پژوهشهای اخیر دانشمندان نشان میدهد که دریای خشکشدهی آرال در آسیای مرکزی بهتدریج در حال بالا آمدن است؛ چرا که گوشتهی زمین در زیر آن به سمت بیرون برآمده است. بهگفتهی آنها، این بالاآمدگی ناشی از فاجعهی زیستمحیطیایست که در دههی ۱۹۶۰ میلادی منطقه را درگیر کرد؛ یعنی زمانی که انسانها برای آبیاری، مسیر دو رودخانهی منتهی به دریای آرال را تغییر دادند. این دریا که زمانی چهارمین دریاچهی بزرگ جهان بود، سپس با خشکسالی شدیدی روبهرو شد که باعث شد آنقدر از آبش تبخیر شود که در سال ۱۹۸۶ به دو بخش جداگانه تقسیم شد.
دریای آرال در طول ۸۰ سال گذشته حدود ۱٫۱ میلیارد تُن (۱ میلیارد تُن متریک) آب از دست داده است. این میزان، معادل جرم ۱۵۰ هرم بزرگ جیزه است. این کاهش جرم، چنان شدید بود که باعث شد پوستهی زمین مثل فنری فشرده که آزاد میشود، اندکی بازگشت پیدا کند.
یک محقق بر این باور است که چون وزن آبِ دریا باعث فرورفتن سنگهای زیرین شده است، انتظار داشتند که این سنگها هنگام از بین رفتن وزن، به اندازهای کم از عمق اصلی آب بازگردند. اما پژوهش تازه نشان میدهد که زمین، چند دهه پس از تبخیر آب، همچنان در حال بالا آمدن است. نهتنها این، بلکه یک برآمدگی قابلمحاسبه وجود دارد که بسیار فراتر از خط ساحلی پیشین دریای آرال گسترش یافته است.
دانشمندان این برآمدگی را با روشی بهنام رادار روزنهمصنوعی تداخلی یا InSAR شناسایی کردهاند؛ روشی ماهوارهای که تغییرات بسیار ظریف سطح زمین را اندازهگیری میکند، از جمله تغییراتی که بهدلیل برآمدگی یا فرورفتگی رخ میدهد. پژوهشگران در مقاله نوشتهاند که محیط خشک منطقهی دریای آرال که در مرز میان ازبکستان و قزاقستان قرار دارد ـ باعث شده ثبت حرکتهای بسیار کوچک سطح زمین آسانتر شود.
اندازهگیریهای InSAR بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ نشان میدهد که زمین در شعاع ۵۰۰ کیلومتری از مرکز دریای آرال در حال برآمدن است. وقتی پژوهشگران اندازهی این برآمدگی را سالبهسال مقایسه کردند، متوجه شدند که ارتفاع آن در طول دورهی مطالعه سالانه حدود ۷ میلیمتر (۰٫۳ اینچ) افزایش داشته است. دانشمندان میگویند که این بالاآمدن، به احتمال زیاد واکنش گوشتهی زمین به تبخیر دریای آرال است.
گوشته از سنگهایی ویسکوز (خمیرمانند) تشکیل شده که میتوانند جریان پیدا کنند تا مواد جابجاشده در اثر وزن سنگها و آب روی سطح زمین را جبران کنند. برای نمونه، سنگهای گوشته هماکنون به سمت اسکاندیناوی در حرکتاند تا موادی را که در عصر یخبندان زیر وزن ورقههای یخی عظیم کنار رفتهاند، دوباره پُر کنند، بهنوشتهی لمب. به گفته محققان دریای آرال، هرچند هیچگاه خیلی عمیق نبود، آنقدر پهناور بود که وزنش در عمق دهها تا صدها کیلومتری در زمین احساس شود. این بهایندلیل است که لایهی بیرونی و سختِ سنگهای سرد نمیتوانند وزن چنین پیکرهی گستردهای از آب را بدون فرورفتن در سنگهای داغتر و نرمترِ زیر آن، تحمل کنند.
طبق این پژوهش، بالاآمدن زمین در منطقهی دریای آرال بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰، در مجموع به ۴۰ میلیمتر (۱٫۶ اینچ) رسیده و این روند برای چند دهه ادامه خواهد داشت. پژوهشگران نوشتهاند:« این برآمدگی، ظرفیت فعالیتهای انسانی برای اثرگذاری بر پویاییهای عمیق درون زمین را برجسته میکند.»
امروزه دریای آرال تنها سایهای از خودِ پیشینش است. تا سال ۲۰۰۷، سطح آب آنقدر پایین آمد که یکی از دو دریاچهای که در ۱۹۸۶ شکل گرفته بودند، خودش دوباره به دو بخش تقسیم شد. در سال ۲۰۲۰، یکی از سه حوضهی باقیمانده بهطور کامل ناپدید شد. بهگفتهی نویسندگان این مطالعه، خشکشدن دریای آرال پیشاپیش تأثیرات عمیقی بر منطقه گذاشته، از جمله بیابانزایی و خشکسالی شدیدتر. این فاجعهی زیستمحیطی، بهدلیل پیامدهای گستردهی بومشناختی و اقتصادیاش، در سال ۲۰۱۴ «چرنوبیل خاموش» نام گرفت.
