به گزارش ثریا در مراسمی با حضور جمعی از اساتید و دانشجویان دانشگاه تهران، جدیدترین محصول کاربردی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) با عنوان «پژوهیار ۳» به میزبانی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد این دانشگاه رونمایی شد. این دستاورد مهم، نتیجه تلاش متخصصان برای ارتقای ابزارهای پژوهش در علوم انسانی و اسلامی است.
این مراسم با حضور شخصیتهای برجستهای چون منوچهر مرادی سبزواری، معاون پژوهشی دانشگاه تهران، رضا آسیابانی عضو هیئت امنای مرکز نور، و حجج اسلام و المسلمین رسول جعفریان، رئیس کتابخانه مرکزی و محمدحسین بهرامی، رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی برگزار شد. در این رویداد از نرمافزار فاخر پژوهیار ۳ به عنوان یک ابزار پژوهشی کارآمد پردهبرداری گردید.
فرحناز سلطانی، مدیر پروژه نرمافزار «پژوهیار ۳»، این ابزار را تسهیلکننده پژوهش در علوم انسانی و اسلامی توصیف کرد. وی افزود: «پژوهیار ۳ با پشتیبانی از منابع متنوع و ارائه چهار ویژگی مهم، استفاده از آن را برای پژوهشگران حوزههای مختلف، بهویژه در علوم انسانی و اسلامی، به شکل چشمگیری آسانتر میکند.»
یکی از قابلیتهای شاخص این نرمافزار پژوهشی، امکان همزمانسازی است که به کاربران اجازه میدهد از طریق چند دستگاه به محتوای خود دسترسی داشته باشند. سلطانی همچنین به پشتیبانی «پژوهیار ۳» از بیش از ۴۰۰ شیوه استناد مختلف از دانشگاهها و مؤسسات گوناگون اشاره کرد و گفت: «علاوه بر شیوههای استاندارد بینالمللی، بسیاری از شیوهنامههای داخلی برای منابع فارسی، اسلامی و قرآنی نیز در این نرمافزار تعریف شدهاند.»
مدیر پروژه «پژوهیار ۳» پشتیبانی از انواع منابع اطلاعاتی را از مزیتهای کلیدی این ابزار پژوهشی دانست و افزود: «علاوه بر منابع سنتی مانند کتاب و مقاله، منابع نوظهوری چون پادکست، صفحات وب، شبکههای اجتماعی و فایلهای چندرسانهای نیز در این سامانه قابل ثبت و استناد هستند.» این ویژگی، پژوهیار ۳ را به یک ابزار مدیریت منابع جامع تبدیل کرده است.
وی در خصوص افزونه مرورگر این نرمافزار توضیح داد: «کاربران میتوانند با نصب یک کانکتور (Connector) روی مرورگرهای خود، اطلاعات موردنظر را از پایگاههای مختلف فارسی و لاتین، از جمله کتابخانه ملی، سامانه نشریات دانشگاه تهران، نورمگز، نورلایب و JSTOR استخراج و ذخیره کنند.» این قابلیت، سرعت و دقت در گردآوری منابع برای پژوهشگران را افزایش میدهد.
سلطانی با اشاره به سابقه توسعه این نرمافزار پژوهشی گفت: «نخستین نسخه بتا در سال ۱۳۹۰ به صورت افزونه مرورگر منتشر شد و نسخه اول با قابلیتهای گستردهتر در سال ۱۳۹۳ عرضه گشت. از سال ۱۴۰۰، با حمایتهای صورتگرفته، فرآیند تحقیق و توسعه نرمافزار بهصورت جدیتری دنبال شد.»
در طراحی جدید «پژوهیار ۳»، علاوه بر ارتقای زیرساخت، بهبود قابلتوجهی در سرعت و کیفیت جستجو و مدیریت دادهها حاصل شده است. امکاناتی نظیر یادداشتگذاری، برچسبگذاری، و سازماندهی یکپارچه منابع علمی نیز در این نسخه پیادهسازی شدهاند. مدیر پروژه «پژوهیار ۳» آینده این سامانه را روشن توصیف کرد و افزود: «نسخه آنلاین نرمافزار با امکانات کامل تا پایان سال آینده در دسترس قرار خواهد گرفت و قابلیتهای هوش مصنوعی متناسب با نیازهای بومی و فضای پژوهش در علوم انسانی و اسلامی نیز در دستور کار توسعه قرار دارد.»
در پایان، سلطانی ضمن قدردانی از همکاریهای علمی دانشگاهها و مراکز پژوهشی، بر لزوم همافزایی برای توسعه بیشتر ابزارهای بومی در زیستبوم پژوهش تأکید کرد. امید است «پژوهیار ۳» به عنوان یک ابزار پژوهشی نوین، نقش مؤثری در ارتقای کیفیت تحقیقات در کشور ایفا نماید.