کد خبر: 2383
ف
مرتضی جوادی آملی:
مرزهای فقه سیاسی و فلسفه  سیاسی متفاوت است
حجت الاسلام مرتضی جوادی آملی گفت: مرزهای فقه سیاسی و فلسفه سیاسی متفاوت است؛ فقه سیاسی ناظر به عمل مکلفان نسبت به سیاست است ولی فلسفه سیاسی کاری به فعل مکلفین ندارد.

به گزارش شبکه علمی ثریا، حجت‎الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی در نشست علمی فلسفه سیاسی صدرالمتألهین که در مجمع عالی حکمت اسلامی قم برگزار شد، با ذکر این مطلب که ملاصدرا در سالهای مبارک زندگانی خود برگ‎های زرینی در عرصه علم و فقاهت و حکمت و تفسیر و… به یادگار گذاشت، گفت: صدرالمتألهین بحثی در عرصه وجود تکوینی و اعتباری دارد که باید به خوبی تبیین شود؛ فلسفه پیرامون وجود و اقسام عام وجود بحث می‎کند و اصلی‎ترین وجود را، وجود خداوند متعال می‎داند؛ با تبیینی که صدرالمتألهین در این حوزه دارد، هستی را از وجود خالق می‎داند.
رئیس بنیاد علوم وحیانی اسرا با ذکر این مطلب که پس از بحث واجب، این حکمت وارد افعال واجب می شوند و افعال واجب را به دو حوزه تکوینی و تشریعی تقسیم می‎کند اظهارکرد: از منظر ملاصدار فعل واجب به معنوی مداخله اسماءالله در هستی است.
وی افزود: خداوند در نظام تکوین و تشریع، ایجاد می‎کند؛ سه نشئه‎ای که در فلسفه صدرایی بیان شده است با ایجاد حق، یافت می‎شود؛ فرق ایجاد و موجود به اعتبار است.
استاد حوزه با اشاره به سه نشئه عقل و مثال و نفس و طبع در حوزه تکوین اظهارکرد: در نشئه عقل، موجودات از هر نوع نقص و کاستی و کمبود وجودی منزه هستند و همه کمالاتی که از آنها متوقع است در حال وجود آنها موجود  است که از آن به نشئه مفارغات یاد می‎کنند.
حجت‎الاسلام والمسلمین جوادی آملی افزود: در نشئه وجود نیز از وجود سخن می‎گویند که به نقص آلوده هستند، ولی نقصشان را از جایگاه خود ترمیم می‎کنند؛ در نشئه طبیعت که عالم نفس است از جایگاه موجودات دیگر، نقص آنها ترمیم می‎شود.
وی گقت: در نسبت اعتباریات و وجود باید گفت که در عالم اعتبار، وجود را داریم و به همین لحاظ یکی از مراتب تقسیم هستی بیان می‎کنیم که موجودات یا حقیقی هستند و یا اعتباری؛ علامه نیز علوم را به دو قسم حقیقی و اعتباری تقسیم می‎کنند.
حجت‎الاسلام والمسلمین جوادی آملی افزود: به همان میزانی که تقسیم هستی، به تقسیم هستی خارجی و ذهنی تقسیم می‎شوند، در عالم اعتبار نیز دارای وجود حقیقی و اعتباری هستیم؛ وجود حقیقی موجوداتی هستند که در عالم طبیعت یافت می‎شوند ولی موجودات اعتباری موجود هستند ولی در عرصه اعتبار حضور دارند؛ از جمله اینکه ذمه یا دین، موجود است ولی این موجود اعتباری است.
استاد حوزه تصریح کرد: فلسفه با توجه به اینکه نوع نگاه هستی شناسانه دارد و فضای قالب در فلسفه، نگرش حقیقی و تکوینی است سوال این است که آیا می‎توان برای این دسته از علوم و حقایق جایگاهی را بیان کنیم یا خیر؟
وی گفت: مرز بین فقه سیاسی و فلسفه  سیاسی متفاوت است؛ فقه سیاسی ناظر به عمل مکلفان نسبت به سیاست است؛ فقه سیاسی در ارتباط با عمل مکلفان بحث می‎کند؛ فلسفه سیاسی کاری به فعل مکلفین ندارد؛ سوال این است که آیا در حکمت اسلام، فلسفه سیاسی وجود داشته است یا خیر؛ برای پاسخ به این سوال باید جهان بینی اسلامی و الهی بیان شود و بر این اساس پرسش فلسفه سیاسی بیان می‎شد؛ فلسفه الهی از فعل الهی بحث می‎کند.
این استاد حوزه تصریح کرد: اقتضای حکمت، در حوزه فعل الهی و اینکه خداوند دارای اراده تشریعه است، قابل فهم است؛ در حکمت الهی راجع به ذات واجب، اوصاف واجب و افعال واجب سخن می گوییم که این حوزه دارای حوزه تشریع و تکوین است و خداوند با کتاب خود به راه‎های سعادت بشری اشاره کرده است.
حجت‎الاسلام والمسلمین جوادی آملی اظهارکرد: از مهمترین و روشن‎ترین و بارزترین امور اعتباری، شریعت مقدس است؛ دین امری اعتباری است و صاحب شریعت نیز خداوند متعال است وخداوند متعال در مقام فعل و ایجاد گاهی اوقات به لباس تکوین و تشریع، با اراده تشریعیه اش آن را ایجاد می‎کند؛ این دین، موجود به ایجاد الهی و در عالم اعتبار موجود است.
