کد خبر: 43971
ف
حکمت ایرانی در قوام فلسفه اسلامی دخیل بوده است
رئیس فرهنگستان علوم گفت: فلسفه با هیچ نژادی نسبت ندارد. به نظرم اینکه گفته می شود فلسفه به نژاد ایرانی مربوط است یک نظر سیاسی تعصب آلود است.

به گزارش ثریا بیست و سومین همایش بزرگداشت ملاصدرا با عنوان «حکمت ایرانی و حکمت متعالیه» از سوی بنیاد حکمت اسلامی صدرا صبح امروز در مجموعه فرهنگی آدینه برگزار شد.

رضا داوری اردکانی در این همایش در سخنانی با موضوع «حکمت ایرانی و لزوم بازخوانی و تدوین تاریخ فلسفه اسلامی» اظهارداشت: در این ۳۰-۲۰ سال اخیر جامعه توجه چندانی به تاریخ فلسفه اسلامی نکرده است. چنانچه برخی از استادان فلسفه در ۸۰-۷۰ سال گذشته می‌گفتند تاریخ فلسفه اهمیتی ندارد و شاید راست می‌گفتند، چون قدما تاریخ فلسفه نداشتند، چرا که نیاز به آن وجود نداشت و تاریخ حکمت به جای آن داشتند. تاریخ به معنای جدید حدود ۳۰۰ سال است که به وجود آمده، حال ما به تاریخ فلسفه نیاز داریم تا جایگاه خود را معین کنیم. یکی از این مباحث، جایگاه فلسفه اسلامی و نسبت آن با حکمت است که باید اطراف و جوانب قضایا برای ما روشن شود که فلسفه، تاریخش از یونان گرفته شده است.

رئیس فرهنگستان علوم افزود: سوال مهمی که در تاریخ فلسفه اسلامی می‌تواند مطرح شود این است که آیا گسستی در این خصوص وجود دارد؟ افلاطون و ارسطو استادان فلسفه اند و تردیدی نیست که شباهت‌هایی در این خصوص وجود دارد که می‌تواند تصادفی هم باشد اما آیا گسستی وجود داشته؟ یعنی طرح نویی در عالم اسلام افکنده شده است؟ در این صورت نسبت ما با حکمت قدیم ایرانی و نسبت ما با فلسفه یونانی مشخص می‌شود.

رئیس فرهنگستان علوم با بیان اینکه ما نیاز به تاریخ فلسفه داریم برای اینکه روشن کنیم با فلسفه چه نسبت و سروکاری داریم، ادامه داد: یکی از موضوعاتی که اخیراً گفته می‌شود، راجع به نسبت ایران و نژاد ایرانی با فلسفه اسلامی است. باید بگویم فلسفه با هیچ نژادی نسبت ندارد. شرق، مهد حکمت بوده است و فلسفه سیر کرده و در ایران ادامه پیدا کرده و باید پرسید چرا در ایران ادامه یافته است و چرا در ایران فلسفه به وجود آمده نه هیچ جای دیگری، حتی در کشورهای اسلامی؟

وی افزود: بنابراین قابل تأمل است که فلسفه در ایران چه بوده و چرا قوام دیگری یافته است؟ به طوری که در هیچ جای دیگر جهان این گونه نبوده است. این یک امر اتفاقی نیست و باید دید خصوصیت و امتیاز فلسفه اسلامی چیست. یک اصل وقتی تغییر می‌کند، کل مطلوب را تغییر می‌دهد. فلسفه با اصول شروع می‌شود و همه فلسفه‌ها اصولی دارند، تغییر مهمی که در عالم اسلامی پیدا شد، تلقی جدید از لفظ ماهیت بود. ماهیت، عدم است. این در بدو فلسفه اسلامی گفته شد که ماهیت یک امکان است و ماهیت موجود است در فلسفه اسلامی. وقتی از وجود و ماهیت سخن گفته می‌شود، ظاهراً نوعی تقابل به وجود می‌آید. گاه فلسفه اسلامی تحت تأثیر دین اسلام قرار می‌گیرد و تغییراتی نیز در دین یونانی دارد. اصل وحدت دین و فلسفه را از ابتدا فارابی مطرح کرده است. تاریخ دین و فلسفه تاریخ جمع فلسفه اشراقی، عرفان و کلام است و همه اینها در حکمت و فلسفه ملاصدرا جمع می‌شود و به حکمت نزدیک می‌گردد.

