کد خبر: 49312
ف
آیا همه اصحاب امام حسین(ع) شیعه بودند؟/سیره امام در مقابل مخالفین
در میان اصحاب سید الشهدا (ع) کسانی هستند مانند زهیربن قین و سعد بن حارث که شیعه نبودند، اما سیره امام در مواجهه با مخالفین باعث شد، به یاری امام حسین (ع) آمدند و در این مسیر به شهادت رسیدند.

به گزارش ثریا متن زیر یادداشتی است از حجت الاسلام مسلم منفرد، پژوهشگر و کارشناس حوزه وحدت که در ادامه می‌خوانید؛

در میان اصحاب سید الشهدا (ع) کسانی هستند که شیعه نبودند، با این وجود، به یاری امام حسین (ع) آمدند و در این مسیر به شهادت رسیدند. در مورد برخی شهدای کربلا [۱] اختلاف نظر وجود دارد که آیا شیعه بوده‌اند یا خیر؟ ولی در مورد برخی دیگر، اتفاق نظر وجود دارد که شیعه نبوده‌اند. «زهیر بن قین بجلی»، و دو برادر به نام‌های «سعد بن حارث» و «ابوالحَتوف بن حارث» از جمله شهدای کربلا هستند که بدون هیچ گونه شک و تردیدی شیعه نبوده‌اند. «زهیر»، عثمانی مذهب بوده و «سعد» و «حارث» جز خوارج بوده‌اند.

اما آیا غیر شیعیانی که به سپاه امام (ع) پیوستند، شیعه شده‌اند یا خیر؟ بحثی است که مورد اختلاف نظر بین صاحب نظران است. برخی قائلند زهیر و این دو برادر پس از ملحق شدن به سپاه امام (ع) شیعه شده‌اند و سپس به درجه رفیع شهادت نائل گردیده‌اند و برخی معتقدند ایشان به سپاه امام ملحق شده، در رکاب امام شمشیر زده و به شهادت رسیده‌اند، لکن تغییر مذهب نداده‌اند.

زهیر بن قین:

زهیر بن قین بجلی، از شهدای کربلا و از بزرگان قبیله بجیله است. او عثمانی مذهب بوده و عثمانی‌ها نسبت به امیرالمؤمنین (ع) بدبین بودند. بلاذری در کتاب أنساب الأشراف، درباره زهیر می‌نویسد: «قالوا: وکان زهیر بن القین البجلی بمکة، و کان عثمانیاً »[۲] (ترجمه: گفته‌اند: زهیر بن قین بجلی در مکه بود و عثمانی بود.) در مورد زهیر بن قین، می‌توان طلاق دادن همسرش بر طبق فقه عامه را شاهدی بر آن دانست که ایشان بر عقیده و مذهب خود باقی مانده است. در مقابل برخی جملاتی که از ایشان در روز عاشورا و هنگام نبرد نقل شده نشان می‌دهد زهیر دست از عقیده سابق خود برداشته و شیعه شده است.

«زهیر به عزرة بن قیس یکی از کسانی که برای امام حسین (ع) نامه نوشته بود ولی اینک در سپاه ابن سعد به سوی خیمه‌های امام حمله کرده است رو کرد و گفت: ای عزره مراقب باش از آنانی نباشی که گمراهان را بر کشتن پاکدامنان یاری می‌کنند. عزره گفت: ای زهیر! تو تاکنون از شیعیان این خانواده نبودی، بلکه هواخواه عثمان بودی! زهیر گفت: «از این موقعیت که الان دارم با تو صحبت می‌کنم، نمی‌بینی که شیعه حسین (ع) هستم، به خدا سوگند که من نه نامه‌ای برای حسین نوشتم و نه پیکی برایش روانه کردم و نه به او وعده یاری داده‌ام، در راه با او مواجه شدم، موقعیت او را نزد رسول الله صلی الله علیه وآله ملاحظه نمودم و در پیشگاه خداوند احساس کردم که باید با او همراه گردم و یاریش کنم .»[۳]

سعد بن حارث و ابوالحَتوف بن حارث:

سعد و برادرش ابوالحتوف از طایفۀ بنی عجل از قبیلۀ خزرج بودند. این دو برادر از خوارج نهروان بودند و از کوفه با سپاه عمر سعد لعنه الله به قصد مقابله با امام حسین (ع) به کربلا آمده بودند.

