کد خبر: 42633
ف
عوامل دستیابی به صلح پایدار/ انسان گرایی به معنای نفی خدا نیست
عماد افروغ گفت: من با این دیدگاه که خدا و انسان قابل جمع نیستند، مقابله می‌کنم. چگونه با نفی ظرفیت های خدابنیاد انسانی می توان از مسئولیت و شدن انسان سخن به میان آورد؟

به گزارش ثریا کتاب «عام گرایی توحیدی و حق انسان» تألیف «عماد افروغ» از سوی انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب در ۳۴۰ صفحه به تازگی منتشر شده است.

«عماد افروغ» درباره این کتاب گفت: این کتاب هفت فصل یا گفتار دارد؛ فصل اول، تعامل دین و جامعه در چرخه زمانی معاصر یا عصر بازگشت خدا به طور خاص در فضاهای آکادمیک و علمی، فصل دوم؛ رابطه نسبت ماهوی توحید و حق انسان است که برخلاف تصوری که صورت گرفته یا القا شده و تاریخی که بر اساس این تفکر غلط شکل گرفته، خدا و انسان مقابل هم نیستند و یک رابطه متقارن بین انسان و خدا وجود دارد که به طور مفصل به آن پرداخته شده است. فصل سوم در رابطه با دین و جهانی شدن است و این مقوله‌ای که سال‌ها فضای علمی کشور را به نام جهانی شدن اشغال کرده است را بررسی می‌کند که اولاً چه مولفه‌هایی دارد و چه رابطه‌هایی را رقم زده و با جهانی شدن حقیقی چه نسبتی دارد و در این بین، دین چه نسبتی با این دو دارد؛ یعنی هم جهانی شدن واقعی یا مصطلح و هم جهانی شدن حقیقی که مفصل من این دو را بحث کردم و اتفاقاً به گونه‌ای به نتیجه‌ای رسیدم که با عنوان کتاب هم بیگانه نیست. چون هم جهانی شدن اگر بخواهد اتفاق بیفتد، حقیقتاً نیاز به یک عام گرایی دارد و این عام گرایی را ما در ادیان به ویژه ادیان ابراهیمی جستجو می‌کنیم که هیچ مرزبندی را برنمی تابد و مخاطب آن انسان بماهو انسان است.

این استاد دانشگاه ادامه داد: فصل بعدی کتاب «عام گرایی توحیدی و حق انسان» راجع به صلح در ادیان شرقی است. اینکه صلح در ادیان شرقی چه جایگاهی دارد، مفصل در این کتاب مورد بحث قرار گرفته و مفهوم‌شناسی صلح و جنگ و جایگاه آنها را در ادیان شرقی مورد بررسی قرار داده ام. فصل پنجم این کتاب، بحث جدیدی است در مورد نگرش و تحلیلی فرا دینی از بنیان‌ها و زمینه‌های افراط گرایی. تمام حرف من این است که ما قبل از اینکه وارد دین شویم که موضع دین چیست، یک نگاه فلسفی به مفاهیم بکنیم و به یک نتیجه برسیم و بعد موضوع ادیان را بررسی کنیم. این نگاه در واقع نگاه حاکم بر قرآن هم هست. با این پیش فرض که خود خداوند چه دینی دارد؟ مسیحی، یهودی یا مسلمان است؟ به معنای شریعت گرایانه خدا هیچ دینی ندارد، یعنی این عام گرایی را می‌توان از ادیان گرفت و بعد با یک نگاه فلسفی به این موضوع پرداخت که افراط گرایی چه بنیان‌ها و زمینه‌هایی دارد و بعد از آن باید مواضع ادیان مشخص شود. در این فصل سعی کردم به بنیان‌های فرا دینی افراط گرایی بپردازم و بعد ببینم موضع ادیان به ویژه اسلام و مسیحیت چیست.

وی افزود: فصل ششم هم در مورد عدالت است که ببینیم، عدالت چه پیش شرط‌هایی دارد و در نهایت موضع حضرت امیر (ع) در مورد عدالت به عنوان یک الگو چیست، که به نظر من جمع بین نظریه‌های مختلف به ویژه نظریه مساوات گرایانه و شایسته گرایانه است و بالاخره فصل هفتم، بحث انسان و طبیعت است که یک مبحث ضروری بین انسان و محیط زیست است که موضع ما و قرآن باید در این خصوص مشخص شود که انسان با طبیعت چه نسبتی دارد و چه موضعی در خصوص طبیعت بگیرد و آیا باید طبیعت را به سخره خود بگیرد و هر طور دلش خواست با آن برخورد کند یا نه؟ آیا انسان باید احساس مسئولیتی در خصوص طبیعت بکند؟ بحث بسیار نویی در این باره مطرح کرده ام.

