیت‌های برجسته در پیشبرد این علوم میشود.
حفظ و نگهداری مواریث فرهنگی اسلامی، برقراری ارتباط علمی با مراکز اسلامی جهان، و تقویت زبان عربی به عنوان زبان اصلی علوم اسلامی از دیگر وظایف کلیدی است. همچنین، آشنایی با یک زبان خارجی و شناخت عمیق ادبیات فارسی به عنوان زبان دوم فرهنگ اسلامی، برای طلاب ضروری دانسته شده است.
شهید مطهری بر لزوم آشنایی حوزویان با علوم انسانی جدید مانند روانشناسی و جامعه‌شناسی تأکید داشتند. ایشان همچنین اطلاع تخصصی و در حد اجتهاد بر فلسفه اخلاق، فلسفه تاریخ، و مکاتب اقتصادی جهان و مقایسه آنها با دیدگاه اسلامی را برای پاسخگویی به نیازهای زمانه حیاتی می‌دانستند.
شناخت عمیق ماهیت تمدن و فرهنگ اسلامی، تاریخ ادیان، و تعلیم دقیق مکاتب الحادی معاصر مانند مارکسیسم و نقد آنها با موازین اسلامی، از دیگر رسالت‌های حوزه در نگاه این متفکر است. این امر به حوزه امکان می‌دهد تا در برابر شبهات و اندیشه‌های رقیب، موضعی فعال و آگاهانه داشته باشد.
تعلیم مکاتب حقوقی و فلسفی معاصر و مقایسه با حقوق و فلسفه اسلامی، در کنار بررسی تحلیلی و تفسیری سیره نبوی و سیره ائمه اطهار (ع)، از دیگر موارد مهم است. توجه ویژه به مسائل قرآنی، نقش شیعه در علوم و فرهنگ اسلامی، و مباحث امامت با در نظر گرفتن انحرافات جدید نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
در نهایت، مسائل بنیادین کلامی چون وحی، نبوت، معاد و توحید و همچنین «رشته‌ای شدن و تخصصی شدن» علوم در حوزه‌های علمیه، از جمله مواردی است که شهید مطهری برای تحقق یک حوزه علمیه پویا و پاسخگو به عنوان وظایف اصلی حوزه برمی‌شمرند. این نقشه راه جامع، اهمیت روزآمدی و جامع‌نگری حوزه را در دوران معاصر بیش از پیش آشکار می‌سازد.
منبع: حوزه علمیه