مرحوم آیت الله شیخ علی نمازی شاهرودی درباره این دو شهید کربلا می‌گوید: «هو وأخوه أبو الحتوف العجلانی خرجا من الکوفة مع عمرو بن سعد وکانا من الخوارج فلما کان یوم عاشوراء سمعا استنصار مولانا الحسین علیه السلام و بکاء اهل بی ته، أدرکتهما السعادة و لحقا بالحسین علیه السلام وقاتلا مع أعدائه و فازا بسعادة الشهادة .»[۴]

(ترجمه: سعد بن حارث بن سلمه انصاری و برادرش ابو الحتوف عجلانی از کوفه با عمر بن سعد خارج شدند در حالی که این دو از جمله خوارج بودند. وقتی روز عاشورا فرا رسید، فریادخواهی مولای ما حسین را شنیدند و گریه اهل بیت آن حضرت را دیدند، سعادت نصیب شأن شد و به امام حسین (ع) پیوستند و با دشمنان ایشان جنگیدند و به سعادت شهادت نائل آمدند.)

این دو برادر هنگامی که هنگامی که صفوف دشمن را می‌شکافتند و به جبهه حق می‌پیوستند، شعارشان همان شعار خوارج بود: «لاحکم الّا للّه و لا طاعة لمن عصی.» بنابراین برخی این شعار را شاهدی دانسته‌اند بر اینکه این دو برادر از عقیده خود دست برنداشته لکن با شنیدن ندای هل من ناصر امام (ع) متحول شده و به سپاه امام پیوستند و در رکابش شهید شدند.

سیره امام حسین (ع) در جذب مخالفین:

سؤالی که پیش می‌آید این است که سیره امام حسین (ع) برای جذب زهیر، سعد و برادرش ابوالحتوف که بنا بر عقیده و مذهبشان نسبت به حضرت علی (ع) و آل علی علیهم السلام کینه داشتند چگونه بوده است؟

در پاسخ باید گفت: در مورد زهیر، گزارش معتبر و دقیقی از اینکه میان زهیر و امام در آن جلسه ملاقات چه گذشت؛ وجود ندارد، اما آنچه مسلم است این است که امام حسین (ع) و سایر اهل بیت علیهم السلام در دعوت مخالفین، سیره مشخصی داشته‌اند. سخنانی که در مسیر طولانی قیام از امام حسین (ع) صادر شده‌، خود بهترین سند برای تبیین سیره ایشان در تبیین حقایق و جذب فریب خوردگان و مخالفان است. با توجه به بیانات، سخنان و شعارهای عاشورا، می‌توان عناصر انسان‌ساز، جامعه‌ساز و فرهنگ‌سازی را ملاحظه کرد که در دایره تعالیم یک مذهب خاص نمی‌گنجند.

امام حسین (ع) چه در سخنرانی‌ها و چه در نامه‌ها و چه در گفت‌وگوهای خود با افراد مختلف، مکرر بر روی اعتقادات مشترک دینی و اصول اسلامی و انسانی پای می‌فشردند. از همین روست که با شنیدن این سخنان افرادی که حتی شیعه نبودند و پیرو مذاهبی بودند که نسبت به آل علی (ع) هم کینه ورزی داشتند، دل در گروه این حقایق نهادند و در واپسین ساعات و لحظات روز عاشورا به سپاه حق ملحق شدند.

اخلاق‌مداری و مدارا با مخالفان، پرهیز از توهین کردن به عقاید و مقدسات مخالفین و احترام به آزادی اندیشه آنها از عناصر سیره اهل بیت علیهم السلام در برخورد با مخالفین بوده است. متأسفانه امروزه برخی جریان‌های افراطی شیعه، توهین کردن و ناسزا گفتن به مقدسات سایر مذاهب اسلامی را بهترین شیوه تبلیغ تشیع می‌دانند! این در حالی است که در سیره اهل بیت علیهم السلام همیشه از توهین کردن به دشمنان هم نهی شده است چه رسد توهین کردن به مقدسات؛ آن هم مقدسات پیروان سایر مذاهب اسلامی.