بهره‌وری از طبیعت در جهت تعالی معنوی انسان

این جامعه شناس تصریح کرد: در فصل انسان، طبیعت و توسعه تلاش شده تا ضمن مرور برخی تخریب‌های محیطی و طبیعی ناشی از به کارگیری الگوی نوسازی توسعه و اشاره به مبانی طبیعت شناسی و انسان شناسی آن به فهم جایگاه طبیعت در قرآن کریم و درک نتایج و دلالت‌های محیطی آن نائل آییم. در نقد مبانی طبیعت شناسی الگوی رایج توسعه، آیات قرآن کریم در ۶ محور خالقیت خدا و مخلوقیت طبیعت، نگهدارندگی و ربوبیت الهی، تسبیح عالم، غایت مداری و حق مداری عالم، طبیعت برای انسان و مسئولیت انسان در برابر طبیعت، به اجمال مورد بررسی قرار گرفتند. مفاد آیات مورد بررسی تماماً دلالت بر نگاه خاص به طبیعت دارد که آدمی را از برخورد لجام گسیخته با طبیعت باز می‌دارد. خواه ناخواه نگاه مخلوق و غایت مدار و مبتنی بر حق مداری به طبیعت، نگاه آیه‌ای و رمزآلود به آن و باور به اینکه تمام موجودات عالم در حال ذکر و تسبیح خداوند هستند و اینکه انسان مسئولیتی در قبال طبیعتی دارد که حیاتش وابسته به آن است، محدودیتی همراه با احترام در استفاده از طبیعت برای انسان رقم می‌زند و انسان را در بهره وری بی ضابطه هشدار می‌دهد. بهره وری از طبیعت در جهت تعالی معنوی انسان و مسئولیت در قبال آبادانی و حفاظت از محیط زیست از نتایج طبیعی این نحوه نگاه است.

عماد افروغ با بیان اینکه به طور خلاصه در این کتاب، در واقع آنچه که در تمام گفتارهای هفت گانه این کتاب مشترک و مشهود است، نورافشانی و تبلور سه گانه خدا، ذات و غایت است، تصریح کرد: به نظر بنده با این سه گانه حقوق انسانی در سطوح فردی، گروهی، جامعه‌ای و جهانی تأویل گردیده و آزادی، عدالت و اخلاق و معنویت ترکیبی موجه، معنادار و استوار می‌یابد. چگونه می‌توان در بستری از غایت زدایی و مآلاً خدازدایی از ذات و حق انسان دم زد؟ در اومانیسم آنچه مصطلح است، این است که خدا و انسان قابل جمع نیستند، یعنی انسان گرایی به قیمت نفی خدا مطرح شد که من با این دیدگاه مقابله می‌کنم، چگونه می‌توان اباحه گرایانه و با نفی ظرفیت و قابلیت‌های خدا بنیاد انسانی می‌توان از مسئولیت و شدن انسان سخن به میان آورد؟ با غایت زدایی و خدا زدایی، ذات گرایی و در نتیجه توجه به حقوق و نیازهای واقعی انسان فرو می پاشد و در بهترین حالت نیاز به خواسته تقلیل می‌یابد، خواسته‌هایی که می‌تواند بیگانه با نیازهای واقعی بوده و توسط صاحبان قدرت، خط و ربط داده شود. اتفاقی که در جهان غرب با ظهور هیچ انگاری متأثر از ذات گرایی تقلیل گرایانه و اومانیستی خدا و غایت زدا صورت بگیرد. با سه گانه خدا، ذات و غایت است که غایت نهایی حیات اخلاقی و معنوی، ایمن و صلح آمیز مثبت، از مسیر توجه به نیازهای ذاتی آزادی و عدالت و در پرتوی خدای قابلیت ساز، معنادار و با اندیشه و عمل انسانی محقق می‌شود.

