به گزارش ثریا - تحقیقی تازه بر اساس بررسی دادههای اقیانوسی نشان میدهد بیش از ۹۹.۹۹۹ درصد از بستر اقیانوسهای عمیق کره زمین تاکنون توسط انسان مشاهده نشده است. اما این آمار تکاندهنده دقیقاً به چه معناست؟
به نقل از ساینتیفیک امریکن، اقیانوسهای زمین، که گاهی به عنوان بهشتی زیستی پر از گونههای جانوری و گاهی به عنوان دنیایی تاریک و اسرارآمیز با موجودات افسانهای ترسیم میشوند، همواره در خیال و کنجکاوی بشر نقش برجستهای داشتهاند. اما در عمل، میزان واقعی آگاهی ما از بستر این جهان آبی بسیار ناچیز است و تلاشها برای برآورد دقیق آن همواره با عدم قطعیت همراه بوده است.
کتی کراوف بل، دانشمند علوم دریایی و بنیانگذار «اتحادیه اکتشاف اقیانوسی» در این زمینه میگوید: «در بسیاری از مقالات علمی، اعداد مختلفی ذکر شده؛ مثلاً اینکه ما ۵ درصد، یا ۱۰ درصد یا حتی تنها ۱ درصد از اقیانوسهای عمیق را کاوش کردهایم، اما هیچ اجماعی در اینباره وجود نداشت.» او ادامه میدهد: «با خودم فکر کردم، آیا اصلاً کسی تا به حال این را دقیق محاسبه کرده؟ و چیزی پیدا نکردم. بنابراین حدود چهار یا پنج سال پیش شروع به برآوردهای ابتدایی کردم و نتایج حیرتانگیز بود: تنها ۰.۰۰۱ درصد از بستر اقیانوسها در طول تقریباً ۷۰ سال گذشته بهطور مستقیم بازدید و بررسی شده است.»
در ابتدا، این عدد برای بل بسیار غیرواقعی به نظر میرسید، اما بررسیهای بیشتر نشان داد که این رقم دقیقاً با واقعیت تطابق دارد. بر اساس این یافتهها، کل مساحتی که انسان بهطور مستقیم از بستر دریا مشاهده کرده، تقریباً معادل مساحت ایالت رودآیلند آمریکاست؛ رقمی بسیار ناچیز، بهویژه در مقایسه با این واقعیت که ما تصاویر با وضوح بالا از سطح ماه و مریخ در اختیار داریم. در پژوهشی که در تاریخ ۷ مه در نشریه Science Advances منتشر شد، بل و همکارانش دادههای ۴۳٬۶۸۱ مأموریت زیردریایی را که توسط مؤسسات علمی در ۱۴ کشور و قلمرو مختلف انجام شده و حداقل تا عمق ۲۰۰ متری زیر سطح آب نفوذ کرده بودند، بررسی و مقایسه کردند.
نتایج نشان داد که نهتنها شناخت ما از بستر اقیانوسها محدود است، بلکه در مناطق کاوششده نیز سوگیری جغرافیایی قابلتوجهی وجود دارد. بیشتر مشاهدات مستقیم از اعماق دریا در نزدیکی کشورهای ثروتمند با امکانات فنی کافی انجام شده است، بهویژه ایالات متحده، ژاپن و نیوزیلند. اما این عدد ۰.۰۰۱ درصد دقیقاً به چه معناست؟ آیا واقعاً ما کمتر از سطح ماه یا مریخ از کف اقیانوسها اطلاعات داریم؟ پاسخ محققان به این سؤال «خیر» است؛ البته با چند تبصره مهم.
نخست اینکه رقم ۹۹.۹۹۹ درصد به آن بخشی از بستر اقیانوس اشاره دارد که «بهطور مستقیم دیده نشده» است؛ یعنی مناطقی که از طریق تصویربرداری بصری مورد بررسی قرار نگرفتهاند. این مفهوم با نقشهبرداری تفاوت دارد، چرا که نقشهبرداری میتواند توپوگرافی کف دریا را حتی بدون تصویربرداری نیز اندازهگیری کند.
همچنین «دیدن» با «نمونهبرداری»، جمعآوری نمونههای زیستی یا زمینشناسی از یک ناحیه متفاوت است. به گفته بل، سه مؤلفه تصویربرداری، نقشهبرداری و نمونهبرداری در مجموع فرآیند «اکتشاف کامل» یک محیط ناشناخته را تشکیل میدهند. با در نظر گرفتن این موضوع، دیگر عجیب نیست که رقم نهایی آنقدر کوچک باشد.
منبع : مریح