به عنوان نمونه در جنگ صفین هنگامی که دو لشکر حق و باطل؛ سپاه امیرالمؤمنین علی (ع) و معاویه لعنه الله در مقابل هم صف آرایی کردند، گروهی از سربازان امیرالمؤمنین (ع) شروع کردند به لشگر شام فحش دادن. حضرت وقتی شنید بعضی از افراد سپاهش، دشنام می‌دهند و ناسزا می‌گویند، ایشان را از این کار نهی کرد و ایشان را به بیان حقایق و گفتاری مستحکم و استوار دعوت نمود .[۵]

سوالی که از جریان‌های افراطی پرسیده می‌شود این است که اگر اصحاب امام حسین (ع) در هنگام ملاقات با زهیر بن قین که عثمانی مذهب بود و در ابتدا از ملاقات با امام (ع) هم اکراه داشت، به توهین به مقدسات مذهب زهیر می‌پرداختند، آیا زهیر شیفته امام حسین (ع) اصحاب ایشان می‌شد؟

با نگاهی به سخنانی که امام حسین (ع) در روز عاشورا با لشکر عمر بن سعد ملعون داشته متوجه می‌شویم امام (ع) در روز عاشورا مدام در پی تبیین حقایق بوده‌اند و با گفتاری روشن و مستحکم و با لحنی دلسوزانه و از روی محبت لشکریان سپاه باطل را به حق دعوت می‌کردند.

از سوی دیگر عملکرد امام (ع) و اصحابشان در روز عاشورا نیز از مهمترین و مؤثرترین اموری است که باعث شد تعدادی از لشکریان سپاه باطل به سپاه حق ملحق شوند. اهمیت و توجه به نماز، بیان مکرر حقایق و اخلاق‌مداری در جنگ از مهمترین ویژگی‌های عملی امام (ع) و اصحابشان در نبرد روز عاشورا بود که باعث شد کسانی که طینت پاکی داشتند به سپاه حق ملحق شوند.

نتیجه گیری:

عاشورا خالص‌ترین و بزرگ‌ترین مظهر عقاید و آموزه‌های شیعه است. سیره امام حسین (ع) و اصحابشان در روز عاشورا به ما می‌آموزد که اخلاق‌مداری در مواجهه با مخالفین، بیان حقایق، پافشاری و عمل بر اصول اسلامی و انسانی، بهترین شیوه در برخورد با پیروان سایر ادیان و مذاهب است و این همان چیزی است که امثال زهیر، سعد و ابوالحتوف را به سپاه حق ملحق کرد و هر طینت پاکی را نیز متوجه خود می‌کند.

آری این گونه شد که زهیر بن قین و پسران حارث در زمره بهترین و باوفاترین اصحاب امام عشق قرار گرفتند و بیش از هزار سال است که عاشقان حسین (ع) به آنها سلام می‌دهند: السلام علی الحسین و علی علی بن الحسین و علی اولاد الحسین و علی اصحاب الحسین.

پی نوشت:

[۱] در مورد شیعه بودن برخی شهدای کربلا اختلاف نظر وجود دارد. این شهدا عبارتند از: "حر بن یزید ریاحی"، "یزید بن زیاد بن مُهاصر کِندی" معروف به "ابوالشعثا کندی" و "عبدالله بن عمیر کلبی" رحمهم الله.

[۲] البلاذری، أحمد بن یحیی بن جابر _متوفای ۲۷۹ ق_، أنساب الأشراف، ج ۱، ص ۴۱۳، طبق برنامه الجامع الکبیر.

[۳] انساب الاشراف، ج ۳، ص ۳۹۲; کامل ابن اثیر، ج ۴، ص ۵۷ و تاریخ طبری، ج ۴، ص ۳۱۶.

[۴] الشاهرودی، الشیخ علی النمازی _متوفای ۱۴۰۵ ق_، مستدرکات علم رجال الحدیث، ج ۴ ص ۲۷، ناشر: ابن المؤلف، چاپخانه: شفق – طهران، الأولی ۱۴۱۲ ه

