به گزارش شبکه علمی ثریا، در فراز و نشیب تاریخ علوم قرآن و تفسیر، رویکردها و جریانهایی را شاهدیم که گاه با نگاهی اعتدالی دستاوردهایی خردمندانه را به دست داده و گاه با رویکردی افراطی باعث جنجال و تفرقه در جامعه اسلامی شده است. در حافظه تاریخی شیعه و سنی اینگونه افراطاندیشیها سابقه دارد و چه بسیار نشانهها و آثار جانسوز و خردآشوبِ آنرا که تا امروز میتوان دید.
رویکرد اخباریگری یکی از گرایشهایی است که در تاریخ تفسیر و حدیث شیعه، موافقان و مخالفانی را از آنِ خود کرده است. بهرغم رویکرد افراطی اخباریان، گروهی از آنان نیز نگاهی متعادل گرفتند.
دکتر محمد شریفی، استادیار دانشگاه مازندران در کتاب «اخباریان و تفسیر و علوم قرآن؛ بررسی و نقد آرا»، پس از نگاهی کلی به تاریخ اخباریگری و شخصیتهای برجسته آن، مبانی فکری و مهمترین اندیشههایشان را بررسی کرده و با دستهبندی اخباریان به سه گروهِ اخباریان محض، اخباریان اصولگرا و اصولیِ اخبارگرا، تصویری روشن از این نِحله فکری ترسیم میکند. نویسنده در ادامه برخی موضوعات مهم علوم قرآن همچون تحریفناپذیری قرآن، آیات محکم و متشابه، تأویل قرآن، اسباب نزول، قرائات قرآن و حروف مقطعه را از منظر اخباریان بازگو کرده و به بررسی و نقد دیدگاه آنها میپردازد.
کتاب حاضر در پنج فصل با عنوانهای «تاریخچه اخباریگری»، «مهمترین اندیشههای اخباریان و گونهشناسی آنها»، «علوم قرآن از دیدگاه اخباریان»، «مبانی و روشهای تفسیری اخباریان» و «پیامدهای اندیشههای اخباریان در حوزه علوم قرآن و تفسیر» تدوین شده است.
در فصل نخست کتاب درباره «تاریخچه اخباریگری» میخوانیم: «اخباریان را برخلافِ تصور برخی نباید تنها گرایشی از دانشمندان شیعه در دانش فقه محسوب کرد. دلیل این مدعا آثاری است که این دانشمندان در حوزه تفسیر و علوم قرآن باقی گذاشتهاند. از اینرو، جا دارد دیدگاهها و اندیشههای اخباریان، مبانی و پیشفرضهای آنان و نیز پیامدها و آثار آن اندیشهها در حوزه تفسیر و علوم قرآن بررسی گردد؛ اندیشههایی چون تحریفناپذیری قرآن، امکان فهم و جواز تفسیر قرآن، منابع فهم و تفسیر قرآن، جامعیت قرآن کریم برای عموم نیا زهای مادی و معرفتی بشر، شمول خطابات قرآن نسبت به عامه مکلفان و حجیت ظواهر آیات قرآن. همچنین دیدگاههای اخباریان در حوزه تاریخ قرآن مانند کیفیت جمع و تدوین قرآن به دستِ حضرت علی (ع) و نیز دیدگاههای آنان در مباحث اصولیِ مرتبط با فهم قرآن و بهطورکلی، آرای قرآنی اخباریان، بایسته نقد و تحلیل است».
نویسنده در صفحه 33 کتاب نیز درباره «ادوار و سیر تحول اندیشه اخباری» آورده است: «میتوان گفت از همان ابتدای اسلام و دوره معصومان بعد، عالمان دینی از لحاظِ شیوه اندیشهورزی دو گروه بودهاند: گروه اول، آزاداندیشانی که درباره گزارههای دینی میاندیشیدند و گروه دوم، کسانی که خود را از هرگونه اندیشهای دور میداشتند و تنها به روایات معصومان (ع) تمسک میجستند. این دو جریان گرچه در اصول طریق معصومان (ع) را دنبال میکردند، روش یکدیگر را نمیپسندیدند و گاه به حمله و تخریب یکدیگر دست مییازیدند، تا جایی که اخباریان اصولیان را به انحراف و خروج از دین متهم میکردند و اصولیان نیز اخباریان را به جمود فکری و خمود متصف میکردند. (محمدرضا نکونام، اخباری و اصولی چه می گویند؟، ص 37)».
نخستین چاپ کتاب «اخباریان و تفسیر و علوم قرآن؛ بررسی و نقد آرا» در 348 صفحه با شمارگان 500 نسخه به بهای 18 هزار تومان از سوی انتشارات دانشگاه علوم اسلامی رضوی راهی بازار نشر شده است.
منبع: ایبنا
تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد
محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگهای اخیر بازنگری میشود
نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایدهپردازان قرآنی
وطندوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟
تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جانفدایان
حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جانفدا
حضور مقتدرانه بانوان کلاهکج در رزمایش جانفدا
حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا
فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید
خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس
براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است
نرخ اجارهبهای خوابگاههای دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس
جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا
دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.