کد خبر: 49312
ف
آیا همه اصحاب امام حسین(ع) شیعه بودند؟/سیره امام در مقابل مخالفین
در میان اصحاب سید الشهدا (ع) کسانی هستند مانند زهیربن قین و سعد بن حارث که شیعه نبودند، اما سیره امام در مواجهه با مخالفین باعث شد، به یاری امام حسین (ع) آمدند و در این مسیر به شهادت رسیدند.

به گزارش ثریا متن زیر یادداشتی است از حجت الاسلام مسلم منفرد، پژوهشگر و کارشناس حوزه وحدت که در ادامه می‌خوانید؛

در میان اصحاب سید الشهدا (ع) کسانی هستند که شیعه نبودند، با این وجود، به یاری امام حسین (ع) آمدند و در این مسیر به شهادت رسیدند. در مورد برخی شهدای کربلا [۱] اختلاف نظر وجود دارد که آیا شیعه بوده‌اند یا خیر؟ ولی در مورد برخی دیگر، اتفاق نظر وجود دارد که شیعه نبوده‌اند. «زهیر بن قین بجلی»، و دو برادر به نام‌های «سعد بن حارث» و «ابوالحَتوف بن حارث» از جمله شهدای کربلا هستند که بدون هیچ گونه شک و تردیدی شیعه نبوده‌اند. «زهیر»، عثمانی مذهب بوده و «سعد» و «حارث» جز خوارج بوده‌اند.

اما آیا غیر شیعیانی که به سپاه امام (ع) پیوستند، شیعه شده‌اند یا خیر؟ بحثی است که مورد اختلاف نظر بین صاحب نظران است. برخی قائلند زهیر و این دو برادر پس از ملحق شدن به سپاه امام (ع) شیعه شده‌اند و سپس به درجه رفیع شهادت نائل گردیده‌اند و برخی معتقدند ایشان به سپاه امام ملحق شده، در رکاب امام شمشیر زده و به شهادت رسیده‌اند، لکن تغییر مذهب نداده‌اند.

زهیر بن قین:

زهیر بن قین بجلی، از شهدای کربلا و از بزرگان قبیله بجیله است. او عثمانی مذهب بوده و عثمانی‌ها نسبت به امیرالمؤمنین (ع) بدبین بودند. بلاذری در کتاب أنساب الأشراف، درباره زهیر می‌نویسد: «قالوا: وکان زهیر بن القین البجلی بمکة، و کان عثمانیاً »[۲] (ترجمه: گفته‌اند: زهیر بن قین بجلی در مکه بود و عثمانی بود.) در مورد زهیر بن قین، می‌توان طلاق دادن همسرش بر طبق فقه عامه را شاهدی بر آن دانست که ایشان بر عقیده و مذهب خود باقی مانده است. در مقابل برخی جملاتی که از ایشان در روز عاشورا و هنگام نبرد نقل شده نشان می‌دهد زهیر دست از عقیده سابق خود برداشته و شیعه شده است.

«زهیر به عزرة بن قیس یکی از کسانی که برای امام حسین (ع) نامه نوشته بود ولی اینک در سپاه ابن سعد به سوی خیمه‌های امام حمله کرده است رو کرد و گفت: ای عزره مراقب باش از آنانی نباشی که گمراهان را بر کشتن پاکدامنان یاری می‌کنند. عزره گفت: ای زهیر! تو تاکنون از شیعیان این خانواده نبودی، بلکه هواخواه عثمان بودی! زهیر گفت: «از این موقعیت که الان دارم با تو صحبت می‌کنم، نمی‌بینی که شیعه حسین (ع) هستم، به خدا سوگند که من نه نامه‌ای برای حسین نوشتم و نه پیکی برایش روانه کردم و نه به او وعده یاری داده‌ام، در راه با او مواجه شدم، موقعیت او را نزد رسول الله صلی الله علیه وآله ملاحظه نمودم و در پیشگاه خداوند احساس کردم که باید با او همراه گردم و یاریش کنم .»[۳]

سعد بن حارث و ابوالحَتوف بن حارث:

سعد و برادرش ابوالحتوف از طایفۀ بنی عجل از قبیلۀ خزرج بودند. این دو برادر از خوارج نهروان بودند و از کوفه با سپاه عمر سعد لعنه الله به قصد مقابله با امام حسین (ع) به کربلا آمده بودند.

