کد خبر: 43971
ف
حکمت ایرانی در قوام فلسفه اسلامی دخیل بوده است
رئیس فرهنگستان علوم گفت: فلسفه با هیچ نژادی نسبت ندارد. به نظرم اینکه گفته می شود فلسفه به نژاد ایرانی مربوط است یک نظر سیاسی تعصب آلود است.

به گزارش ثریا بیست و سومین همایش بزرگداشت ملاصدرا با عنوان «حکمت ایرانی و حکمت متعالیه» از سوی بنیاد حکمت اسلامی صدرا صبح امروز در مجموعه فرهنگی آدینه برگزار شد.

رضا داوری اردکانی در این همایش در سخنانی با موضوع «حکمت ایرانی و لزوم بازخوانی و تدوین تاریخ فلسفه اسلامی» اظهارداشت: در این ۳۰-۲۰ سال اخیر جامعه توجه چندانی به تاریخ فلسفه اسلامی نکرده است. چنانچه برخی از استادان فلسفه در ۸۰-۷۰ سال گذشته می‌گفتند تاریخ فلسفه اهمیتی ندارد و شاید راست می‌گفتند، چون قدما تاریخ فلسفه نداشتند، چرا که نیاز به آن وجود نداشت و تاریخ حکمت به جای آن داشتند. تاریخ به معنای جدید حدود ۳۰۰ سال است که به وجود آمده، حال ما به تاریخ فلسفه نیاز داریم تا جایگاه خود را معین کنیم. یکی از این مباحث، جایگاه فلسفه اسلامی و نسبت آن با حکمت است که باید اطراف و جوانب قضایا برای ما روشن شود که فلسفه، تاریخش از یونان گرفته شده است.

رئیس فرهنگستان علوم افزود: سوال مهمی که در تاریخ فلسفه اسلامی می‌تواند مطرح شود این است که آیا گسستی در این خصوص وجود دارد؟ افلاطون و ارسطو استادان فلسفه اند و تردیدی نیست که شباهت‌هایی در این خصوص وجود دارد که می‌تواند تصادفی هم باشد اما آیا گسستی وجود داشته؟ یعنی طرح نویی در عالم اسلام افکنده شده است؟ در این صورت نسبت ما با حکمت قدیم ایرانی و نسبت ما با فلسفه یونانی مشخص می‌شود.

رئیس فرهنگستان علوم با بیان اینکه ما نیاز به تاریخ فلسفه داریم برای اینکه روشن کنیم با فلسفه چه نسبت و سروکاری داریم، ادامه داد: یکی از موضوعاتی که اخیراً گفته می‌شود، راجع به نسبت ایران و نژاد ایرانی با فلسفه اسلامی است. باید بگویم فلسفه با هیچ نژادی نسبت ندارد. شرق، مهد حکمت بوده است و فلسفه سیر کرده و در ایران ادامه پیدا کرده و باید پرسید چرا در ایران ادامه یافته است و چرا در ایران فلسفه به وجود آمده نه هیچ جای دیگری، حتی در کشورهای اسلامی؟

وی افزود: بنابراین قابل تأمل است که فلسفه در ایران چه بوده و چرا قوام دیگری یافته است؟ به طوری که در هیچ جای دیگر جهان این گونه نبوده است. این یک امر اتفاقی نیست و باید دید خصوصیت و امتیاز فلسفه اسلامی چیست. یک اصل وقتی تغییر می‌کند، کل مطلوب را تغییر می‌دهد. فلسفه با اصول شروع می‌شود و همه فلسفه‌ها اصولی دارند، تغییر مهمی که در عالم اسلامی پیدا شد، تلقی جدید از لفظ ماهیت بود. ماهیت، عدم است. این در بدو فلسفه اسلامی گفته شد که ماهیت یک امکان است و ماهیت موجود است در فلسفه اسلامی. وقتی از وجود و ماهیت سخن گفته می‌شود، ظاهراً نوعی تقابل به وجود می‌آید. گاه فلسفه اسلامی تحت تأثیر دین اسلام قرار می‌گیرد و تغییراتی نیز در دین یونانی دارد. اصل وحدت دین و فلسفه را از ابتدا فارابی مطرح کرده است. تاریخ دین و فلسفه تاریخ جمع فلسفه اشراقی، عرفان و کلام است و همه اینها در حکمت و فلسفه ملاصدرا جمع می‌شود و به حکمت نزدیک می‌گردد.

