به گزارش ثریا سعید سرکار، رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، جزئیات برنامه «پسادکتری فناورانه (TOP)» را تشریح کرد و این طرح را اقدامی مؤثر در مسیر توسعه فناوری، توانمندسازی نخبگان و تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت دانست.

وی با بیان اینکه این برنامه با طراحی معاونت علمی و با مشارکت شرکت‌های دانش‌بنیان و مؤسسات آموزش عالی اجرا می‌شود، گفت: طرح TOP فرصتی فراهم می‌کند تا دانش‌آموختگان مقطع دکتری در قالب پروژه‌های فناورانه وارد فضای عملیاتی صنعت شوند و تجربه‌ای کاربردی و مسئله‌محور کسب کنند. آیین‌نامه این طرح در ۱۰ ماده و ۴ تبصره در تاریخ ۱۷ دی‌ماه ۱۴۰۳ ابلاغ و لازم‌الاجرا شده است.

به گفته سرکار، پروژه‌های قابل پذیرش باید از سطح علمی و فناوری مناسب برخوردار بوده و توان حل چالش‌های واقعی صنعت را داشته باشند؛ از توسعه فناوری‌های نوین و ساخت نمونه اولیه گرفته تا تولید محصول جدید یا ارتقای محصولات موجود. این پروژه‌ها در بازه زمانی دو ساله اجرا می‌شوند و در صورت نیاز، امکان تمدید شش‌ماهه نیز دارند.

این مقام مسئول ادامه داد: روند تصویب پروژه با حضور نماینده معاونت علمی، مجری طرح، ناظر، فن‌جو و نماینده دبیرخانه انجام می‌شود. پس از تصویب، قرارداد میان شرکت و مرکز منعقد و ۲۵ درصد از تعهدات مالی معاونت در ابتدای کار پرداخت می‌شود. جلسه دفاع نهایی نیز با حضور همین اعضا برگزار شده و در صورت لزوم می‌تواند به‌صورت محرمانه انجام گیرد.

رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی با اشاره به تعهدات معاونت علمی توضیح داد: بررسی دانش‌بنیان بودن شرکت متقاضی، تأیید صلاحیت مجری پروژه (به‌عنوان مؤسس، سهامدار یا مسئول تحقیق و توسعه شرکت) و معرفی ناظر برای هر پروژه از جمله وظایف معاونت است.

حمایت ۸۰ درصدی معاونت علمی از حقوق پسادکتری

سرکار ضمن اشاره به اینکه معاونت علمی آمادگی کامل برای تأمین حقوق فن جوها را دارد، اعلام کرد: این معاونت ۸۰ درصد حقوق ماهانه فن‌جو و همچنین هزینه مشارکت استاد ناظر و مؤسسه را پرداخت می‌کند؛ پرداخت‌ها بر اساس پیشرفت پروژه و پس از ارائه و تأیید گزارش‌های شش‌ماهه انجام می‌شود.

وی تأکید کرد: معاونت هیچ‌گونه ادعایی نسبت به مالکیت نتایج پروژه‌ها ندارد؛ موضوعی که می‌تواند انگیزه شرکت‌ها برای نوآوری را افزایش دهد.

به گفته رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی، در حال حاضر حدود ۹۰۰ شرکت دانش‌بنیان در کشور فعال هستند که اعضای هیئت علمی در آنها به‌عنوان مؤسس، سهامدار، مدیرعامل یا مسئول تحقیق و توسعه حضور دارند و در مجموع ۱۲۰۰ عضو هیئت علمی در این شرکت‌ها فعالیت می‌کنند. با این حال، در طرح TOP تنها اعضای هیئت علمی با مرتبه دانشیار و بالاتر امکان حضور به‌عنوان استاد پروژه را دارند.

