به گزارش شبکه علمی ثریا، نشست شناخت هانری کربن روز سه شنبه ۲۶ اردیبهشت در اندیشگاه کتابخانه ملی برگزار گردید. در این نشست ان شا الله رحمتی به ایراد سخنرانی پرداخت.
وی در ابتدا با اشاره به کتاب خود با عنوان «کیمیای خرد» عنوان کرد: خیال قوه ایست در انسان در کنار حس و عقل و بعضی معتقدند خیال چیز تازه ای به ما نمی آموزد و همان بازسازی حس است. اما هانری کربن سعی داشت معنای حقیقی خیال را به آن بر گرداند و بگوید خیال همان وهم نیست. بلکه از طریق خیال می توان به معرفت و خلاقیت هم رسید. خلاقیت و خیال بشری می تواند سیر صعودی به سمت خداوند داشته باشد. ابن عربی می گوید ما خدای مخلوق از خیال خودمان را می شناسیم و عبادت می کنیم چون حقیقت خدا را نمی توانیم درک کنیم.
رحمتی در ادامه با پرداختن به بحث الهیات تنزیهی عنوان کرد: در الهیات سلبی گفته می شود ما نمی توانیم بگوییم خدا چه هست. چرا که اگر از این راه وارد شویم از یک صفت انسانی برای شناخت خداوند کمک گرفته ایم. باید بگوییم خدا چه نیست و سپس تمام این صفات را از او تنزیه کنیم. به عنوان مثال موسی بن میمون در الهیات یهودی و یوحنا در مسیحیت و شنکره در تفکر هندو به این نوع الهیات قائل بودند. در مقابل این دیدگاه یک الهیات ثبوتی نیز داریم. هانری کربن می گوید در آثار شیعه هر دو نوع الهیات را می بینیم. مثلاً شروع الهیات تنزیهی در اسلام از فیلسوفان اسماعیلیه است که کربن هم به این گروه اشاره می کند. کربن اسماعیلیه را به شیعه وصل می کند و تفاوت تفکر این گروه با تفکر شیعی را نمی داند. البته در شیعه دو گروه را شناسایی می کند که درست تشخیص می دهد.
رحمتی افزود: گروه اول قائل به وجود مشترک معنوی هستند. یعنی لفظ وجود بین ما و خدا یکی است. در نتیجه صفات خدا به همان معنای انسانی برداشت خواهد شد. درست است که وجود مشترک است اما خداوند اعلی مرتبه وجود است. اما گروه دوم معتقدند ما نمی توانیم صفتی را درباره خداوند به کار ببریم. اگر صفتی را به خداوند نسبت دهیم معنایش این است که به خداوند احاطه داریم. ولی انسان نمی تواند بر خدا محیط شود. همان گونه که دایره چیزی که از خودش بزرگ تر است را نمی تواند احاطه کند
وی در ادامه افزود: کسی که الهیات تنزیهی را می پذیرد یا باید لا ادری گرا باشد یا ملحد. چون الهیات تنزیهی فرقی با عدم اعتقاد به خدا ندارد. وقتی معتقد به الهیات تنزیهی می گوید به چیزی اعتقاد دارم که هیچ از او نمی دانم پس یعنی دارم عدم را می پرستم. اما ابن عربی و کربن تلاش کردند این مسأله را تبیین کنند که چگونه از شناخت خود به شناخت خداوند برسیم و در عین حال دچار مغالطه ها نشویم. همان طور که گفته شده: من عرف نفسه فقد عرف ربه. کتاب " فلسفه دین در قرن بیستم " در فهم این مباحث می تواند کمک باشد. این جا با یک تناقض مواجه می شویم که بعضی گفته اند که تنزیه با لا ادری گری یکی است با این تفاوت که یکی با بی احترامی می گوید خدا نیست اما دیگری با احترام. گاهی ممکن است یک شخص ایمان گرا باشد ولی معرفت گرا نباشد. هانری کربن در صدد حل این تناقض است که ما چگونه می توانیم بگوییم که هم خدا را می شناسیم و هم بگوییم که نمی شناسیم.
انشاالله رحمتی در ادامه عنوان کرد: هانری کربن به مفهومی اشاره می کند به نام پدیدار آینه. کربن می گوید هیچ کس بهتر از حکیمان مسلمان مفهوم آینه را به این خوبی درک نکرده است. مولوی شعری دارد که می گوید:
صیقلی کن صیقلی کن صیقلی پس چو آهن گرچه تیره هیکلی
وی ادامه داد: این عالم می تواند آینه خداوند باشد. همان گونه که ابن عربی می گوید عالم آینه است اما آینه محوی است و خدا را به خوبی نشان نمی دهد. ابن عربی می گوید هر چیزی در آینه بهتر دیده می شود. مانند داستان رومیان و چینیان که به همین نکته اشاره دارد. خداوند هم در آینه خلقت بهتر می توانست دیده بشود. ابن عربی در بحث آیینگی انسان حدیثی از پیامبر را مورد توجه قرار می دهد که خداوند می گوید آسمان و زمین گنجایش مرا ندارد اما قلب مومن این گنجایش را دارد. عالم با همه بزرگی اش نمی تواند گنجایش خدا را داشته باشد. چون در عین حال که بزرگ است اما محدود است. اما انسان تنها مخلوقی است که چیزی آفریده نشده هم در او وجود دارد.
وی افزود: بعضی می گویند انسان صورت خداوند است. به این معنا که چیزی از خداوند در او است. چه چیز از خداوند در اوست؟ نا آفریده بودن و عدم تناهی. در نتجه وجود انسان حد ندارد. این است که گفته شده تنها قلب مومن گنجایش خداوند را دارد. قلب مومن در واقع همان امر نا آفریده در اوست که به اندازه خداوند می تواند بزرگ شود. این است که هر چه بزرگ تر می شود می گوید هل من مزید؟ اینجاست که مشکل شناخت ناپذیری خداوند منطقاً حل می شود. اما شناخت خداوند به اندازه ای که خداوند به انسان گنجایش داده است.
انشاالله رحمتی در انتها گفت: ادامه این بحث را در جلسه آینده خواهم پرداخت. جلسه آینده به این موضوع اختصاص دارد که این که گفته می شود خداوند با اعتقاد ما خلق می شود، تفاوت این با نگاه توحیدی و نگاه پلورالیستی چیست؟ و ابن عربی در این زمینه چه دیدگاهی دارد؟ همچنین به مفهوم خلق جدید و تبیین کربن از این مفهوم بر مبنای خلاقیت خیال در جلسه آینده پرداخته خواهد شد.
لازم به ذکر است جلسه آینده روز دوشنبه هفته آینده در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار خواهد شد.
گزارش از محمد بحرینی
منبع: مهر
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: بهکارگیری ظرفیتهای ویژه ماهوارهای در تشییع رهبر شهید انقلاب
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.