به گزارش ثریا در گزیدهای از منشور روحانیت، امام خمینی (ره) ضمن قدردانی از مجاهدتهای تاریخی علمای اسلام، انتظارات خود از زیست علمی و معنوی روحانیون و وظایف آنان در قبال انقلاب و آینده کشور را تشریح کردند. ایشان حوزههای علمیه را مهمترین پایگاه محکم اسلام در برابر انحرافات دانستند.
امام راحل با اشاره به تلاشهای علمای سلف در جمعآوری، نگهداری و تنقیح علوم اسلامی فرمودند: «اگر فقهای عزیز نبودند، معلوم نبود امروز چه علومی بهعنوان علوم قرآن و اسلام و اهل بیت علیهمالسلام به خورد تودهها داده بودند. اگر ما نام این همه زحمت و مرارت را جهاد فی سبیلالله نگذاریم، چه باید بگذاریم؟»
روحانیت؛ پیشکسوت شهادت در نهضتهای الهی
ایشان روحانیت را تکیهگاه تاریخی محرومان خوانده و تأکید کردند که این قشر همواره در خط مقدم خون و شهادت برای دفاع از مقدسات دینی و میهنی بودهاند. امام خمینی (ره) با اشاره به شهدای گرانقدر روحانیت در طول تاریخ و حوادث انقلاب اسلامی از جمله قیام ۱۵ خرداد فرمودند: «کدام انقلاب مردمی اسلامی را سراغ کنیم که در آن حوزه و روحانیت، پیشکسوت شهادت نبودهاند و بر بالای دار نرفتهاند؟»
بر اساس این پیام، بیش از دو هزار و پانصد نفر از طلاب علوم دینی در جنگ تحمیلی به شهادت رسیدند که این رقم نشاندهنده آمادگی روحانیت برای دفاع از اسلام و ایران است.
زهد و قناعت؛ شاخصه اصلی روحانیت اصیل
یکی از مهمترین انتظارات امام از روحانیت، حفظ زیست زاهدانه و مردمی است. ایشان تصریح کردند: «علمای اصیل اسلام هرگز زیر بار سرمایهداران و پولپرستان و خوانین نرفتهاند... روحانیت متعهد، به خون سرمایهداران زالوصفت تشنه است.» ایشان تأکید کردند که علما با فقر و قناعت و عدم تعلق به تجملات دنیا زیستهاند و همین رمز محبوبیت و پایداری آنان بوده است.
خطر تحجرگرایان و مقدسنمایان در حوزهها
امام خمینی (ره) در بخش مهمی از این منشور، به بزرگترین خطر پیش روی حوزهها اشاره کرده و فرمودند: «خطر تحجرگرایان و مقدسنمایان احمق در حوزههای علمیه کم نیست. طلاب عزیز لحظهای از فکر این مارهای خوش خط و خال کوتاهی نکنند؛ اینها مروّج اسلام آمریکاییاند و دشمن رسولالله.»
ایشان القای شعار «جدایی دین از سیاست» را یکی از حربههای اصلی استکبار برای نفوذ در حوزهها دانستند و افزودند: «خون دلی که پدر پیرتان از این دستهی متحجر خورده است هرگز از فشارها و سختیهای دیگران نخورده است.» امام با ذکر خاطرهای از دوران طلبگی خود، یادآور شدند که چگونه تفکر متحجرانه، یادگیری فلسفه و عرفان را گناه و شرک میدانست.
هشدار امام: شکست خوردگان دیروز، سیاستبازان امروز شدهاند
بنیانگذار انقلاب اسلامی با بیان اینکه شیوهی مقدسمآبی و دینفروشی تغییر کرده است، هشدار دادند: «شکست خوردگان دیروز، سیاستبازان امروز شدهاند... دیروز مقدسنماهای بیشعور میگفتند دین از سیاست جداست و مبارزه با شاه حرام است، امروز میگویند مسؤولین نظام کمونیست شدهاند!»
ایشان به عملکرد گروههایی مانند حجتیه اشاره کرده و فرمودند کسانی که دیروز مبارزه را حرام میدانستند، امروز انقلابیتر از انقلابیون شدهاند.
اولین وظیفه شرعی: اتحاد و یکپارچگی روحانیت انقلاب
امام خمینی (ره) برای جلوگیری از تکرار حوادث تلخ و قطع نفوذ بیگانگان، اولین وظیفه شرعی و الهی را «اتحاد و یکپارچگی طلاب و روحانیت انقلاب» دانستند. ایشان تأکید کردند که اختلاف سلیقهها نباید منجر به از بین رفتن وحدت شود و نباید با تفسیرهای غیرمنصفانه، اعتبار مسئولین نظام را از بین برد و زمینه را برای ورود افراد بیتفاوت به صحنه آماده کرد.
تحلیل امام از دستاوردهای انقلاب: ما در جنگ پیروز شدیم
ایشان در پایان با تحلیلی منصفانه، انقلاب اسلامی را در اکثر اهداف خود موفق دانستند و فرمودند: «حتی در جنگ پیروزی از آن ملت ما گردید... ما انقلابمان را در جنگ به جهان صادر نمودهایم؛ ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم؛ ما در جنگ ریشههای انقلاب پربار اسلامیمان را محکم کردیم.» این منشور روحانیت همچنان به عنوان یک سند راهبردی برای تبیین وظایف و شناخت آسیبهای پیش روی حوزههای علمیه و روحانیون به شمار میرود.