به گزارش ثریا دکتر جواد صالحی، عضو پیوسته فرهنگستان علوم و رئیس گروه کوانتوم و هوش مصنوعی این فرهنگستان، بر ضرورت ایفای نقشی فعالتر توسط فرهنگستان علوم در جامعه علمی ایران تاکید کرد. وی با اشاره به تشکیل گروههای جدیدی چون تعلیم و تربیت، مطالعات جهان، علوم پایه، علوم مهندسی و بهویژه کوانتوم و هوش مصنوعی، این امر را نشانهای از حرکت فرهنگستان به سمت پویایی بیشتر دانست.
این استاد ممتاز دانشگاه صنعتی شریف افزود: «به باور من، آموزش تفکر کوانتومی باید از سطح دبیرستان آغاز شود. ذهن دانشآموزان در این سن، آمادگی بالایی برای جذب مفاهیم نو دارد و اگر این مفاهیم در ذهن آنها نهادینه شود، در مقاطع بالاتر، بهراحتی میتوانند در این زمینه نوآوری کنند و ایدههای بدیع ارائه دهند.»
وی از برنامهای هشت ماهه با همکاری دانشجویان در مرکز کوانتوم دانشگاه صنعتی شریف خبر داد که هدف آن، یافتن روشی برای گنجاندن مفاهیم کوانتومی به زبانی قابل فهم و صحیح در کتب درسی است. دکتر صالحی تاکید کرد: «این کار باید بهگونهای انجام شود که هم فهمپذیر باشد و هم به دام شبهعلم نیفتد، زیرا کوانتوم بهراحتی میتواند به بستری برای شبهعلم تبدیل شود که بسیار خطرناک است.»
صالحی با بیان اینکه دوران آموزش و پرورش، از کلاس اول تا پایان دبیرستان، دورهای برای ترویج یادگیری است نه تولید علم، بر اهمیت دقت در انتخاب محتوا و روش آموزش به دانشآموزان تاکید کرد. وی همچنین به نقش بالقوه فرهنگستان علوم در فرهنگسازی در سطوح مختلف جامعه، بهویژه در خانوادهها، اشاره نمود.
این عضو فرهنگستان علوم در خصوص مرجعیت علمی گفت: «یک استاد دانشگاه، دانشمند یا پژوهشگر، باید در محیطی آرام و فارغ از دغدغههای معیشتی فعالیت کند. سیاستگذاریهای علمی کشور نیز باید باثبات باشد و دستخوش تغییرات مداوم نشود. استادی که در مرزهای دانش گام برمیدارد، نمیتواند همزمان دغدغه تأمین معاش یا انجام کار دوم را داشته باشد.»
وی افزود: «فقدان بودجه پژوهشی نیز استاد را از فضای آرام و خالصانه لازم برای تفکر و پرواز علمی محروم میکند. این دغدغهها همانقدر برای استاد مضر است که نبود تقوا برای یک روحانی.» دکتر صالحی مفهوم «تقوای علمی» را مطرح کرد و گفت: «همانطور که یک روحانی بدون تقوا به مرجعیت نمیرسد، یک استاد هم بدون تقوای علمی نمیتواند مرجعیت علمی یابد. تقوای علمی یعنی توانایی اندیشیدن مستمر به علم در فضایی آرام؛ درگیری با امور غیرعلمی این تقوا را از بین میبرد.»
دکتر صالحی راه رسیدن به مرجعیت علمی را در گرو ثبات و آرامش بلندمدت دانست و تاکید کرد: «یک دانشمند نمیتواند تنها ۲ ساعت در روز تفکر کند و باقی روز را صرف شغل دوم یا امور روزمره کند. علم حریمی دارد و خود را بهراحتی به هر کسی نشان نمیدهد. آنان که در علم اثرگذار بودهاند، با شور و عشق به موضوع خود پرداختهاند.»
وی در پایان خاطرنشان کرد که دانشگاه، علم و عالم را نمیتوان با بخشنامه و آییننامههای روزمره تغییر داد یا با وصلهپینه اداره کرد. تنها راه، فراهم کردن فضایی آرام برای دانشگاهها و رفع دغدغههای معیشتی است که اگر این مهم دنبال شود، ایران در ۱۰ سال آینده در حوزه فناوری جزو کشورهای پیشرو خواهد شد و جوانان ما با عرضه نوآوریهای بدیع، پرچمدار نسل بعدی دانش و فناوری خواهند بود.