او آمار درخواست‌های ثبت‌شده را نیز تشریح کرد و گفت: تاکنون ۶۹ درخواست از سوی شرکت‌های دانش‌بنیان ثبت شده که ۱۵ درخواست به دلیل احراز نشدن شرایط یا نامتناسب بودن تخصص و توانمندی فن‌جو رد شده است. از میان ۵۴ درخواست باقی‌مانده، ۶ طرح در مرحله داوری، ۳۵ طرح در مرحله دوره اول را دریافت و از این ۳۵ شرکت ۱۰ شرکت پرداخت مرحله دوم طرح را دریافت نموده اند و ۱۳ طرح در مرحله انعقاد قرارداد قرار دارند.

سرکار با تشریح روند داوری اظهار کرد: داوران بر اساس حوزه فعالیت شرکت و موضوع طرح انتخاب می‌شوند و جلسات داوری عمدتاً به‌صورت حضوری برگزار می‌شود، مگر در شرایط خاص که به شکل مجازی انجام گیرد. یکی از داوران به‌عنوان ناظر پروژه انتخاب می‌شود و در طول اجرای طرح بر عملکرد استاد، شرکت و فن‌جو نظارت دارد.

مشارکت ۳۰ دانشگاه از سراسر کشور در پشتیبانی از TOP

رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی درباره گستره جغرافیایی طرح گفت: حدود ۵۵ درصد درخواست‌ها از شرکت‌های مستقر در تهران و ۴۵ درصد از سایر استان‌ها دریافت شده است. با این حال، دانشگاه‌هایی از ۳۰ دانشگاه مختلف کشور در این طرح مشارکت دارند و شرکت‌های دانش‌بنیان از ۱۴ استان مختلف نیز درخواست ثبت کرده‌اند.

این مقام مسئول درباره روند ثبت‌نام نیز توضیح داد: متقاضیان برای ثبت‌نام باید به «دبیرخانه سامانه خدمت» مراجعه و پرسشنامه مربوط به طرح را تکمیل کنند. در این فرم، اطلاعات شرکت، نحوه ارتباط عضو هیئت علمی با شرکت، مشخصات فن‌جو و جزئیات پروژه ثبت می‌شود. وی ادامه داد: فن‌جو متعهد می‌شود که شرایطی از جمله حضور تمام‌وقت، حفظ محرمانگی نتایج، نگهداری اطلاعات پروژه، و شرکت متعهد می شود تا تأمین زیرساخت‌های لازم، بیمه و پرداخت سهم مالی شرکت را رعایت کنند. پس از ثبت اطلاعات، پروژه وارد مرحله داوری شده و در صورت تأیید، اجرای آن آغاز می‌شود.

سرکار در پایان با اشاره به افزایش حقوق اعضای هیئت علمی، به‌ویژه استادیاران جوان، اعلام کرد: مبنای پرداخت حقوق فن‌جو در این طرح معادل حقوق استادیار پایه یک دانشگاه تهران است و این مبلغ هر سال متناسب با افزایش حقوق اعضای هیئت علمی رشد می‌کند. در حال حاضر با توجه به افزایش حقوق اساتید تخمین زده میشود که فن‌جوها ماهانه بین ۶۲ تا ۶۸ میلیون تومان دریافت نمایند؛ موضوعی که می‌تواند موجب استقبال بیشتر از این طرح شود.

این برنامه منجر به دستاوردهای ارزشمندی همچون توسعه محصولات جدید، ارتقای کیفیت محصولات موجود شرکت‌ها، خلق فناوری‌های جدید و همچنین حل چالش‌های کلیدی در سطح شرکت، صنعت و کشور می‌شود. از دیگر دستاوردهای مهم آن می‌توان به توانمندسازی و ارتقای مهارت‌های فن‌جویان، فراهم‌سازی زمینه برای ایجاد اشتغال تخصصی و پایدار پس از پایان دوره اشاره کرد که در نتیجه، به افزایش ماندگاری نیروهای نخبه و متخصص در کشور منجر خواهد شد.

متقاضیان می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر، با شماره دبیرخانه برنامه ۰۲۱۸۳۵۳۲۳۱۷ تماس بگیرند یا به ایمیل top@isti.ir پیام ارسال کنند.