کد خبر: 5611
ف
آشنایی با جلوه‌هایی از زبان استعاری قرآن
علیرضا قائمی‌نیا در کتاب «استعاره‌های مفهومی و فضاهای قرآن» با استفاده از دو نظریه استعاره مفهومی و تلفیق مفهومی، تحلیل جدیدی از زبان استعاری قرآن و ارتباط آن با جهان‌بینی اسلامی بیان می‌کند.

به گزارش شبکه علمی ثریا، امروزه علوم شناختی، تحول چشمگیری در شاخه‌های مختلف فلسفه و زبان‌شناسی ایجاد کرده است. این علوم بر بسیاری از حوزه‌ها از جمله فهم متون دینی تاثیرگذار بوده است. از نظریه‌های مطرح در علوم شناختی، «استعاره مفهومی» و «تلفیق مفهومی» است.
 
نویسنده کتاب «استعاره‌های مفهومی و فضاهای قرآن» با استفاده از این دو نظریه، تحلیل جدیدی از زبان استعاری قرآن و ارتباط آن با جهان‌بینی اسلامی بیان کرده که براساس آن، استعاره‌های مفهومیِ قرآن، بخش اجتناب‌ناپذیر تفکر اسلامی هستند از راه تحلیل آن‌ها می‌توان به نگرش اساسی و یا به عبارت دیگر، جهان‌بینی قرآن دست یافت، چراکه استعاره‌های زبانی قرآن تجلیات استعاره‌های مفهومی آن هستند و به ابعاد مختلف زندگی و تفکر اسلامی شکل می‌دهند.
 
«مبانی نظری (1): استعاره مفهومی و اندیشه بشری»، «مبانی نظری (2): فضاهای تلفیقی»، «انتقال در فضاهای قرآنی»، «تجربه زندگی و استعاره‌های قرآن»، «زبان مادی و حقایق دینی»،‌ «نظام‌مندی استعاره‌های قرآن»، «شخصیت‌بخشی در قرآن»، «تلفیق فضاها و استعاره‌ها در افعال الهی»، «استعاره‌ها و تلفیق‌های مفهومی در رابطه علیت»، «استعاره‌ها و تلفیق‌های مفهومی در زمان و مکان»، «زنجیره بزرگ هستی در قرآن» و «فضاهای وجودی و متافیزیکی در قرآن» فصل‌های کتاب هستند.
 
در تبیین مفهوم «انتقال در فضاهای قرآنی» در فصل سوم کتاب می‌خوانیم: «قرآن ذهن مخاطبان خود را با فضاهای مختلفی درگیر می‌سازد. این نکته در قرآن به‌صورت یک امر بدیهی جلوه می‌کند که این فضاها با یکدیگر ارتباط دارند و آدمی باید بی‌وقفه در میان این فضاها در حرکت باشد تا اندیشه‌های جدیدی را به‌دست بیاورد. همه این فضاها را قرآن به‌صورت شبکه‌ای به‌هم پیوسته می‌بیند و به راحتی در بیان مقصودش، از یکی به دیگری راه باز می‌کند. مراد از تصریف، برگرداندن کلام از حالی به حالی و از موضوعی به موضوع دیگر است؛‌همان‌طوری که تصریف مَثَل به معنای برگشتن از مَثلی به مَثلی دیگر، یعنی انتقال از مَثلی به مَثل دیگر است. تصریف کلام، انتقال آن از فضایی به فضایی دیگر است. فضای ذهنی، مفهوم کمکی سودمندی درتحلیل آیات است. می‌توانیم یک سوره را فضای خاصی درنظر بگیریم که درون آن فضاهای متعددی وجود دارد؛ همچنین یک آیه ممکن است فضاهای متعددی را دربرداشته باشد؛ بنابراین وحدت و تعدد فضاها، تابع درجه و سطح تحلیل موردنظر است؛ بدین معنا که برحسب نیاز ممکن است فضای کلی یک سوره مورد توجه ما باشد یا فضاهای مختلف درون یک آیه برای ما اهمیت داشته باشد.»
 