داوری اردکانی با بیان اینکه حکمت ایرانی در قوام فلسفه اسلامی دخیل بوده است، تأکید کرد: باید زوایای این قضیه روشن شود و برخی از معاصران این طور مطرح کرده اند که فلسفه اسلامی فلسفه نژاد ایرانی است. فلسفه اسلامی قوام پیدا کرده تا حکومت عدل دوام پیدا کند اما اینکه بگویید ابن سینا فلسفه اش ایدئولوژی است، قدری عجیب به نظر نمی‌رسد؟

وی در بخش دیگری از سخنان خود افزود: در اینکه هر سیاستی اتکا به فلسفه دارد تردیدی نیست اما فرق دارد که فیلسوف به قصد عمل سیاسی به فلسفه بپردازد. همه متقدمان نظر را بر عمل متقدم می‌دانستند. تاریخ فلسفه اسلامی به معنی این بوده که قصد سیاسی تحقق یابد. باید دید فلسفه ما در تاریخ فلسفه اسلامی با سیاست و دین چه نسبتی دارد. تاریخ فلسفه اسلامی، تاریخ وحدت است اما یک طرح عملی سیاسی نبوده است، بلکه سیر تفکر این گونه بوده و سیر تفکر برنامه ریزی ندارد. کاری که با تفکر باشد، کار مهمی است، بنابراین تابع برنامه نیست، بلکه برنامه تابع اوست. برنامه‌ها را برنامه ریزان بر اساس فلسفه قرار می‌دهند و به نظرم اینکه فلسفه به نژاد ایرانی مربوط است یک نظر سیاسی تعصب آلود است و اینکه این نظریه‌ها را ایدئولوژی بگیریم، کلمه‌ای در این خصوص نمی‌توان یافت. ایدئولوژی اعتقاد غیردینی و غیرمبتنی بر وحی، شریعت و دین خاص است. ایدئولوژی بر مبنای فلسفه‌ای احکام عملی صادر می‌کند و در فلسفه ما اطاعت نداریم، بلکه به جای آن تفکر وجود دارد.

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اپلیکیشن‌های بازی‌ در اپ‌استور درآمدزایی بیشتری دارند