مرحوم آیت الله شیخ علی نمازی شاهرودی درباره این دو شهید کربلا می‌گوید: «هو وأخوه أبو الحتوف العجلانی خرجا من الکوفة مع عمرو بن سعد وکانا من الخوارج فلما کان یوم عاشوراء سمعا استنصار مولانا الحسین علیه السلام و بکاء اهل بی ته، أدرکتهما السعادة و لحقا بالحسین علیه السلام وقاتلا مع أعدائه و فازا بسعادة الشهادة .»[۴]

(ترجمه: سعد بن حارث بن سلمه انصاری و برادرش ابو الحتوف عجلانی از کوفه با عمر بن سعد خارج شدند در حالی که این دو از جمله خوارج بودند. وقتی روز عاشورا فرا رسید، فریادخواهی مولای ما حسین را شنیدند و گریه اهل بیت آن حضرت را دیدند، سعادت نصیب شأن شد و به امام حسین (ع) پیوستند و با دشمنان ایشان جنگیدند و به سعادت شهادت نائل آمدند.)

این دو برادر هنگامی که هنگامی که صفوف دشمن را می‌شکافتند و به جبهه حق می‌پیوستند، شعارشان همان شعار خوارج بود: «لاحکم الّا للّه و لا طاعة لمن عصی.» بنابراین برخی این شعار را شاهدی دانسته‌اند بر اینکه این دو برادر از عقیده خود دست برنداشته لکن با شنیدن ندای هل من ناصر امام (ع) متحول شده و به سپاه امام پیوستند و در رکابش شهید شدند.

سیره امام حسین (ع) در جذب مخالفین:

سؤالی که پیش می‌آید این است که سیره امام حسین (ع) برای جذب زهیر، سعد و برادرش ابوالحتوف که بنا بر عقیده و مذهبشان نسبت به حضرت علی (ع) و آل علی علیهم السلام کینه داشتند چگونه بوده است؟

در پاسخ باید گفت: در مورد زهیر، گزارش معتبر و دقیقی از اینکه میان زهیر و امام در آن جلسه ملاقات چه گذشت؛ وجود ندارد، اما آنچه مسلم است این است که امام حسین (ع) و سایر اهل بیت علیهم السلام در دعوت مخالفین، سیره مشخصی داشته‌اند. سخنانی که در مسیر طولانی قیام از امام حسین (ع) صادر شده‌، خود بهترین سند برای تبیین سیره ایشان در تبیین حقایق و جذب فریب خوردگان و مخالفان است. با توجه به بیانات، سخنان و شعارهای عاشورا، می‌توان عناصر انسان‌ساز، جامعه‌ساز و فرهنگ‌سازی را ملاحظه کرد که در دایره تعالیم یک مذهب خاص نمی‌گنجند.

امام حسین (ع) چه در سخنرانی‌ها و چه در نامه‌ها و چه در گفت‌وگوهای خود با افراد مختلف، مکرر بر روی اعتقادات مشترک دینی و اصول اسلامی و انسانی پای می‌فشردند. از همین روست که با شنیدن این سخنان افرادی که حتی شیعه نبودند و پیرو مذاهبی بودند که نسبت به آل علی (ع) هم کینه ورزی داشتند، دل در گروه این حقایق نهادند و در واپسین ساعات و لحظات روز عاشورا به سپاه حق ملحق شدند.

اخلاق‌مداری و مدارا با مخالفان، پرهیز از توهین کردن به عقاید و مقدسات مخالفین و احترام به آزادی اندیشه آنها از عناصر سیره اهل بیت علیهم السلام در برخورد با مخالفین بوده است. متأسفانه امروزه برخی جریان‌های افراطی شیعه، توهین کردن و ناسزا گفتن به مقدسات سایر مذاهب اسلامی را بهترین شیوه تبلیغ تشیع می‌دانند! این در حالی است که در سیره اهل بیت علیهم السلام همیشه از توهین کردن به دشمنان هم نهی شده است چه رسد توهین کردن به مقدسات؛ آن هم مقدسات پیروان سایر مذاهب اسلامی.