داوری اردکانی با بیان اینکه حکمت ایرانی در قوام فلسفه اسلامی دخیل بوده است، تأکید کرد: باید زوایای این قضیه روشن شود و برخی از معاصران این طور مطرح کرده اند که فلسفه اسلامی فلسفه نژاد ایرانی است. فلسفه اسلامی قوام پیدا کرده تا حکومت عدل دوام پیدا کند اما اینکه بگویید ابن سینا فلسفه اش ایدئولوژی است، قدری عجیب به نظر نمی‌رسد؟

وی در بخش دیگری از سخنان خود افزود: در اینکه هر سیاستی اتکا به فلسفه دارد تردیدی نیست اما فرق دارد که فیلسوف به قصد عمل سیاسی به فلسفه بپردازد. همه متقدمان نظر را بر عمل متقدم می‌دانستند. تاریخ فلسفه اسلامی به معنی این بوده که قصد سیاسی تحقق یابد. باید دید فلسفه ما در تاریخ فلسفه اسلامی با سیاست و دین چه نسبتی دارد. تاریخ فلسفه اسلامی، تاریخ وحدت است اما یک طرح عملی سیاسی نبوده است، بلکه سیر تفکر این گونه بوده و سیر تفکر برنامه ریزی ندارد. کاری که با تفکر باشد، کار مهمی است، بنابراین تابع برنامه نیست، بلکه برنامه تابع اوست. برنامه‌ها را برنامه ریزان بر اساس فلسفه قرار می‌دهند و به نظرم اینکه فلسفه به نژاد ایرانی مربوط است یک نظر سیاسی تعصب آلود است و اینکه این نظریه‌ها را ایدئولوژی بگیریم، کلمه‌ای در این خصوص نمی‌توان یافت. ایدئولوژی اعتقاد غیردینی و غیرمبتنی بر وحی، شریعت و دین خاص است. ایدئولوژی بر مبنای فلسفه‌ای احکام عملی صادر می‌کند و در فلسفه ما اطاعت نداریم، بلکه به جای آن تفکر وجود دارد.

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

لزوم توجه روزافزون به علوم انسانی و اجتماعی در حوزه‌های علمیه

پاسخ رئیس سازمان سنجش به اعتراض داوطلبان ارشد/ نحوه اعمال سهمیه

ذات‌گرایی جدید، ایده‌ای نو و واقع‌گرایانه در تحول علوم انسانی است

نقش مهم دانشگاهیان و نخبگان در قبال گام دوم انقلاب اسلامی

مصرف نوشابه‌های گازدار موجب کاهش طول عمر می‌شود

حرکت زیبای یک کافی شاپ +عکس

پنکه روحانی در ترکیه هم دیده شد+عکس

پشت پرده فرار مالیاتی پزشکان چیست؟ +عکس

برانکو به ایران برمی‌گردد؟ +عکس

واکنش پرویز پرستویی به بازیگر شدن پسرش +عکس

خانواده پرجمعیت خواننده مشهور ایرانی +عکس

خانم مجری، عروسک به بغل+عکس

کویت گردی بازیگرمشهور طنز +عکس

آقای بازیگر در حال تمرین بوکس در اروپا +عکس

خیابان صورتی در ژاپن را دیده‌اید؟ +عکس

جان بولتون در صف شغل جدید! +عکس

تصویری زیبا از عشق به فوتبال +عکس

عاقبت کشیدن سیگار الکترونیکی! +عکس

راستی و راست‌نمایی علوم انسانی اسلامی

ساخت نانوذراتی که با محیط زیست سازگار هستند

لوازم التحریر لاکچری؛ جامدادی یک میلیون تومان!

