مقدمه
هر انسانی در زندگی خود نیازمند الگو می باشد و با الهام از آن، زندگی خود را پیش می برد. خداوند برای انسان ها دو نوع الگو معرفی کرده است: در درجه اول و عالی معصومین (ع) و در درجه دوم غیر معصومین مانند علما و در قرآن و روایات به الگو گیری از آنها اشاره شده است. بنابراین از بهترین الگوها برای سبک زندگی مسلمانان علمای دینی می باشد، در این مورد پیامبر اکرم می فرماید: «العلماء مصابیح الارض و خلفاء الانبیاء و ورثتی و ورثه الانبیاء» علما چراغ های زمین و جانشینان پیامبران و وارثان من و پیامبران هستند؛ (کنز العمال، ح 28677) از زمان بعد از ائمه اطهار (ع) علما، مسئول هدایت و راهنمایی مردم بوده اند و امام زمان (عج) ما را توصیه به رجوع به علما کرده است و بهترین اسوه و الگو برای جامعه ی بشری می باشند چرا که علما وارث پیامبران هستند.
از بهترین اشخاص برای الگو گیری در زمان ما حضرت آیت الله محمد تقی به جت(رضوان الله تعالی علیه) می باشد. زندگی این عارف بالله و سالک الی الله برای مسلمانان و بلکه همه انسانها الگو می باشد و اگر کسی در سبک زندگی خود به دنبال الگوی رفتاری مناسبی است پیرامون زندگی این عبد صالح مطالعه کند، و او را برای زندگی خود الگو قرار دهد؛ و لذا به مناسبت هفتمین سالگرد ارتحال این عارف الهی اشاره هایی به خصوصیات و رهنمود های ایشان می شود.
فضیلتها
1-بندگی بالاترین مقام آدمی
در طول تاریخ به وسیله افراد گوناگون، توسط بسیاری از کتب علمی برای انسان مقاماتی بیان شده، ولی وقتی به بهترین منبع و ارزنده ترین ذخیره یعنی قرآن رجوع می کنیم، می بینیم خداوند بهترین و والاترین مقام را برای انسان بندگی و عبودیت او نسبت به حضرت حق می داند و هدف خلقت را عبادت و بندگی می نامد و می فرماید: «و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون»؛ من جن و انس را نیافریدم جز برای اینکه عبادتم کنند.
آیت الله بهجت در اثر مجاهدت با نفس و تلاش و تهذیب بسیار به این مقام والای انسانی رسیده بود و برجسته ترین بعد شخصیتی او عبد می باشد. او با این همه مقام علمی و عرفانی که فقط خداوند از آنها آگاه هست، هیچ گونه ادعایی نداشت و فقط خود را عبد می نامید. بندگی که خداوند آنرا بالاترین مقام انسان قرار داده است، محقق نمی شود مگر با تحقق چند حقیقت: اول معرفت نسبت به معبود، دوم اطاعت از اوامری که از جانب او متوجه انسان می گردد و مطیع محض اوامر بودن و سوم اجتناب از آنچه که حضرت حق بر انسان حرام کرده است که با نفی و رجم طاغوتهای درونی و بیرونی به دست می آید، که تمام این حقایق بندگی در وجود عبد خدا، آیت الله بهجت وجود داشت.
2-تقوا رمز کرامت
آیت الله بهجت عالمی بود که عالَمی از اسرار و رموز الهی در وجودش نهفته بود. رمز این چنین قدرت و فضیلت هایی که دیگران از آن بی بهره اند چیست؟ آیا قدرت خارق العاده آنان ، نتیجه دریافت خاصی بجز عمل به رهنمود های قرآن و اهل بیت( علیهم السلام) است، با این که ریاضت دیگری نداشته اند؟ آنچه از سخنان آیت الله بهجت در موارد مختلف استفاده می شود، این است که کرامات اولیای الهی، حاصل کاری جز تقوا و عمل کردن به رهنمود های الهی است؛ البته تقوا مراتبی دارد که به تناسب رعایت مراتب عالی قرآن، بر قدرت معنوی سالک افزوده می شود.
ویژگی های اخلاقی
1-عدم منیت
یکی از صفات بارز اخلاقی ایشان «عدم منیت» بود؛ ایشان اصلا من نداشت، هیچ وقت نمی گفتند مقامات علمی یا اخلاقی دارم، آیت الله بهجت منیت را در وجود خود از بین برده بود و همه چیز را متعلق به خداوند می دانست، همه ی مقامات علمی و اخلاقی خود را از افاضات حضرت حق می دانست، ایشان هیچ وقت نمی گفتند «درسم» بلکه می فرمودند «مباحثه». کسی را شاگرد نمی نامید، بلکه می فرمودند: « هم مباحثه».
2-راز داری
از دیگر صفات این عارف بزرگ، رازداری و پنهان داشتن اسرار معارف و مقامات خود بود. به هیچ وجه، مایل نبود که کسی متوجه شود که او می تواند با دعا و یا با تصرف، کاری را انجام دهد و مثلا بیماری را شفا دهد. ایشان می فرمود :«مرحوم نخودکی هم در اواخر عمر به این نتیجه رسیده بود که به ما چه ربطی دارد که در این گونه امور دخالت کنیم.»؛ اگر در مواردی با تصرف و دعای ایشان بیماری شفا می یافت به گونه ای عمل می کرد که تصور شود با صدقه یا زیارت، و یا تربت سیدالشهداء (ع) یا آب زمزم نتیجه گرفته است (به نقل از شیخ علی بهجت)؛ ایشان در این زمینه می فرمود: کسی که به این معانی می رسد، نمی گوید، ممکن است در قالب نقل از دیگران چیزی مطرح شود.