به گزارش ثریا - به نقل از ساینس، بیش از هزار سال است که انسانها نورهای عجیبی را روی سطح ماه دیدهاند؛ درخششی کوتاه، گاه به رنگ سرخ یا سفید، که برای چند ثانیه یا دقیقه ظاهر و سپس ناپدید میشود.این پدیده که امروزه با نام درخششهای گذرای ماه شناخته میشود، هنوز توضیح قطعی ندارد.
نخستین گزارشها از این پدیده به قرن ششم میلادی برمیگردد.در ۱۸ ژوئن ۱۱۷۸ میلادی(حدود 847 سال قبل) 5 راهب انگلیسی در کانتربری شاهد نوری شعلهور بر سطح ماه بودند. یکی از آنان نوشت: «نوک بالایی ماه دو نیم شد و از شکاف، زبانهای از آتش و جرقه برخاست؛ ماه میلرزید، گویی مار زخمی است.»از آن زمان تاکنون، بیش از ۲٬۲۵۰ مشاهده مستند از این پدیده ثبت شده که حدود ۶۴۵ مورد با ابزارهای علمی مانند عکس، طیفسنجی یا قطبسنجی تأیید شدهاند.
در قرن بیستم، ستارهشناس معروف پاتریک مور که سالها به رصد ماه پرداخت، برای نخستین بار واژهی رخششهای گذرای ماه را در سال ۱۹۷۷ رایج کرد.از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳، آژانس فضایی اروپا با پروژهای به نام NELIOTA ماه را در ساعات تاریکی رصد کرد و در ۹۰ ساعت مشاهده، ۵۵ رویداد نوری ثبت کرد. بر اساس این دادهها، برآورد میشود بهطور متوسط ۸ درخشش در هر ساعت در سطح ماه رخ میدهد.
چه چیزی باعث این نورها میشود؟دانشمندان تاکنون چند توضیح احتمالی ارائه دادهاند:برخورد شهابسنگها با سطح ماه، توضیحی که اکنون بیشترین طرفدار را دارد.گازهای رادون که از زیر سطح ماه آزاد میشوند (فرضیهای که در سال ۲۰۰۷ مطرح شد).اثرات نوری ناشی از جو زمین یا توهم بینایی، که اکنون بعید شمرده میشوند.با وجود شواهد، مأموریت Clementine ناسا در سال ۱۹۹۴ چهار درخشش را ثبت کرد ولی هیچ اثر برخوردی بعداً روی سطح ماه دیده نشد، بنابراین راز این نورها هنوز کاملاً حل نشده است.
در حالیکه بیشتر دانشمندان فرضیهی برخوردهای ریزشهابسنگی را منطقیتر میدانند، هنوز احتمال دارد فعالیتهای زمینساختی خفیف یا گازهای زیرسطحی نیز نقش داشته باشند.بهگفتهی اخترفیزیکدان «آرلین کراوتز» از دانشگاه کلمبیا: «هیچ پدیدهی زمینی نمیتواند دقیقاً همان الگوهایی را ایجاد کند که ما از ماه میبینیم.»
منبع : پدیده گذاری ماه