منبع: خبر آنلاین
اسرار آیفون ۱۸پرو در وب تاریک فاش شد
«حرف دلم را قورت دادم» روایتی صمیمی برای بیان احساسات و دغدغههای نوجوانان
قابلیت تازه واتس اپ برای چت کردن بدون افشای شماره موبایل
۴.۵ میلیون دانشآموز در مدارس غیردولتی تحصیل میکنند
فراخوان روایت وداع برای ثبت خاطرات مردمی از بدرقه رهبر شهید انقلاب
استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی نظام ارزشیابی را با چالش مواجه کرده است
وزیر آموزش و پرورش: تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است
۴۰ مدرسه قرچک برای اسکان زائران مراسم وداع رهبر شهید آماده میشود
مدرسه کانون هویتسازی و پرورش عزت و امید است
لایحه ایمنی آنلاین کودکان و نوجوانان در مجلس آمریکا تصویب شد
چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟
کشف این ژن راز شکست بسیاری از بارداریها را آشکار میکند
اولین تصویر تابوت متعلق به رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان
کاروان هنرهای نمایشی «بدرقه خورشید» راهی ۶ استان میشود
لحظهبهلحظه وداع ملت با رهبر شهید انقلاب از امواج رادیو قرآن شنیدنی میشود
گریم متفاوت بازیگر بچه مهندس پربازدید شد+عکس
علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟
آزمون انتخاب سردفتر اسناد رسمی در شهریورماه برگزار میشود
حل مشکلات استخدامی اعضای هیئت علمی جدید در دستور کار دانشگاه تهران
قائممقام بنیاد ملی نخبگان: صدور مرحلهای کارت نخبگی بنیاد ملی نخبگان آغاز شد
اساسنامه جدید مؤسسات آموزش عالی غیردولتی توسط پزشکیان ابلاغ شد
تاخیر یک ساله در تشکیل جلسه شورای عالی فضای مجازی
تأمین کمکهزینه درمان زوجین نابارور/اعطای بسته سیسمونی به دانشجوی مادر
پیگیری اجرای مصوبه افزایش حقوق اساتید/بیش از ۴۰ درصد اساتید دانشگاه فاقد مسکن
۳ لایه پنهان تسلیحاتیسازی استارتاپها برای قتل عام سایبری و نظامی
رقابت جدید علمی بریکس؛ فرصت همکاری دانشمندان ایرانی با ۵ کشور عضو بریکس
اینستاگرام به دنبال شخصی سازی الگوریتم کاربران
جزئیات آزمون ارزیابی علمی متقاضیان انتقال رشته فیزیوتراپی از خارج اعلام شد
استرالیا جریمه شبکههای اجتماعی را دو برابر کرد
یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز میشود
هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است
آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید
صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل میشوند
شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیسایکس» آغاز شد
جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت
اکران فیلم استخر سروش صحت به تعویق افتاد
سری جدید انیمیشن «داستان اسباببازی» همه رقبا را کنار زد
پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان
شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد
فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی
زیرساختهای فرسوده ناسا دیگر پاسخگوی ماموریتهای «آرتمیس» نیستند
راز کندی تنبلها کشف شد
تأثیر پنهان طعمهای محبوب سیگار الکترونیکی بر قلب را جدی بگیرید
آیا خاطرات را میتوانیم بخوریم؟
عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد
کاروان دانشآموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود
دستورالعمل فعالیتهای تابستانی مدارس ابلاغ شد
کلاسهای جبرانی تابستانی دانش آموزان از ۱۵ تیرماه آغاز میشود
راه حل مقابله با مصرف مواد مخدر در محیطهای دانشگاهی
صدور حکم اخراج دانشجوی امیرکبیر به دلیل اهانت به پرچم ایران
حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول
قرار بود ششم تیر و روز ترور آخرین روز جمهوری اسلامی باشد
تجلیل از گری اولدمن در جشنواره تلویزیونی بریتانیا
رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخنگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)
برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم
نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی
پوشش بیش از ۱۰۰۰ رسانه برای مراسم عاشورای کربلای معلی
مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز میشود
توسعه تعاملات دانشگاههای ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار
ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت
در عصری هستیم که سرعت،فضیلت شده است/بحران معنایی انسان معاصر از کجاست؟
فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی
ثبتنام مدارس باید بر اساس محدوده محل سکونت انجام شود
زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی
چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟
تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد
اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد
هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستمهای دولت آمریکا را شناسایی کرد
امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
ارسال آییننامه جامع مدیریت دانشگاهها به شورای عالی انقلاب فرهنگی
آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانشآموزان
آموزش و پرورش: شرایط ثبتنام دانشآموزان اتباع اعلام خواهد شد
نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام میشود
ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت
خوابگاههای علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید
برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد
حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول
آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم
ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبتنام تا شنبه ۳۰ خرداد
نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن میگوید
یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز میشود
امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
ارسال آییننامه جامع مدیریت دانشگاهها به شورای عالی انقلاب فرهنگی
شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد
مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز میشود
علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟
فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی
پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان
ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت
عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد
آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید
حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول
اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد
رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخنگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)
راز کندی تنبلها کشف شد
توسعه تعاملات دانشگاههای ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار
هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستمهای دولت آمریکا را شناسایی کرد
نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی
برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم
تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد
دستورالعمل فعالیتهای تابستانی مدارس ابلاغ شد
صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل میشوند
آیا خاطرات را میتوانیم بخوریم؟
زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی
تأثیر پنهان طعمهای محبوب سیگار الکترونیکی بر قلب را جدی بگیرید
فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی
چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟
کاروان دانشآموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود
شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیسایکس» آغاز شد
جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.