به گزارش ثریا - در میان هیاهوی جنگ جهانی دوم، جایی که فناوریهای پیشرفتهای مثل رادار و بمبهای هدایتشونده در حال شکلگیری بودند، ایدهای عجیب و غریب در ذهن یک روانشناس برجسته جرقه زد: استفاده از کبوترها برای هدایت موشک!
ین پروژه که به نام پروژه کبوتر (Project Pigeon) شناخته میشود، یکی از عجیبترین و در عین حال جذابترین تلاشهای نظامی در تاریخ است که نشان میدهد خلاقیت انسانی در زمان جنگ تا چه حد میتواند مرزهای منطق را جابهجا کند.
خاستگاه یک ایده دیوانهوارداستان پروژه کبوتر در سال ۱۹۴۰ آغاز شد، زمانی که بی. اف. اسکینر، روانشناس برجسته آمریکایی و مبدع نظریه شرطیسازی عامل (Operant Conditioning)، پیشنهادی غیرمنتظره به ارتش آمریکا ارائه داد. اسکینر، که به خاطر آزمایشهایش با حیوانات (مثل موشها و کبوترها) در جعبههای معروف به «جعبه اسکینر» شناخته شده بود، معتقد بود که رفتارهای آموختهشده حیوانات میتواند در جنگ کاربرد داشته باشد. او به این فکر افتاد که از توانایی طبیعی کبوترها برای تشخیص الگوهای بصری استفاده کند تا موشکها را به سمت اهدافشان هدایت کند.
ایده ساده اما عجیب بود: کبوترها را طوری آموزش دهند که با نوک زدن به تصاویر اهداف (مثل کشتیها یا تأسیسات دشمن) روی یک صفحه، مسیر موشک را تنظیم کنند. این پروژه در ابتدا با نام رمز «پروژه کبوتر» شروع شد و بعدها به «پروژه اورکن (Orcon)» تغییر نام داد، مخفف "Organic Control" (کنترل زیستی). اما چرا کبوتر؟ کبوترها بینایی فوقالعادهای دارند، میتوانند الگوهای پیچیده را تشخیص دهند و با آموزش مناسب، رفتاری قابل پیشبینی و دقیق از خود نشان میدهند.
چطور کار میکرد؟فرض کنید یک موشک در حال پرواز به سمت هدف است. در داخل موشک، یک کبوتر آموزشدیده در محفظهای کوچک نشسته و به یک صفحه نمایش کوچک نگاه میکند که تصویر هدف (مثلاً یک کشتی دشمن) روی آن نمایش داده میشود. این تصویر از طریق لنزی که در دماغه موشک قرار دارد، به کبوتر نشان داده میشود. کبوتر، که قبلاً آموزش دیده تا به تصویر هدف نوک بزند، با هر نوک زدن به صفحه، سیگنالی به سیستم هدایت موشک میفرستد. اگر کبوتر به مرکز تصویر نوک بزند، موشک در مسیر درست باقی میماند. اما اگر تصویر از مرکز منحرف شود (مثلاً موشک از هدف دور شود)، کبوتر به سمت لبههای صفحه نوک میزند و سیستم هدایت، مسیر موشک را اصلاح میکند.
برای آموزش کبوترها، اسکینر از تکنیک شرطیسازی عامل استفاده کرد. کبوترها یاد گرفتند که با نوک زدن به تصاویر خاص، پاداش (مثل دانه) دریافت کنند. این فرآیند به قدری دقیق بود که کبوترها میتوانستند حتی در شرایط پراسترس، مثل تکانهای موشک، با دقت به هدف نوک بزنند. اسکینر و تیمش آزمایشهای متعددی انجام دادند و نشان دادند که کبوترها میتوانند با دقت بالا تصاویر را تشخیص دهند.
تبلیغات