به عنوان نمونه در جنگ صفین هنگامی که دو لشکر حق و باطل؛ سپاه امیرالمؤمنین علی (ع) و معاویه لعنه الله در مقابل هم صف آرایی کردند، گروهی از سربازان امیرالمؤمنین (ع) شروع کردند به لشگر شام فحش دادن. حضرت وقتی شنید بعضی از افراد سپاهش، دشنام می‌دهند و ناسزا می‌گویند، ایشان را از این کار نهی کرد و ایشان را به بیان حقایق و گفتاری مستحکم و استوار دعوت نمود .[۵]

سوالی که از جریان‌های افراطی پرسیده می‌شود این است که اگر اصحاب امام حسین (ع) در هنگام ملاقات با زهیر بن قین که عثمانی مذهب بود و در ابتدا از ملاقات با امام (ع) هم اکراه داشت، به توهین به مقدسات مذهب زهیر می‌پرداختند، آیا زهیر شیفته امام حسین (ع) اصحاب ایشان می‌شد؟

با نگاهی به سخنانی که امام حسین (ع) در روز عاشورا با لشکر عمر بن سعد ملعون داشته متوجه می‌شویم امام (ع) در روز عاشورا مدام در پی تبیین حقایق بوده‌اند و با گفتاری روشن و مستحکم و با لحنی دلسوزانه و از روی محبت لشکریان سپاه باطل را به حق دعوت می‌کردند.

از سوی دیگر عملکرد امام (ع) و اصحابشان در روز عاشورا نیز از مهمترین و مؤثرترین اموری است که باعث شد تعدادی از لشکریان سپاه باطل به سپاه حق ملحق شوند. اهمیت و توجه به نماز، بیان مکرر حقایق و اخلاق‌مداری در جنگ از مهمترین ویژگی‌های عملی امام (ع) و اصحابشان در نبرد روز عاشورا بود که باعث شد کسانی که طینت پاکی داشتند به سپاه حق ملحق شوند.

نتیجه گیری:

عاشورا خالص‌ترین و بزرگ‌ترین مظهر عقاید و آموزه‌های شیعه است. سیره امام حسین (ع) و اصحابشان در روز عاشورا به ما می‌آموزد که اخلاق‌مداری در مواجهه با مخالفین، بیان حقایق، پافشاری و عمل بر اصول اسلامی و انسانی، بهترین شیوه در برخورد با پیروان سایر ادیان و مذاهب است و این همان چیزی است که امثال زهیر، سعد و ابوالحتوف را به سپاه حق ملحق کرد و هر طینت پاکی را نیز متوجه خود می‌کند.

آری این گونه شد که زهیر بن قین و پسران حارث در زمره بهترین و باوفاترین اصحاب امام عشق قرار گرفتند و بیش از هزار سال است که عاشقان حسین (ع) به آنها سلام می‌دهند: السلام علی الحسین و علی علی بن الحسین و علی اولاد الحسین و علی اصحاب الحسین.

پی نوشت:

[۱] در مورد شیعه بودن برخی شهدای کربلا اختلاف نظر وجود دارد. این شهدا عبارتند از: "حر بن یزید ریاحی"، "یزید بن زیاد بن مُهاصر کِندی" معروف به "ابوالشعثا کندی" و "عبدالله بن عمیر کلبی" رحمهم الله.

[۲] البلاذری، أحمد بن یحیی بن جابر _متوفای ۲۷۹ ق_، أنساب الأشراف، ج ۱، ص ۴۱۳، طبق برنامه الجامع الکبیر.

[۳] انساب الاشراف، ج ۳، ص ۳۹۲; کامل ابن اثیر، ج ۴، ص ۵۷ و تاریخ طبری، ج ۴، ص ۳۱۶.

[۴] الشاهرودی، الشیخ علی النمازی _متوفای ۱۴۰۵ ق_، مستدرکات علم رجال الحدیث، ج ۴ ص ۲۷، ناشر: ابن المؤلف، چاپخانه: شفق – طهران، الأولی ۱۴۱۲ ه

