چگونگی رؤیت هلال ماه نو از نظر نجومی

به گزارش شبکه علمی ثریا، سید محسن قاضی میرسعید؛ عضو کمیته علمی ستاد استهلال دفتر مقام معظم رهبری در این خصوص گفته است: ماه نو به دو صورت 29 و 30 روزه است یعنی به هیچ وجه ما نمی توانیم دریک نقطه از جهان، هلال ماه 28 روزه را پیدا کنیم. زمان مقارنه(زمانی که مرکز سه جرم ماه، خورشید و زمین در یک راستا قرار بگیرند) نیز در تمام جهان در یک لحظه اتفاق می افتد. برفرض اگر طبق ساعت رسمی23/11 لحظه مقارنه باشد. این لحظه را با ساعت‌های هر کشوری باید در نظر بگیریم. به عبارت دیگر به لحاظ موقعیت جغرافیایی ایران باید 3 ساعت و نیم به زمان گرینویچ اضافه کنیم به علت اینکه ایران در شرق مرکز گرینویچ است و طلوع آفتاب را 3 ساعت و نیم زودتر رویت می کند یعنی لحظه مقارنه در ایران حدود ساعت 15 است. بنابراین لحظه مقارنه مانند تحویل سال نو خورشیدی در تمام جهان در یک لحظه اتفاق می افتد، تنها ما باید ساعتمان را میزان کنیم.

رکورد دار رویت هلال ماه در جهان افزوده است: به زبان علمی تر، لحظه مقارنه، زمانی است که طول دایره البروجی این سه مرکز صفر شود؛ یعنی پشت تاریک ماه به سمت زمین باشد و هیچ نوری از سمت ماه به زمین نرسد بنابراین کمتر از 15 تا 16 ساعت زمان نمی توان با چشم غیرمسلح ماه را رویت کرد. آخرین رکورد جهانی رویت هلال ماه با چشم غیرمسلح که توسط اینجانب به ثبت رسیده است، 11 ساعت و 40 دقیقه با چشم غیرمسلح است.

وی درباره چگونگی رویت ماه جدید گفته است: ماه تازه متولد شده به دو صورت، با چشم مسلح (استفاده از ابزار اپتیکی) و چشم غیرمسلح (بدون ابزار و با چشم برهنه) قابل رویت است. قدر مسلم با استفاده از ابزار می توانیم چند ساعت زودتر هلال ماه نو را رویت کنیم. برای دیدن هلال ماه با چشم غیرمسلح برحسب نوع هلال حدود 15 تا 54 ساعت (بیش از 2 روز) زمان نیاز است تا پس از لحظه مقارنه هلال ماه رویت شود. برای دیدن هلال ماه با ابزار نیز ممکن است حدود 11 ساعت و 40 دقیقه تا 20 ساعت زمان نیاز باشد تا ماه رویت شود بنابراین اگر شرایط بسیار مناسب باشد حدود 15 ساعت با ابزار و حدود 24 ساعت با چشم غیرمسلح زمان نیاز است تا یک روز پس از لحظه مقارنه اعلام کنیم که ماه رویت شده یا نشده است.

وی ادامه داده است: برای رویت هلال ماه باید دو پارامتر (هلال مناسب و فاز بالا) را در نظر گرفت. بنابراین اگر فاز ماه بالا باشد، اما ارتفاع کم باشد مانند این است که شمعی (ماه) در کنار چند پروژکتور(خورشید) یک استادیوم گذاشته باشید و از تماشاگران بخواهید که نور شمع را ببینند. مسلم است که کسی قادر به دیدن نور شمع باشد، اما وقتی هوا تاریکتر شد و نور خورشید پایین‌تر آمد (انگار تک تک پروژکتورها کم نورتر شوند و نور آنان برابر یا کمتر از شمع شود)، هلال ماه قابل رویت می شود.