به گزارش ثریا بخش تخصصی سامانه رصد و پایش علم و فناوری به عنوان زیرساخت اصلی «اتاق وضعیت علم و فرهنگ کشور» با هدف سیاستگذاری مبتنی بر داده رونمایی شد. این سامانه رصد و پایش علم و فناوری که در مؤسسه ISC شیراز قرار دارد، قرار است با ارائه تحلیلهای دقیق، به ابزاری کلیدی برای برنامهریزیهای استراتژیک در شورای عالی انقلاب فرهنگی تبدیل شود و نقشه راه توسعه کشور را ترسیم کند.
در مراسمی که با حضور مجازی حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، برگزار شد، از این سامانه در مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) رونمایی شد. این اقدام گامی حیاتی برای رصد دقیق وضعیت علمی کشور و ارائه اطلاعات تحلیلی برای سیاستگذاریهای هوشمندانه است.
نقشهای برای تحول؛ از رصد تا سیاستگذاری
حجت الاسلام خسروپناه با اشاره به گستردگی وظایف شورا در حوزههای علم، فرهنگ و اجتماع، تأکید کرد که رصد وضعیت موجود، مقدمهای ضروری برای حل مسائل کلان کشور است. وی اظهار داشت: «پیش از این، شورای عالی انقلاب فرهنگی فاقد چنین اتاق وضعیتی بود و خوشبختانه طی دو سال اخیر، با راهاندازی مرکز رصد، این خلاء برطرف شده است.»
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود که این اتاق وضعیت با بهرهگیری از ظرفیت بیش از ۹۵ مجموعه رصدی در کشور، از جمله وزارت ارشاد و ستاد کل نیروهای مسلح، به دنبال ایجاد یک دید جامع است. او با الهام از تجربه شهید باقری در ایجاد مرکز رصد نظامی در دوران دفاع مقدس، این سامانه را برای دستیابی به تصویر دقیق از وضعیت علم و فناوری کشور ضروری دانست.
چشم بینای کشور در فناوریهای راهبردی
خسروپناه با حیاتی خواندن دقت و جامعیت اطلاعات این اتاق، تصریح کرد: «این اتاق باید به ما نشان دهد که در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، فناوری کوانتوم، مواد پیشرفته و زیستفناوری در چه جایگاهی قرار داریم.» وی بر لزوم پایش مستمر دانشگاهها و پرهیز از ارائه اطلاعات صرفاً تبلیغاتی و غیرواقعی تأکید کرد.
این سامانه وظیفه رصد سکوهای مرتبط با پنجره واحد نظام ملی علوم، تحقیقات و فناوری (عتف)، نظام ایدهها و نیازها (نان) و سایر سامانههای مرتبط را بر عهده خواهد داشت. همچنین بررسی الگوی حکمرانی علم و فناوری برای شناسایی نقاط ضعف و قوت از دیگر مأموریتهای آن است.
فراتر از آمار؛ تحلیلی یکپارچه برای تصمیمگیری هوشمندانه
دکتر مسعود فیاضی، رئیس مرکز رصد نظارت و ارزیابی شورا، نیز در این مراسم اظهار داشت: «هدف از تشکیل این اتاق وضعیت، فراتر از جمعآوری آمار است. ما به دنبال ترسیم تصویر یکپارچهای از تعاملات بین حوزهها، شناسایی پیشرانها و تحلیل تأثیرات علّی-معلولی هستیم.»
وی توضیح داد که این مرکز به جای انجام مستقیم رصدها، با نهادهای متولی همکاری میکند. برای مثال، حوزه فرهنگ با وزارت ارشاد، آسیبهای اجتماعی با وزارت کشور و حوزه علم و فناوری با همکاری معاونت علمی ریاست جمهوری، وزارت علوم و مؤسسه ISC پایش میشود.
فیاضی در پایان تاکید کرد که اطلاعات این اتاق وضعیت، از جمله دادههای رتبهبندی دانشگاهها و فعالیتهای پژوهشی، رکن اصلی اتاق وضعیت کلان کشور در دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی خواهد بود و به درک تأثیرات متقابل حوزههای مختلف بر یکدیگر کمک شایانی خواهد کرد.