این محقق و پژوهشگر با اشاره به کتاب «عام گرایی توحیدی و حق انسان» تصریح کرد: در این کتاب به این موضوع اشاره شده که حاصل تلاش‌های متمادی نگارنده در زمینه تفکر و نظریه‌پردازی است که در نشست‌های بین المللی گفتگوی ادیان در فرایبورگ، سارایوو، بیروت، روم و تهران با مضامین مختلف ارائه شده است. شاید این کتاب بهترین متن گفتگوی ادیان است که به ابعاد مختلف این گفتگو پرداخته شده، علاوه بر اینکه در مورد گفتگو بحث شده است. در این خصوص که گفتگوی خوب چه مؤلفه‌ها و خصوصیاتی دارد، چه رویکردی باید در گفتگو اتخاذ شود و امروز چه مواضعی در خصوص گفتگوی دینی وجود دارد؟

عوامل رسیدن به صلح پایدار در جهان

عماد افروغ با اشاره به مؤلفه‌های ایجاد یک صلح پایدار در جهان گفت: در این کتاب برای شکل گرفتن یک صلح پایدار به ۱۲ عامل اشاره کرده ام که اگر قرار باشد یک صلح مثبت و سازنده‌ای در عالم شکل بگیرد، باید این عوامل وجود داشته باشد و باید دید آیا ما این ۱۲ عامل را داریم و آیا ادیان، این نسبت را با این عوامل دارند؟

در واقع این عوامل فرا دینی هستند و قبل از اینکه وارد دین بشوند از نظر فلسفی، تاریخی و اجتماعی و … این مقولات را مورد بررسی قرار داده اند. باید دید ادیان بزرگ چه نسبتی با این ۱۲ عامل دارند. در واقع با یک نگاه پیشینی و فلسفی به ۱۲ عامل در مورد صلح رسیده ام که یکی ذات مشترک و حق یکسان و برابر انسان هاست. یعنی باید به این موضوع اهمیت قائل شویم که انسان‌ها ذات مشترک و حق برابر دارند. اگر بخواهیم به یک صلح پایدار برسیم نباید بین انسان‌ها تفاوت قائل شویم و این موضوع در نهج البلاغه موج می‌زند. نکته دوم، توجه به جهت حرکت و غایت آفرینش است ما نباید اسیر لحظه باشیم و باید نگاه فرایندی داشته باشیم. نگاه فرایندی یعنی عاقبت امر، یعنی آخر عالم به چه سمتی می‌رود و به کجا ختم می‌شود، باید از این غایت استفاده کرد برای سامان بخشی به حال کنونی‌مان. عامل سوم دیگر گرایش فرهنگی، عشق و محبت است. اگر این عوامل را برداریم دیگر چیزی برای نوع دوستی باقی نمی‌ماند که مبتنی بر دیگر گرایی فرهنگی و عشق و محبت است. عامل بعدی روحیه شکیبایی و گذشت و نکته بعدی توجه به تفاوت‌ها و کثرت‌ها است. ما نباید به تفاوت‌ها و کثرت‌ها بی تفاوت باشیم و بگوییم همه مثل هم باشند در حالیکه تفاوت در قرآن به رسمیت شناخته شده است. اگر تفاوت نباشد، کسی، کسی را نمی‌شناسد و هویت از بین می‌رود، مساله بعدی همکاری متقابل، مسئولیت پذیری و وحدت در عین کثرت است. یعنی به رغم اینکه کثرت‌ها را به رسمیت بشناسیم اما از ریسمان وحدت بین کثرت‌ها نباید غافل شویم. وی افزود: مساله بعدی، منطق احتجاج و فرهنگ گفتگوست که من مدعی ام قوی‌ترین بحث را در مورد گفتگو در این کتاب با ارجاع به خیلی از متفکران گفتگو کرده ام. عامل بعدی، عدالت اجتماعی و رفع نیازمندی‌هاست. یعنی ما در شرایط حاکمیت فقر نمی‌توانیم به صلح برسیم. عامل بعدی، دولت وحدت گراست. دولتی که خودش اهل تفرقه باشد، نمی‌تواند به صلح برسد. عامل بعدی، جهان گرایی و عام گرایی است. همچنین شناخت دقیق وضعیت کنونی عالم و ضرورت گفتگوی ادیان و در نهایت مراقبت نهادهای بین المللی از دیگر عوامل است. در همان فصلی که راجع به صلح بحث شد تلاش کردم تا قابلیت‌های ادیان و فرهنگ‌های مختلف شرقی درباره عوامل فوق را مورد ارزیابی قرار داده و راهکارهایی برای دستیابی به صلح پایدار از لابلای بررسی عوامل مذکور به دست داده شود.