[۵] رجوع شود به نهج البلاغه، خطبه ۲۰۶

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

زمین ۶۴ میلیون هکتار «جنگل« از دست داده است

تهیه ابزاری برای بررسی بیولوژیکی دریایی

بهاره رهنما و روناک یونسی در کانادا +عکس

۶ میلیون کامنت تتلیتی‌ها برای یک پست تتلو +عکس

ثبت ۸ هزار نمونه در مرکز سلول‌های بنیادی خون‌ساز محک

پشت پرده داروی درمان صرع/ واکنش سازمان غذا و دارو

پهپاد سمپاش و کودپاش یک مخزنه ساخته شد

بازیگران در خیابان پاسداران جمع شدند +عکس

شجاع به تمرینات پرسپولیس برگشت +عکس

تابلوی نقاشی جنجالی از مجلس عوام انگلیس +عکس

ترامپ در جیبش چقدر پول دارد؟ +عکس

بهاره افشاری در افتتاحیه نمایش رامبد جوان + عکس

چند هشدار ساده در مورد ایربگ خودرو

نتایج پذیرش اساتید در رشته علوم حدیث و اخلاق پزشکی اعلام شد

فلاحت‌پیشه: آمریکا در مقابل ایران دست به عصا حرکت می‌کند/موضع کشورها درباره آرامکو سکوت است

ظریف اقدامات دیپلماتیک وصلح‌آمیز ایران در سال‌های گذشته را برشمرد

توسعه یک روش جدید برای ساخت کاتالیزورها از نانوذرات فلزی

آمادگی دانشگاه آزاد برای همکاری های علمی و پژوهشی با عراق

مدرسان دانشگاه جامع علمی کاربردی سطح بندی می شوند

چه گروه‌هایی از اتباع غیرمجاز می‌توانند در مدرسه تحصیل کنند؟

چند توصیه‌ پزشکی درباره کیف و کفش مناسب دانش‌آموزان

سودای تجارت برخی مدارس به بهانه کنکور

ماراتون برنامه‌نویسان تلفن همراه در دانشگاه شریف

بهترین گوشی‌های اندرویدی ۲۰۱۹

تاریخ عرضه سیستم عامل‌های اپل جلو افتاد!

حمله جدید به کاربران اینستاگرام با احراز هویت دوعاملی

اهمیت اکو قلب جنین/ فرصت سقط قانونی جنین

اقدام محققان جهت راه‌اندازی اپلیکیشن "پزشکی از راه دور" برای تلفن همراه

پذیرش بیش از ۳۶۰۰ دانشجوی جدید در دانشگاه خوارزمی/اعلام زمان ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی

۱۰ برگزیده کشور در بزرگترین رقابت علمی فناوری نانو معرفی شدند

محققان: نوشیدن روزانه چای مفید است

راه‌اندازی آموزش مجازی زبان فارسی/تحصیل بیش از ۵۰۰۰ دانشجوی خارجی در کرسی‌های ادبیات فارسی

