ثریا - دکتر اکرم قدیمی، رئیس انجمن ترویج علم ایران، در اختتامیه‌ی هفته‌ی ترویج علم تا هفته‌ی پژوهش، درباره تاسیس انجمن ترویج علم گفت: جرقه تاسیس انجمن ترویج علم در سال ۱۳۷۸ طی هم‌اندیشی راهکارهای گسترش علوم در ایران زده شد تا این انجمن پایگاهی برای ترویج علم در ایران شود.

وی با بیان این که «پایگاه ترویج علم را کل کشور می‌دانیم» افزود: انجمن ترویج علم از سال ۱۳۹۱ جزو انجمن‌های برتر کمیسیون انجمن‌های علمی بوده است. در طی سال‌های فعالیت انجمن ترویج علم، ۲۰ دوره جایزه ترویج علم به بیش از صد برگزیده داده شده است. علاوه بر جایزه ترویج علم، جایزه خانم میرهادی و جایزه استاد بهمن‌بیگی را اضافه کردیم، نشست‌ها و همایش‌های مختلفی طی این سال‌ها برگزار شد و نشریه‌ی ترویج علم منتشر شد. به تازگی تفاهم‌نامه‌ای با پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران امضا کردیم تا نشریه‌ی تاریخ علم را نیز منتشر کنیم.

 قدیمی با اشاره به کارگروه‌های تشکیل شده در انجمن ترویج علم گفت: سرمایه‌ی انجمن ترویج علم استادان و دوستانی هستند که اکنون در خدمتشان هستیم وگرنه از لحاظ بودجه و امکانات تقریبا زیر صفر قرار داریم. ما  باور داریم آینده را باید علم بسازد.

 در ادامه‌ی این نشست، دکتر مسعود صادقی، رئیس پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران و یکی از دبیران نشست‌های انجمن ترویج علم درباره تفاهم‌نامه میان پژوهشکده تاریخ علم و انجمن ترویج علم بیان کرد: با امضای این تفاهم‌نامه زمینه‌ای فراهم شد که مجله تاریخ علم دانشگاه تهران که مجله‌ای علمی پژوهشی است و به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر می‌شود، منعکس‌کننده بحث‌های نظری تاریخی در خصوص ترویج علم باشد و پژوهش‌هایی که انجام می‌شود را هم انعکاس دهد. ان‌شاالله این همکاری ابعاد دیگری نیز پیدا کند و بتوانیم  آموزش دانشگاهی و مقاطع تحصیلی برای ترویج علم  راه‌اندازی کنیم.

وی با اشاره به موضوعات نشست‌ها گفت: گونه‌های مختلف تاریخ علم،  آموزش رسمی تاریخ علم به شکل تخصصی و آسیب‌شناسی تاریخ علم از جمله موضوعاتی است که در این سری نشست‌ها به آن‌ها پرداخته شد. دغدغه‌ی مشترک پژوهشکده تاریخ علم و انجمن ترویج علم، پرورش و ترویج تفکر علمی در مقابل نگاه‌های غیرعلمی‌ای است که در جامعه وجود دارد.

در بخش دیگری از این رویداد، دکتر مهرناز خراسانچی، یکی دیگر از دبیران نشست‌های انجمن ترویج علم گفت: در این چهار هفته به نقش مراکز فرهنگی در حوزه‌های علمی پژوهشی پرداختیم. ضرورت ترویج علم در حوزه‌های دانشگاهی، ضرورت هم‌افزایی سمن‌ها و نقش مراکز واسط مانند کتابخانه‌ها در ترویج علم، فرآیند اشتراک‌گذاری پژوهش‌ها و چگونگی دسترسی به کتاب‌ها در کتابخانه‌ی ملی و تولید دانش از طریق کتابخانه‌ها و اهمیت حضور پارک‌های موضوعی در ترویج علم و همچنین فعالیت‌های ترویجی پژوهشگاه اقیانوس‌شناسی بیان شد.

وی خاطرنشان کرد: امیدوارم با برنامه‌ریزی کاری کنیم که فرآیند نشست‌های موضوعی به هر ترتیبی که ظرفیت آن وجود دارد، ادامه پیدا کند و بحث ترویج علم را با استمرار این نشست‌ها نهادینه کنیم.

در ادامه، دکتر الهه حجازی، به بیان جزئیاتی در خصوص نشست‌هایی که دبیری آن‌ها را بر عهده داشت، پرداخت و گفت: در این نشست‌ها، ترویج علم از منظر نهادهای علمی و دانشگاهی بررسی شد و طی آن‌ها، میزبان مدیر آسمان‌نمای گنبد مینا، قائم مقام موزه‌ی علوم و فناوری، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و معاون ابتدایی وزارت آموزش و پرورش بودیم.