توقف تعهدات ایران در صورت اجرای کامل برجام توسط طرف‌های مقابل قابل برگشت است

بازگشت مجری مشهور با برنامه جنجالی‌اش به تلویزیون

تازه‌ترین آمار ثبت‌نام در رشته‌های بدون آزمون اعلام شد

عاشقانه‌های مجری از لاک جیغ تا خدا و همسرش +عکس

آشنایی با 10 اتومبیل برتر جهان با بیشترین عمر نگهداری + عکس

چرا نوزادان اشک ندارند؟

نکاتی برای درست بنزین زدن

تصویر دیده نشده از بازیگر محبوب ستایش +عکس

ویژگی مخصوص اسکرین شات در آپدیت جدید «گوگل اپ»

موتورولا تلویزیون اندرویدی به بازار عرضه می کند

قیمت دلار امروز چقدر بود؟

مایکروسافت از لپ تاپ ۱۵ اینچی رونمایی می کند

هوش مصنوعی می‌تواند مرگ را پیش‌بینی کند

برنامه های زیادی برای جذب دانشجویان خارجی داریم

جزئیات ثبت نام پذیرفته‌شدگان آزمون‌ سراسری در دانشگاه تهران

آموزش عالی سردرگم است/تصمیم گیری موازی ۱۲ نهاد برای وزارتخانه

نتایج نهایی آزمون دکتری علوم پزشکی اعلام شد

کتاب جهل مقدس اثری فلسفی-عرفانی برای جهان معاصر است

وزارت علوم باید تحولات اساسی در دانشگاهداری ایجاد کند

سال گذشته صندلی خالی نداشتیم/ هرم هیات علمی قابل قبولی داریم

سهمیه فوتبال ایران در آسیا افزایش یافت

نوه‌ لاکچری‌باز عسگراولادی سوژه شد +عکس

ترافیک تهران ۵۲ درصد کم شد +عکس

پوشش متفاوت شبنم نعمت‌زاده در دادگاه +عکس

این مادر دوقلوهای خود را فروخت تا با پول آنها موبایل بخرد! +عکس

تصویب رشته جلوه های ویژه در پیچ و خم بروکراسی وزارت علوم

برپایی۵۰ هزار نمایشگاه کتاب در۵۰ هزار مدرسه

شباهت جالب پسر پرویز پرستویی به پدرش +عکس

حدود ۱۲ میلیون کودک از مدرسه محروم می‌مانند

فعالیت بدنی مانع تشکیل پلاک‌های چربی در شریان‌های زنان یائسه

کمبود معلم، تهران را تهدید می‌کند

وجود 844 راننده لیسانسه در سرویس مدارس تهران

پایش ناوگان دانش آموزی از طریق سامانه «سپند»

ورود زنان به استادیوم گزینشی نیست/اتهام‌زنی به ایران در موضوع آرامکو، عجولانه بود

نفتکش انگلیسی به زودی آزاد می‌شود/روحانی با ترامپ دیدار نمی‌کند

سه کشور اروپایی که کمترین نسبت دانش‌آموز به معلم را دارد

شناسایی مواد غذایی تازه‌ای که به رفع افسردگی کمک می کنند

پیشنهاد شناورشدن ساعت کار ادارات در 2 نوبت در مهر/ ودیعه رایگان بیدود برای دانشجویان وخبرنگاران

آلمان به جنگ گرمایش زمین می‌رود

افتتاح هتل پیشرفته فضایی در سال ۲۰۲۷

سرعت جابجایی توفان‌های جدید کندتر و مخرب تر است

ابداع داروی ضدآلرژی جدید برای کودکان

اقلام مجاز و غیرمجاز در بوفه مدارس/ تصمیم‌گیری درباره برنامه "شیر مدرسه"