وی عنوان کرد: سیاست الهیه که در حوزه اندیشه حکمی باید توضیح داده شود، جلوه‎ای از جلوه‎های شریعت است؛ شریعت را به عنوان روح سیاست نام می‎برند؛ این شریعتی که موجود به وجود و ایجاد الهی است و نظام اعتباری جامعه انسانی را تامین می‎کند، یک حقیقت اعتباری است و به همان میزانی که نظام تکوین از ناحیه پروردگار الهی موجود شده است، این عنصر نیز موجود است.
استاد حوزه تصریح کرد: عالم اعتبار یعنی شریعت و دین، به تکوینی وابسته است که مسبوق و ملحوق به تکوین است؛ نه اینکه آنها را امری اعتباری و رها شده بدانیم؛ امر اعتباری از جهاتی قوی تر از تکوین و یا حداقل در همان رده است.
حجت‎الاسلام والمسلمین جوادی آملی اظهارکرد: نماز و روزه و حج و دستورات شریعه ما که در ظاهر آن را یک سری امور اعتباری جمع شده اند دارای یک ریشه حقیقی هستند؛ اینکه در آثار و اسرار آن معارفی بیان می شود از جایگاه اعتباری نیست بلکه از جایگاه تکوینی است؛ جایگاه این عناصر دارای اعتبار در حوزه حقیقی است؛ اگر رابطه بین وجود ذهنی و خارجی را بدانیم باید بگوییم که اگر مصداق به ذهن بیاید ، مفهوم ذهنی است.
عرفان ملاصدرا، عرفان در حال انزوا نیست
حجت‎الاسلام والمسلمین بهرام دلیر در نشست علمی فلسفه سیاسی صدرالمتألهین گفت: مباحثی که در فلسفه ملاصدرا بیان می‎شود سابقه ای در فلسفه یونان و حتی فلسفه میرداماد که استاد وی است ندارد.
وی افزود: صدرالمتالهین عارف، فقیه، حکیم و نویسنده بسیار بزرگی بوده است؛ در منابع یونان باستان کتاب و مبانی و سنت وجود ندارد؛ مبانی و روش وی ، با فلسفه یونانی کاملا متفاوت است؛ روش صدرالمتالهین ناظر به توسعه دانشی و علوم بین رشته ای است.
استاد حوزه ودانشگاه اظهارکرد: ملاصدرا در مقدمه اسفار بیان می‎کند، قلمرو حق از حوزه تلاش من بیشتر است؛ وی در این کتاب اجازه عبور از خود را می‎دهد؛ صیروریتی که در اندیشه وی است بیان می‎کند، همه چیز در حال شدن و ایجاد است و به همین دلیل نظام سیاسی مد نظر وی، انعطاف پذیر است.
پژوهشگر حوزه فلسفه اسلامی تصریح کرد:فلسفه  ملاصدرا با یونان باستان تفاوت‎های بسیاری دارد و نمی‎توان گفت، ملاصدرا فلسفه خود را از یونان باستان گرفته است؛ تکیه مفاهیم بیانی ملاصدرا کاملا متناظر با وحی است؛ توحیدی که از اسفار و ملاصدرا صادر می شود از آثار بسیاری از بزرگان حکمای تاریخ اسلام دیده نمی‎شود؛ نگاه ملاصدرا نگاهی قرآنی و توحیدی است.
حجت‎الاسلام والمسلمین دلیر عنوان کرد: نگاهی که ملاصدرا به اسمای حق و توحید دارد با دیگران متفاوت است؛ در اندیشه وی، سیاست مدار، یک خلیفه است؛ خلیفه فعل مستخلف عنه می‎کند و گفتار مستخلف عنه را بیان می‎کند؛ به همین جهت امام باقر (ع)بیان می‎کند که جایگاه مومن جایگاهی است که اگر به درخت اشاره به حرکت کرد، درخت حرکت کند؛ انسانی سیاسی در اندیشه ملاصدرا به جایگاهی می‎رسد که دارای دخل و تصرف می‎شود.
استاد حوزه و دانشگاه اظهارکرد: ایشان بیان می کند، اگر صاحبان سیاست به این درجه از تعالی نرسند، مردم نیز نمی‎توانند به این جایگاه برسند؛ سیاست ملاصدرا با عرفان متفاوت است؛ عرفان ملاصدرا، عرفان در حال انزوا نیست، زیرا این عرفان در جمع مردم است؛ دغدغه‎ای که صدرالمتالهین در هدایت انسان دارد در هیچ کدام از اندیشه‎های فلسفه سیاسی غربی دیده نمی‎شود.
پژوهشگر حوزه فلسفه اسلامی تصریح کرد: وقتی برایند فلسفه غربی هدف نهایی حرکت انسانی را قدرت می‎داند، تفاوت آنها با اندیشه ملاصدرا مشخص می‎شود که وی هدف حرکت انسانی را تعالی و رسیدن به توحید و خداشناسی می‎شناسد؛ به همین علت است، باید بگوییم که اندیشه ملاصدرا نه تنها با غرب متفاوت است با فلسفه بزرگانی چون ابن سینا و استاد خود نیز بالاتر است.
 

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!