وی افزود: در این نشست‌ها، فعالیت آسمان‌نمای گنبد مینا و موزه علوم و فناوری در دوران شیوع کووید-۱۹، ترویج علم و ارتباطات و توانمندسازی منابع انسانی تشریح شد.

در بخش دیگری از این جلسه، محمد پویا، عضو هیئت علمی انستیتو پاستور در خصوص نشست‌هایی که در زمینه سلامت و ترویج علم برگزار شد، گفت: در جلسه اول میزبان دبیر انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان مواد بیوتکنولوژی ایران بودیم و ایشان درباره پتانسیل‌های شرکت‌های ما در خصوص تولید داروهایی با فناوری‌های نوین صحبت کردند. در جلسه‌ی دوم با دکتر امین از دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره اولویت‌های تحقیقات در حوزه سلامت گفت‌وگو کردیم. در هفته‌ی سوم رئیس پژوهشکده معتمد جهاد دانشگاهی درباره تاثیر سبک زندگی بر پیشگیری از سرطان صحبت کردند و نشست‌های هفته‌ی چهارم و پنجم به ترتیب به کرونا و سلامت روان و واکسن کرونا اختصاص یافت.

وی با ابراز امیدواری برای ادامه دار بودن این نشست‌ها گفت: باید از پلتفرم‌هایی که مخاطب عام دارد، استفاده کنیم تا هدف اصلی ترویج علم محقق شود.

در ادامه، دکتر طیبه شهمیرزادی درباره نشست‌هایی که دبیری آن‌ها را برعهده داشت، بیان کرد: در نشست اول، به بحث مجلات ترویجی به عنوان بستری برای بیان پژوهش‌ها به زبان ساده به مخاطبان پرداخته شد، در نشست دوم، موضوع خدمت‌رسانی به کاربران بخش کشاورزی با راه‌اندازی شبکه اجتماعی کشاورزی بررسی شد، در نشست سوم در خصوص ترویج دانش و فنون کشاورزی گفت‌وگو کردیم و نشست چهارم به تسهیل دسترسی به منابع علمی با راه‌اندازی سامانه‌های تخصصی اختصاص یافت.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که این برنامه‌ها در سال‌های آینده به صورت پخته‌تر و جامع‌تر ادامه یابد.

در بخش دیگری از این نشست، مریم فیروزی، دبیر بیست‌ویکمین دوره جایزه ترویج علم با بیان این که یکی از مهم‌ترین کارهای انجمن ترویج علم، برگزاری بیست دوره جایزه ترویج علم بوده است، درباره برگزاری آن در سال جاری گفت: امیدوار بودیم روز ۲۰ آبان مراسم اهدای جایزه را داشته باشیم، اما به دلیل شیوع کرونا این گردهمایی ممکن نشد. در نهایت تهدید کرونا را به فرصت تبدیل کردیم و با برگزاری نشست‌های ترویجی تا هفته‌ی پژوهش، احتمال دادیم شاید تا ۲۷ آذر با بهبود اوضاع بتوانیم جایزه را اهدا کنیم، اما شرایط بهبود نیافت. امیدواریم تا «روز زن در علم» در بهمن ماه بساط کرونا برچیده شود و بتوانیم مراسم اهدای جایزه ترویج علم را به صورت حضوری برگزار کنیم. کارهای مقدماتی اهدای جایزه انجام شده و فقط جلسات حضوری هیئت داوران برای بررسی کاندیداها باقی مانده است که در اولین فرصت و با بهبود شرایط این جلسات برگزار می‌شود.

وی درباره موضوعات نشست‌هایی که برگزار شد، گفت: در این نشست‌ها به نقش انجمن‌های علمی در ترویج علم پرداخته شد و طی آن‌ها در خدمت مهمانانی از  انجمن جامعه‌شناسی، انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری، انجمن دیرینه‌شناسی، دبیر کمیسیون انجمن‌های علمی و انجمن مطالعات صلح ایران بودیم.

فیروزی در بخش پایانی سخنان خود، بر ارتباط موثر و سیستماتیک انجمن ترویج علم با دیگر نهادها برای نهادینه کردن ترویج علم تاکید کرد.

در پایان این نشست، بهاره صفوی، دبیر انجمن ترویج علم ایران درباره نشست‌هایی که با موضوع رسانه و ترویج علم برگزار شد، گفت: در این نشست‌ها، میزبان سیاوش صفاریان پور، روزنامه‌نگار و برنامه‌ساز علمی، صادق کرمیان، مدیر اداره علمی و دانشگاهی ایسنا، علیرضا خنجری، هم‌بنیانگذار یکی از استارتاپ‌های تولید محتوا،  محمدجواد ترابی، روزنامه نگار و زرین زردار، متخصص در حوزه ارتباطات بودیم. در این نشست‌ها، بیشتر از این که نگاه نظری داشته باشیم، به تجربیات این عزیزان پرداختیم و همین باعث شد بازخوردهای خوبی داشته باشیم.

ایسنا