برخی مدارس به واحدهای غیرمجاز سفارش می‌دهند

درآمد میلیاردی آموزش و پرورش از سود فروش «روپوش مدارس» صحت دارد؟

ارسال فهرست محرمانه متقاضیان پایان نامه غیرمجاز به دانشگاهها

همکاری ۸۰ درصدی صندوق توسعه ملی در توسعه ماهواره‌های مخابراتی/راه‌اندازی ۲ ایستگاه فضایی دیگر

ویروس‌های بدن دلفین‌ها هم در برابر آنتی بیوتیک‌ها مقاوم شدند

اعطای پروانه اپراتور ماهواره‌های مخابراتی به شرکت‌های خصوصی

سالی چندبار سرقت‌ اطلاعاتی در آمریکا رخ می‌دهد؟

حضور ایران در بازار بکر افغانستان برای تعاملات حوزه ICT

طمع برای "لایک‌"های بیشتر؛ استرس بیشتر

اسامی بیش از ۱۲۰۰ پذیرفته‌شده دکتری وزارت بهداشت امروز اعلام می‌شود

جزئیات ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کنکور در علوم‌پزشکی شهیدبهشتی اعلام شد

ساخت آهن‌ربایی قدرتمند برای برخورد دهنده اف.سی.سی

گلایه سکینه (س) درباره مصائب عاشورا به حضرت زهراء

کشف مین‌های زمینی با کمک یک حسگر مبتنی بر لیزر

حجت‌الاسلام انصاریان:‌ قلب مومن کانون محبت و معدن خیرخواهی است

انگیزه اصلی ساخت "دستگاه بچه‌شور" همسرم بود!

شادی جالب تیم استرالیا در تهران +عکس

علیفر از گزارشگری محروم شد

حذف یارانه نقدی یک میلیون و ۴۰۰ هزار خانواده +جزئیات

زمان پخش سریال پرطرفدار اعلام شد +عکس

قیمت پراید کاهش یافت/ تیبا ۴۹ میلیون تومان شد

عاقبت کشیدن سیگار الکترونیکی! +عکس

نمایی زیبا از نماز ظهر عاشورا در کربلا +عکس

کاهش قابل توجه نرخ سکه +جزئیات

حمید گودرزی در مراسم پخت نذری +عکس

لوازم التحریر لاکچری؛ جامدادی یک میلیون تومان!

ترافیک تهران ۵۲ درصد کم شد +عکس

آخرین تصویر از جان بولتون هنگام اخراج از کاخ سفید! +عکس

بوریس جانسون در کنار کلاس اولی‌ها +عکس

بولتون این شکلی به خانه برگشت! +عکس

خانم مجری در حال غواصی کردن +عکس

پورشه روکش طلا با پلاک ایران + عکس

واکنش AFC به پیروزی ایران مقابل هنگ کنگ +عکس

مقتدی صدر در کنار رهبر انقلاب در شام غریبان +عکس

نامه کوتاه استعفای جان بولتون +عکس

بازیگوشی این راکون کار دستش داد +عکس

پراید ورژن آفرود در خیابان‌های اصفهان +عکس

توقف تولید شب‌نشینی مهران مدیری با شکایت صداوسیما

قاتل برانکو اخراج شد

نوه‌ لاکچری‌باز عسگراولادی سوژه شد +عکس

حامد همایون و پازل بند در هیئت مداح معروف +عکس

تصویری زیبا از عشق به فوتبال +عکس

آقای بازیگر و پدر مشهورش در هیئت عزاداری +عکس

علیرضا فغانی و دخترش قبل از ترک‌ ایران +عکس

بازگشت مجری مشهور با برنامه جنجالی‌اش به تلویزیون

فرمانده ارتش در سلف ناهارخوری کنار سربازان +عکس