محبوب‌ترین اپلیکیشن‌های دانلود شده در جهان

اپل ۳۰ درصد ظرفیت تولید را از چین خارج می کند

جمعه آخرین مهلت ثبت نام در پردیس های ارس و کیش دانشگاه تهران

طناز طباطبایی با این گریم و لباس در «جنایات و مکافات» بازی می‌کند + عکس

عکس مهتاب کرامتی روی پوستر یک نمایشگاه متفاوت

واکنش خشم‌آلود شهره سلطانی به کشتن توله خرس/ عکس

امر فلسفی چگونه در تمام فعالیت‌های پژوهشگر اجتماعی جریان دارد؟

رقابت داوطلبان در آزمون دکتری تخصصی پزشکی آغاز شد

زیمل دینداری را عامل پویایی جامعه می‌داند/ دو ایده هابرماس

ارتباط اضافه وزن و چربی بدن با بیماری‌های قلبی عروقی

آغاز ثبت نام پایه هفتمی‌ها در مدارس شاهد از شنبه

دود سیگار سبب افزایش مقاومت باکتری‌های بیماری زا می‌شود

یافته جدید دانشمندان: ماست بخورید تا سرطان نگیرید

عکس ناسا از زندگی انسان روی کره ماه

اولین تصاویر منتشر شده از مدل جدید پژو ۲۰۰۸

حجاب زیبای لعیا زنگه +عکس

بهنوش بختیاری در ۱۸ سالگی +عکس

یه نصفه کلیه فروشی دارم؛ فوری! +عکس

گریه الناز شاکردوست در کنار آقای بازیگر+عکس

پهپاد جاسوسی آمریکا در سواحل هرمزگان سرنگون شد

مدیریت فرهنگی ورزشی یعنی این! +عکس

پشت‌پرده چادرنشینی در کرمان! +عکس

گینس ادعاهای شرکت کنندگان عصر جدید را رد کرد

وداع دردناک دختر شهید با پیکر پدرش +عکس

راهکارهای کنترل فشارخون بالا/ غذاهای حاوی سدیم نخورید

کاهش شدید آب رودخانه کرخه‌ نور هویزه +عکس

چرخ‌گوشت دست یک کارگر ۲۰ ساله را بلعید +عکس

هدیه رهبر انقلاب به دکتر شریعتی +عکس

این غده است یا توپ فوتبال + عکس

یارانه هر ایرانی، یک کیلو گیلاس + عکس

از آغاز تیرماه شاهد تحولات قابل توجهی در فضای مجازی خواهیم بود

سلبریتی جذاب سینما روبه روی مادر زیبایش + عکس

ایرج نوذری در کنار دخترش + عکس

غفلت از هوش مصنوعی در تشخیص بیماری‌ها گران تمام می‌شود

تفسیر سوره دخان برگرفته از دروس تفسیری آیت الله مدرسی منتشر شد

ضمانت هواوی برای برگرداندن مبلغ خرید به مشتری ها

عکاسی از کهکشان راه شیری با هواوی P۳۰ Pro

۳هزار داوطلب دکتری تخصصی پزشکی به دلیل نقص مدرک از آزمون جاماندند

درمان تنبلی چشم با بررسی ۲ مسیر جداگانه مغز

کودکان روستایی کمتر از کودکان شهری به آسم مبتلا می‌شوند

کشف عاملی که بر رفتار کودکان تاثیر می‌گذارد

واکنش شهاب حسینی به عکس یادگاری با توله خرس زخمی

ذوق‌مرگی خانم مجری از خوردن آب دوغ خیار+عکس

پست کنایه آمیز مجری معروف +عکس

قیمت دلار یک پله دیگر پایین آمد

ارز نیمایی حذف نمی‌شود/ آماده همکاری با اینستکس هستیم

امنیت آبراه‌ها را امنیت خود می‌دانیم/ رد اتهام زنی آمریکا

نزدیک‌ترین عکس به سیارک «بن نو» منتشر شد

تست«جهش تحصیلی» دانش آموزان از هفته آینده/ آغاز سنجش سلامت نوآموزان تهرانی

اعلام شرایط مرحله دوم آزمون کارشناسی ارشد پزشکی در برخی رشته ها

دورهمی لاکچری علی دایی در کنار سفیر سوئیس + عکس

بازیگر از یاد ها رفته به اعدام محکوم شد + عکس

ایجاد دهانه جدید در مریخ با برخورد صخره فضایی