«علیت در قرآن» از موضوعات محوری نهمین فصل کتاب است: «علیت در قرآن در ساختار بسیار پیچیده‌ای به‌کار می‌رود. این ساختار به چند نمونه ساده محدود نمی‌شود. بی‌تردید، در تفکر دینی، علیت جایگاه خاصی دارد؛ خداوند علت پیدایش عالم و آدمیان و دیگر موجودات است؛ همچنین علت‌های دیگری هم در طول علیت خداوند در عالم در کارند؛ بنابراین مسئله اصلی این نیست که آیا قرآن علیت را می‌پذیرد یا نه، بلکه مسئله اصلی این است که قرآن از چه نوع تلفیق‌هایی در بیان علیت خداوند یا دیگر موجودات در صحنه‌های خاص استفاده می‌کند؟ و آیا می‌توانیم در این تلفیق‌ها به نظام خاصی دست بیابیم؟ ... ضرورت پذیرش علیت در تفکر دینی غیرقابل انکار است و از این گذشته، زبان بشر هم بر پایه مفهوم علیت استوار شده است. علیت به مفهوم متافیزیکی پایه تفکر و زبان بشر و به‌خصوص پایه تفکر دینی است.»
 
نخستین چاپ کتاب «استعاره‌های مفهومی و فضاهای قرآن» در 560 صفحه با شمارگان 300 نسخه به بهای 40 هزار تومان از سوی سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی راهی بازار نشر شده است.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

حجت‌الاسلام قمی: مسجد باید پرچم‌دار حرکت مؤمنان و جامعه‌سازی باشد

حجت الاسلام قمی: مسجد محدود به اقامه نماز نیست

حکمرانی شبکه‌ای امام هادی(ع) در زندان و منشور کلامی زیارت جامعه کبیره

از سامرای محاصره‌شده تا عصر غیبت/روایت راهبرد امام عسکری(ع) برای شیعه

تصویر معناداری که قالیباف در کنار خلیج فارس منتشر کرد

امیر جدیدی و حمید نعمت‌الله در پشتِ صحنه سریال داش آکل

«عید بیعت» در میدان ولیعصر(عج) برگزار می‌شود

بازگشت حماسی مصدق به قدرت،کینه شاه و دربار علیه دولت ملی را تعمیق کرد

شهادت امام حسن عسکری (ع) هیئت کجا برویم؟

مشرکان عصر جاهلیت موحد بودند؟

توییت معنادار معاون وزیر خارجه در پاسخ به ترامپ+عکس

سامرا آماده میزبانی از عزاداران امام حسن عسکری (ع) شد

اعلام برنامه‌های علمی هفته ملی ابن‌سینا در ایران

تلاش ملاعبدالله بهابادی در سازماندهی استنباط و روابط میان ادله

«عقل فعال» میراث حل مسائل روز؛ ابن سینا شاخصه عقلانیت در اسلام است

زبان‌آموز حرفه‌ای چگونه آلمانی یاد می‌گیرد؟ نگاهی تخصصی به مسیر رسیدن از سطح A1 تا C1

محقق ایرانی باکتری را به ترانزیستور تبدیل کرد

جیمز وب ۳ سیاه‌چاله فعال در یک کهکشان دوردست کشف کرد

مصوبه مهم درباره اقتصاد دیجیتال

تولید ماده اولیه داروی ایرانی درمان «فیبروز کبدی»

ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود؟

پرچم انتقام و خونخواهی بر فراز گنبد مساجد کشور به اهتزاز درمی آید

راه‌اندازی موکب‌های دائمی در مرز ایران و عراق

چرا رهبر شهید به جوانان اروپایی نامه نوشتند؟

آثار و عوامل تجربه زیسته احساس تنهایی در دختران تجرد زیست

«فرمانده هرمز» را چقدر می‌شناسید؟

جزئیات برنامه‌های هفته آموزش هنر اعلام شد

شوراهای آموزش و پرورش؛ ظرفیت ملی برای جهش کیفیت و عدالت تربیتی

کاهش ۲۰ درصدی تخلفات اداری آموزش‌وپرورش

زنگ نماز همراه با زنگ مدرسه نواخته شود

آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز

جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید

آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور

جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد

نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد

بیش از ۷۵۰ هزار نفر کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون پذیرش دانشجو معلم گرفتند

زمان و تعداد سوالات گروه‌های پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد

هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان

پایان اسکرول بی‌نهایت و شمارش لایک در اینستاگرام

آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

بزرگترین هواپیمای تمام برقی جهان ۲۷ دقیقه پرواز کرد

«ایران دیجیتال»؛ پیوند فناوری و نظام تعلیم و تربیت

تضمین امنیت کنکور رکن اصلی تحقق عدالت آموزشی/ برخورد قانونی با تقلب

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد

ناسا به طرح لشکرکشی روبات‌های کروی به تایتان گرنت داد

حضور بیش از ۱۰۰ استارتاپ در اینوتکس ۲۰۲۶ قطعی شد

برگزاری محفل قرآنی‌ها به مناسبت چهلم رهبر شهید انقلاب

صفحه اینترنتی معرفی رهبر شهید به زبان ژاپنی راه اندازی شد

تهیه کننده سریال اسباب زحمت: شخصیت‌های سریال‌های آقاخانی از جنس مردم هستند

گرامیداشت رهبر شهید با نگاهی به اندیشه ایشان در حوزه‌های انسانی

جدول پخش شبکه ۴ تغییر کرد

گردهمایی اصحاب هنر و اندیشه با گفتاری درباره آینده نزدیک ایران برگزار می‌شود

مرحوم ابوترابی الگوی مقاومت در شرایط سخت‌ اسارت

نگاهی به حدود ۶۰۰ آیه مرتبط با جهاد و قتال و پاسخ به چالش‌های امروز در این کتاب

مهران مدیری تحت عمل جراحی و درمان قرار گرفت

آموزش و پرورش باید در کنار سه قوه، «قوه چهارم» کشور باشد

حامد همایون مهمان درجام شد

«غوطه‌ور» در صف اکران رفت

خوراک رسانه‌ای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد

چگونه ایمان‌ در زمان جنگ تقویت می‌شود؟

بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا

درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌های سراسری و آزاد حضوری شد

آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵

ثبت‌نام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵

حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد

مسعود امیرلویی پس از ۵ سال مبارزه درگذشت

تمدید مهلت ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵

حمله سایبری گسترده به تأسیسات آب آمریکا

دستگاه‌های عکسبرداری پزشکی کوچک‌تر می‌شوند

اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌ها حضوری شد

راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی

مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد

دستور جدید ترامپ به شرکت ها برای حمله سایبری

اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران

یافته‌های جدید از نقش استارلینک در تجاوز نظامی آمریکا به ایران

مراسم معرفی سرپرست صندوق رفاه دانشجویان برگزار شد

تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان

رئیس جمهور: مسجد یکی از ظرفیت‌های مؤثر در ارتقای سطح سواد عمومی است

تمدید مهلت ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵

اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵

آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌ها از ۴ مهرماه

۱۰ سؤال از محاسبه نتیجه آزمون دستیاری حذف شد

اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران

راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی

حسین خواجه امیری «پهلوان آواز» به سوی خانه ابدی بدرقه شد

شنبه آخرین مهلت ثبت‌نام در ۵ آزمون علوم پزشکی

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌ها حضوری شد

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌های سراسری و آزاد حضوری شد

بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا

آغاز نام‌نویسی بیست‌ودومین فراخوان جذب هیئت علمی پزشکی از فردا

حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد

درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید

حمایت از نخبگان با اولویت هوش مصنوعی با تمرکز بر همکاری با دانشگاه‌های تراز اول

علی نصیریان مهمان نخستین برنامه «هم‌کلام» شد

تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان

اختلال در بخش پرداخت هزینه سامانه ثبت نام آزمون‌های علوم پزشکی کشور

آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵

آغاز پخش برنامه «محفل ستاره‌ها»؛ این برنامه برای حال خوب کودکان است

مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد

زمان و تعداد سوالات گروه‌های پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد

«غوطه‌ور» در صف اکران رفت

امسال آیفون ۱۸ عرضه نمی‌شود؟

چرا ربیع‌الاول، بهار ماه‌ها نامگذاری شده است؟

ثبت‌نام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵

آغاز پخش «هزار داستان» با اجرای مجری معروف

حامد همایون مهمان درجام شد

سه پروژه راهبردی پژوهشگاه ملی سرطان در انتظار حمایت

تابستان؛ فرصتی برای جبران بخشی از عقب‌ماندگی‌ها دانش آموزان