[۵] رجوع شود به نهج البلاغه، خطبه ۲۰۶

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

بگو بخند خانواده ظریف و عارف +عکس

راه حل عجیب روحانی کتاب‌سوز برای درمان کرونا +عکس

مرگ یک ایتالیایی در تهران

ثبت دو فوتی و دو مبتلا به کرونا در گیلان

هجوم مردم سلماس به خیابان‌ها بعد از زلزله شدید +عکس

سیستم غربالگری اولیه اتیسم بومی شد

تصمیمی برای ریاست جمهوری ندارم/ به فضای تحقیق باز می‌گردم

فضاپیمای «جونو» اطلاعات مهمی درباره سیاره مشتری کسب کرد

بهره‌برداری از دومین مدرسه کانتینری کشور

اعلام آخرین زمان دریافت معدل برای داوطلبان ارشد پزشکی

اعزام دانشگاهیان به عتبات مشروط به فراهم بودن شرایط است

توزیع ماسک رایگان بین مردم +عکس

برنامه درسی رشته جامعه شناسی انقلاب در مقطع دکتری تصویب شد

مسجد جامعی قرنطینه شد

سمند به ۱۲۰ میلیون رسید +جدول

فوت یک نفر بر اثر بیماری کرونا در مازندران

پای کرونا به مجلس باز شد

مشترکان به مراکز مخابراتی مراجعه نکنند/ استفاده از خدمات غیرحضوری

صادرات ماسک ممنوع شد

کلاس‌های نظری دانشگاه تهران به صورت مجازی برگزار می‌شود

واکنش سید جواد رضویان به احتکار ماسک کرونا +عکس

این افراد سود سهام عدالت ۲۰۵ هزار تومانی می‌گیرند

واژگونی نیسان حامل مواد شیمیایی در جاده خاوران +عکس

قیمت سکه به ۵ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان رسید

به بهانه ویروس علیه انتخابات تبلیغ کردند +عکس

بازی شقایق دهقان در سریال پرطرفدار طنز +عکس

روش پیشگیری ظریف از ابتلا به کرونا +عکس

خوابگاه‌های دانشگاه تربیت مدرس تعطیل شدند

خوابگاه‌های دانشگاه تهران تا فردا صبح تخلیه می‌شود

هیچ کدام از دانشجویان علم و صنعت مبتلا به کرونا نیستند

تذکر به ۳۰ هیات علمی به دلیل رکود علمی/ قطع همکاری با ۲ نفر

امتحانات دروس غیرحضوری حوزه‌های علمیه استان تهران لغو شد

۵ آزمون کشوری به دلیل کرونا لغو شد/ برنامه جدید آزمون‌ها

کلاس‌های دانشگاه علم و صنعت تا پایان سال الکترونیکی شد

این دانشگاه‌ها تعطیل هستند +عکس

شیب تند قیمت‌ها در بازار خودرو و ارز

افزایش آمار فوتی‌های مبتلا به کرونا در ایران

خسارت زلزله قطور در آذربایجان غربی +عکس

مترو اصفهان هم ضدعفونی شد +عکس

وقوع سیلاب‌های شدید در این استان‌ها از فردا

مدارس شهر تهران تا سه شنبه تعطیل شد

اعلام اسامی فرهنگیان واجد شرایط اولیه تأمین مسکن فرهنگیان

ساخت ۸۴ کلاس درس توسط اتاق بازرگانی در مناطق سیل‌زده

تمام مراکز دانشگاه علمی کاربردی دارای اساسنامه شدند

برگزاری آزمون‌های اسفندماه علوم پزشکی منوط به تصمیم قرارگاه کرونا

شرکت ۷ هزار نفر در آزمون ارشد پزشکی/ ۱۰ اسفند آخرین مهلت ثبت نام

فراخوان جذب اعضای هیئت علمی تا ۶ اسفند ماه ادامه دارد

ارائه گزارش ملی وضعیت رشته‌های علوم انسانی به شورای انقلاب فرهنگی

تعطیلی فعالیت آموزشی دانشگاه‌ها منوط به نظر وزارت بهداشت است

کنکور دکتری ۹۹ به تعویق افتاد/ برگزاری آزمون در ۲۸ فروردین

کرونا یک کارخانه سامسونگ را تعطیل کرد

اتحادیه تأمین اینترنت از ارتفاع بالای زمین تشکیل شد