با سریع‌ترین خودروهای جهان در سال 2019 آشنا شوید + تصاویر

ابرهای مریخ از شهاب سنگ‌های تکه تکه تشکیل شده‌اند

فیوزها در خودرو چه نقشی دارند؟

شناسایی حفره امنیتی خطرناک در فایرفاکس

احتمال عرضه گوشی جدید هواوی با سه نمایشگر

اخذ شهریه دروس جبرانی از دانشجویان روزانه ارشد لغو شد

همکاری علمی و دانشگاهی ایران و سوئیس در ۱۶ پروژه مشترک

تأثیر خواب خوب در کاهش اشتها به خوراکی‌های شور و شیرین

پیامبر(ص) پس از شهادت حضرت حمزه (ع) چه فرمود؟

فردا آخرین مهلت ثبت‌نام دوره‌های کاردانی نظام جدید

جذب ۵۰ دانشجوی پسادکتری در سال تحصیلی ۹۹-۹۸

فواید مصرف شیر برای حفظ جوانی مغز

حضور ۶ دانشگاه ایرانی در جمع برترین‌های دنیا/

تاثیر نور خورشید بر پیشگیری از ابتلا به دیابت و چاقی

چرا حضرت عبدالعظیم (ع)، سیدالکریم نامیده شد؟

افزایش ریسک بیماری‌های قلبی با مصرف روزانه بیش از دو تخم مرغ

ساخت چسب با الهام از حلزون

شریعتی و خلق جهان چهارم به روایت امام موسی صدر

جزئیات طرح تفکیک سنجش از پذیرش دانشجو/ آغاز طرح از تحصیلات تکمیلی

دانشمند ایرانی برچسب پوستی هوشمند برای بیماران دیابتی ابداع کرد

برگزاری آزمون‌های مدارس سمپاد از 30 خرداد+ جزییات

دغدغه سیدالکریم برطرف کردن شبهات بود/ صاحب خطبه‌های امیرالمؤمنین

مزیت شبکه اینترنت 5G فقط سرعت نیست

معرفی دو مدل آیفون مجهز به شبکه 5G

امشب آخرین مهلت ثبت‌نام در مصاحبه آزمون دکتری دانشگاه آزاد

اولین و جذاب ترین ماشینی که وارد یزد شد + عکس

والیبالیست لهستانی پول ایران را تحقیر کرد+عکس

تخست وزیر ژاپن به ماجرای رامبد واکنش نشان داد + عکس

سلبریتی جذاب سینما روبه روی مادر زیبایش + عکس

خواننده معروف راز شادمهر عقیلی را بر ملا کرد + عکس

روحانی بر دست علی نصیریان بوسه زد + عکس

سورپرایز پسر مهران مدیری در راه است + عکس

افسانه بایگان جوان‌تر از همیشه +عکس

حضور یک زوج دیگر در تلویزیون حاشیه‌ساز شد

صدبار گفتم با نون بخور سیر شی! +عکس

عظمت خانه خدا از بلندای آسمان +عکس

بهنوش بختیاری در ۱۸ سالگی +عکس

دورهمی لاکچری علی دایی در کنار سفیر سوئیس + عکس

قیمت خودرو هم‌چنان در سرپایینی! +عکس

پسرهای بزرگ نسرین مقانلو +عکس

مهراوه شریفی نیا در آغوش پدرش +عکس

نوه شهید رجایی: همه ایران به دنیا آمدیم نه کانادا!

اکبر جان دلار چند؟ +عکس

علت واقعی مرگ توله خرس قهوه‌ای +عکس

به دنیا آمدن نوزاد عجول قبل از رسیدن به بیمارستان +عکس

صحنه ای زیبا و جذاب از شیراز دوست‌داشتنی + عکس

این غده است یا توپ فوتبال + عکس

شادی زوج معروف سریال این شب‌های تلویزیون +عکس

توضیح ژاپنی‌ها درباره کاغذ حاشیه ساز در دست آبه

محمد مرسی حین برگزاری جلسه دادگاه درگذشت

لوس بازی سلبریتی معروف پشت صحنه یک فیلم + عکس

سیما تیرانداز و ژاله صامتی، وسط اجرا تماشاگران را به بازی گرفتند + عکس

جیمی جامپی که کنار سعید معروف سرود ملی خواند +عکس

دو تصویر متفاوت از لیونل مسی!

عیادت عقاب از سلطان پرسپولیسی + عکس

سید احمد خمینی هم به عیادت علی پروین رفت +عکس