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

جیمی جامپ در ورزشگاه آزادی +عکس

ساندویچ ۲۰ هزار تومانی دربی +عکس

بیرانوند چگونه پنالتی علی کریمی را مهار کرد؟ +عکس

دومین جلسه‌ رسیدگی به اتهامات شبنم نعمت‌زاده +عکس

گلزن پرسپولیس در دربی که بود؟ +عکس

لحظه عصبانیت استراماچونی از علی کریمی +عکس

اخراج دانشجویان پزشکی انتقالی از خارج که تخلف آنها محرز شد

مبالغ و مدارک مورد نیاز برای وام زیارت عتبات دانشجویی اعلام شد

دوربین سینمایی جیبی با امکانات فوق العاده

درمان اچ آی وی و سرطان خون با دستکاری ژنتیک

عده‌ای با شبکه ملی اطلاعات دنبال قطع ارتباطات با دنیا بودند

پست علی کریمی قبل از دربی +عکس

رونمایی از اس ۳۰۰ ایرانی در رژه نیروهای مسلح +عکس

مراسم استقبال از نو‌دانشجویان دانشگاه تهران +عکس

پیامک قطع یارانه این شکلی است +عکس

اعتراض متفاوت به حذف نام شهدا در رژه نیروهای مسلح +عکس

حسن یزدانی بدون فینال قهرمان جهان شد

قیمت سکه امروز چند؟

سورپرایز ویژه استراماچونی برای دربی

دیکتاتور تونس در قبرستان بقیع دفن شد +عکس

ساعت کاری بانک‌ها تغییر کرد +جزئیات

ساخت مثانه مصنوعی در ایران

از هیچ استانداردی در دانشگاه فرهنگیان کوتاه نمی‌آییم

خاطره آقای وزیر از روز اول مدرسه‌اش

والدین «شکوفه‌»ها و «غنچه‌»ها بخوانند

رد پای دلالان در سفارشات روپوش مدارس!

استرالیا با ناسا همکاری می‌کند

توسعه روشی نوین برای از بین بردن باکتری عامل عفونت بیمارستانی

تابوت تمام طلای فرعون +عکس

کاهش ۲۰۰ تا یک میلیونی قیمت چند خودرو +جدول

بنری برای کودک ۸ ساله فوت شده در ورزشگاه آزادی +عکس

تبریک رامبد جوان برای تولد استاد آواز ایران +عکس

پرسپولیسی‌ها به بیرانوند روحیه دادند +عکس

بوی ماه مدرسه با گرانی آمد +عکس

هم‌ تیمی سردار آزمون ضربه مغزی شد +عکس

پاکسازی سواحل دریای کیش از زباله +عکس

مدام به بچه‌ها نگویید می‌توانند!

وقتی هوش مصنوعی کنترل فضا را در دست می‌گیرد!

پرتره جدید فضانوردان ایستگاه فضایی بین‌المللی

مسیه ۱۱۰؛ کهکشانی که به نظر می‌رسد از ستارگان مرده تشکیل شده

مقاومت آیفون ۱۱ زیر سوال رفت!

طراحی مسواکی که در ۲۰ ثانیه دندان‌ها را تمیز می‌کند

ارسال داروهای بدون نسخه و موادغذایی با پهپاد

سیاراتی که به دور ابر سیاهچاله‌ها می‌چرخند!