اپل آیفون بدون پورت و دکمه می‌سازد

آمادگی زیرساخت‌های ارتباطی کشور برای انتخابات الکترونیک

«‌خودآگاهی هگلی و پساساختارگرایان فرانسوی» منتشر شد

نشست همگرایی عربی پیرامون برنامه گام دوم برگزار شد

اعلام نتایج جدید انتخابات مجلس

خاستگاه پدیده اسلامی سازی دانش کجاست؟/ نقد و بررسی کتاب استنبرگ

جزئیات درمان دارویی کرونا/ قرنطینه شهر بی فایده است

راه اندازی بخش مشاوره بیماری‌های واگیر/ با ۱۹۰ تماس بگیرید

اردوها و مسابقات دانشجویی لغو شد/ ممنوعیت ورود مهمان به خوابگاه

تعطیلی دانشگاه‌های ۱۰ استان تا پایان هفته برای مقابله با کرونا

تشکر عمیق از ملت ایران در پی امتحان بزرگ و مطلوب انتخابات

داروخانه‌ها حق فروش ماسک را ندارند

وقتی کرونا هم جلودار سام درخشانی نیست +عکس

بازار سیاه فروش ماسک، از ۱۵ تا ۴۰ هزار تومان +عکس

اصول صحیح ماسک زدن این شکلی است +عکس

هشدار کاهش ۱۵ درجه‌ای دما در این مناطق

ضدعفونی کردن یک هواپیما از کرونا +عکس

نگهبان کاخ ملی با ماسک +عکس

درمان بیماران مبتلا به کرونا با ۲ روش اختصاصی

راه حل یک کلوچه فروشی برای جلوگیری از کرونا +عکس

حمل بار عجیب با وانت +عکس

تصویری اعصاب خرد کن از این روزهای ما +عکس

مرگ این دختربچه ۸ ساله به علت پیری! +عکس

کرکس موتور سوار دستگیر شد +عکس

پلنگ ایرانی در سیاه‌کوه قزاقستان دیده شد +عکس

شادی بدلکار فرانسوی روی سقف بالن در ارتفاع ۱۰۰۰ متری +عکس

این افراد باید برای مقابله با کرونا از ماسک استفاده کنند

صادرات مهم چین در این روزها +عکس

امروز در قم چه خبر بود؟ +عکس

گریه بچه میمون بالا سر جنازه مادرش +عکس

بیمارستان کامکار قم پس از شناسایی دو مورد کرونا +عکس

حرکت زیبای اردبیلی‌ها برای پیشگیری از کرونا +عکس

وجود فرد مشکوک به کرونا در خوابگاه دانشجویی؟ +عکس

آخرین آمار قربانیان ویروس کرونا در ایران

صادرات مهم چین در این روزها +عکس

نتیجه آزمایش کرونای محسن هاشمی مشخص شد

وضعیت قم پس از شیوع ویروس کرونا +عکس

تصویری از انتقال یک بیمار مبتلا به کرونا در قم +عکس

قم به خاطر کرونا قرنطینه می‌شود؟

پسر شجاع هم وارد رقابت انتخاباتی شد +عکس

ماجرای مصاحبه برادر بیمار کرونایی فوت شده +عکس

سارا و نیکا در کنار مامان هما در «پایتخت ۶» +عکس

مراحل پیوستن خبرنگار صدا و سیما به شبکه‌ ضدانقلاب +عکس

شیب تند قیمت‌ها در بازار خودرو و ارز

پژو ۴۰۵ به مرز ۱۱۵ میلیون رسید +جدول

شهردار منطقه ۱۳ تهران به کرونا مبتلا شد +عکس

همایون شجریان خبر فوت استاد شجریان را تکذیب کرد +عکس

اطلاعیه فوری و مهم درباره کرونا

بیمارستان بوعلی قزوین آماده مقابله با کرونا شد +عکس

دلار در یک قدمی تغییر کانال +جزئیات

تائید اولین نمونه‌های ویروس کرونا در قم

پژو پارس ۱۱۸ میلیون تومان شد +جدول

ماجرای فرار بزرگ متهم ۶ میلیارد یورویی از کشور

تصاویری از فخرفروشی خاصِ خارجی‌ها در ایران +عکس

سردار سلیمانی در منزل نخست وزیر سابق عراق +عکس

تفریح لاکچری مردم در چهارمحال و بختیاری +عکس

دانشگاه علوم پزشکی قم: مردم در خانه بمانند

خواننده معروف در پایتخت ۶ بازی کرد +عکس