ورزش کرن روند تخریب مغز ناشی از بیماری آلزایمر را کُند می‌کند

ظهور در گرو رشد عقلی مردم است/ مواسات مالی راه مهم تعجیل فرج

حال بد بازیگر قهوه تلخ پس از ابتلا به ام اس

کتاب «از حسین(ع) تا مهدی(ع)» منتشر شد

شباهت جالب خانم بازیگر به خواهرش +عکس

مجری مشهور در کنار دوستان باحجابش +عکس

یارانه این خانواده‌ها قطع می‌شود +عکس

اولین دختر ایرانی در مسابقات جهانی وزنه‌برداری +عکس

پلنگ سیاه روی سقف خانه مسکونی +عکس

صف تلفن عمومی ۳۰ سال قبل +عکس

اربعین بهترین فرصت برای توسعه جریان مهدویت است

برگزیدگان سومین دوره کتاب سال عاشورا معرفی شدند

محققان ایرانی فناوری برای شناسایی سرطان پوست ابداع کردند

نهضت ما تجلی آخرالزمانی نهضت امام حسین(ع) است

استقلال با این کیت جذاب به دیدار پرسپولیس می‌رود+عکس

باران و کاهش دما در این استان‌ها +جزئیات

۳۷ درصد مردم ایران به این دلیل می‌میرند

شوکه شدن خانم مجری دو روز قبل از تولدش +عکس

کاهش ۴۰۰ هزار تومانی قیمت خودرو +جزئیات

استان سمنان ۱۱۳مدرسه هیئت امنایی دارد/ ضرورت تبیین ظرفیت‌ها

حضور ۳ دانشگاه ایرانی در رتبه‌بندی جهانی استخدام فارغ‌التحصیلان

عاشورا با مسئله خانواده پیوند خورده است

عاشورا عمود خیمه شیعه است/در برخی ازحوزه‌های عاشورا کم کاری کردیم

«راز شکست دشمن» در جهاد و کنار مردم بودن است

برخی نمایندگان مجلس را بی‌خاصیت کرده‌اند/فقط دنبال رأی‌آوری هستند

تمام پایان نامه ها مشابهت یابی می شود

۱۰ نکته مفید آموزشی برای دانش‌آموزان

نگاهی به لزوم تجهیز کتابخانه‌های مدرسه‌ها

دانشمند ایرانی ژن تنظیم کننده بیماری اسکیزوفرنی را کشف کرد

دعوت از وزراء و مسئولان برای نواختن زنگ آغاز سال تحصیلی مدارس

هزینه محرم‌سازی دبیرستان‌های دخترانه چقدر است؟

رونمایی فیس‌بوک از سه محصول جدید

به هیچ عنوان رمزعبور قبلی را استفاده نکنید!

شرایط ارسال پیامک‌های انبوه اضطراری

نبرد آخر برای تعطیلی ارزش افزوده

سیگارهای الکتریکی بر باروری زنان تاثیر می‌گذارد

توئیت وزیر بهداشت درباره ماجرای دانشجوی تقلبی/سه ماه قبل دستور برخورد با صندلی فروشی را دادم

معرفی قوی ترین خودرو روباز موتور جلو در جهان +عکس

اعلام رسمی تولید و عرضهٔ بوگاتی شیرون سوپراسپرت + عکس

گرمادرمانی راهکاری برای کاهش فشارخون

امروز آخرین مهلت ثبت‌نام رشته‌های بدون آزمون دانشگاه‌ها

عدم تاثیر فواید چای سبز با مصرف همزمان با آهن

کالدرون به خانه کودک ۸ ساله فوت شده در ورزشگاه آزادی رفت +عکس

زن جوان حلقه نامزدی‌اش را قورت داد + عکس

تولد لاکچری برادر الناز شاکردوست +عکس

تاج گذاری گربه بهنوش طباطبایی +عکس

کاهش وزن زیاد بازیگر مشهور+عکس

اگر یارانه‌تان قطع شده حتما بخوانید

یارانه این خانواده‌ها قطع می‌شود +عکس

اردوغان با انجیر از روحانی و پوتین پذیرایی کرد +عکس

تاج گذاری گربه بهنوش طباطبایی +عکس

حرکت زیبای یک کافی شاپ +عکس

کثیف‌ترین پول دنیا برای این کشور است +عکس

عاقبت کشیدن سیگار الکترونیکی! +عکس

اینجا متروست یا تونل وحشت! +عکس

دربی ۵۰-۵۰ شد، ساعت بازی هم تغییر کرد +جزئیات

صف تلفن عمومی ۳۰ سال قبل +عکس

باران و کاهش دما در این استان‌ها +جزئیات

لوازم التحریر لاکچری؛ جامدادی یک میلیون تومان!

کاهش ۴۰۰ هزار تومانی قیمت خودرو +جزئیات

قیمت دلار درجا زد +جزئیات

ترافیک تهران ۵۲ درصد کم شد +عکس

انتشار عکس مراسم ازدواج جرم است؟ +جزئیات

اگر یارانه‌تان قطع شده حتما بخوانید

کالدرون به خانه کودک ۸ ساله فوت شده در ورزشگاه آزادی رفت +عکس

پراید ورژن آفرود در خیابان‌های اصفهان +عکس

قاتل برانکو اخراج شد

نوه‌ لاکچری‌باز عسگراولادی سوژه شد +عکس

شاخ روی سر مرد هندی جراحی شد +عکس

تصویری زیبا از عشق به فوتبال +عکس

پنکه روحانی در ترکیه هم دیده شد+عکس

محلی که پسر ۸ ساله در ورزشگاه آزادی دچار برق گرفتگی شد +عکس

بازگشت مجری مشهور با برنامه جنجالی‌اش به تلویزیون

علیرضا فغانی و دخترش قبل از ترک‌ ایران +عکس

فرمانده ارتش در سلف ناهارخوری کنار سربازان +عکس

سلفی جدید مهنار افشار با دختر و نوه‌اش! +عکس

سانسور زن دوچرخه‌سوار در دکور برنامه شبکه سه +عکس

کاهش قابل توجه قیمت سکه +جزئیات