مدارس دنیا چه ساعتی شروع به کار می‌کنند؟

وام شهریه دانشجویان دکتری پیام نور ۲ برابر شد

کری خوانی بازیگران استقلالی و پرسپولیسی +عکس

پارسا پیروزفر مولانا و شهاب حسینی شمس شد

کم مصرف‌ترین خودروی جهان را ببینید

مهرماه در قاب نجوم/ اعتدال پاییزی از چه ساعتی آغاز می‌شود

«گلکسی فولد» را کنار سکه یا کلید نگذارید

شرکت‌های دانش بنیان به آلمان می‌روند

ثبت نام ۱۴ میلیون و۶۵۰ هزار دانش آموز/ ۳.۵ درصد اتباع خارجی هستند

زنگ شکوفه‌ها در مدارس کشور طنین‌انداز شد

۸ شاخص برای تعیین صلاحیت عمومی داوطلبان جذب هیئت علمی اضافه شد

نتایج پذیرش نهایی دوره‌‌های کاردانی دانشگاه علمی کاربردی اعلام شد

شیوه نامه دانش پژوهی آموزشی برای ارتقا اساتید ابلاغ شد

دستیابی به ۵۶ هزار مقاله مشترک بین‌المللی در سال‌های اخیر

تقلید ازغرب کارآیی دانشگاه را از بین می‌برد

کتابی در مورد فلسفه معرفت در کشورهای اسلامی وجود ندارد

آمریکای شمالی ۳ میلیارد پرنده را از بین برد

رایانه کوانتومی با سرعت خارق العاده ساخته شد

گزاره «جنگی نخواهد شد» شامل حوزه سایبری نیز می‌شود

افراد کوتاه قد بیشتر در معرض ابتلا به دیابت هستند

شایع ترین اختلالات روانپزشکی/ دو مانع اصلی مقابل درمان

مصرف موز در وعده صبحانه موجب کاهش وزن می‌شود

انجام ۹۵درصد آزمایشات پزشکی در کشور/ مشکل آزمایشگاه‌های پاتالوژی

بازسازی بی‌نظیر مک لارن F ۱ توسط کمپانی MSO

گمشده دوران کودکی کریس رونالدو پیدا شد! +عکس

هیولای ایتالیایی در خیابان‌های تبریز +عکس

نسرین مقانلو غرق در گوشی‌اش +عکس

جشن تولد علیرضا بیرانوند قبل از دربی

تصادف خونین با وانت، پراید را مچاله کرد +عکس

پشت‌پرده حضور یک دختر در دانشکده دندانپزشکی! +عکس

واکنش جالب ستایش به آمار مرگ زودرس! +عکس

ژست نتانیاهو پس از شکست در انتخابات! +عکس

تصاویر ملکه زیبایی عرب جنجالی شد +عکس

خودروی خارجی معاون شهردار آبادان را آتش زدند

دربی ۹۰ از این لحاظ! +عکس

حمله یک خودرو به مسجدی در فرانسه+عکس

یارانه این خانواده‌ها قطع می‌شود +عکس

صف طولانی معترضان به حذف یارانه‌ها! +عکس

تصاویر ملکه زیبایی عرب جنجالی شد +عکس

اردوغان با انجیر از روحانی و پوتین پذیرایی کرد +عکس

هیولای ایتالیایی در خیابان‌های تبریز +عکس

تاج گذاری گربه بهنوش طباطبایی +عکس

حرکت زیبای یک کافی شاپ +عکس

کثیف‌ترین پول دنیا برای این کشور است +عکس

تابوت تمام طلای فرعون +عکس

عاقبت کشیدن سیگار الکترونیکی! +عکس

اینجا متروست یا تونل وحشت! +عکس

این جنگنده‌ها، امنیت آسمان ایران را تامین می‌کنند +عکس

جیمی جامپ در ورزشگاه آزادی +عکس

کارگردان پیشکسوت سینمای ایران درگذشت

پیامک قطع یارانه این شکلی است +عکس

دربی ۵۰-۵۰ شد، ساعت بازی هم تغییر کرد +جزئیات

صف تلفن عمومی ۳۰ سال قبل +عکس

باران و کاهش دما در این استان‌ها +جزئیات

کاهش ۴۰۰ هزار تومانی قیمت خودرو +جزئیات

قیمت دلار درجا زد +جزئیات

بچه‌ها رو اینجوری ببرین استادیوم! +عکس

اصلا بمون خونه، لازم نیست مدرسه بری! +عکس

لحظه عصبانیت استراماچونی از علی کریمی +عکس

انتشار عکس مراسم ازدواج جرم است؟ +جزئیات

اگر یارانه‌تان قطع شده حتما بخوانید

شوماخر واقعا از کما بیرون آمد؟ +عکس

پیراهن‌های استقلال و پرسپولیس برای دربی +عکس

کالدرون به خانه کودک ۸ ساله فوت شده در ورزشگاه آزادی رفت +عکس

حکم اعدام محمدعلی نجفی نقض شد

شاخ روی سر مرد هندی جراحی شد +عکس