به گزارش ثریا چرا پیروان فرقههای انحرافی مانند طالبان، داعش و وهابیت، با وجود ادعای پایبندی به قرآن و حتی حضور قاریان و حافظان در میانشان، از مسیر هدایت الهی دور افتاده و به رستگاری نمیرسند؟ ابتدا باید توجه داشت که ادعای کثرت حافظان و قاریان قرآن در این گروهها، ممکن است بخشی از تبلیغات رسانهای آنان برای موجه جلوه دادن خود باشد و لزوماً با واقعیت تطابق کامل ندارد.
نکته کلیدی اما فراتر از آمار است: صرف تلاوت یا حفظ قرآن تضمینکننده هدایت نیست. آنچه اهمیت حیاتی دارد، فهم قرآن و عمل به قرآن در پرتو آموزههای صحیح آن است. بدون درک عمیق و التزام عملی، قرآن نمیتواند نقش هدایتگر خود را ایفا کند. چه بسیارند کسانی که قرآن را تلاوت میکنند اما از معانی عمیق آن غافلند یا بدتر از آن، آیات را طبق امیال خود تفسیر میکنند.
در ادامه بخوانید: حکم شرعی سکونت و عبادت مادر در خانه شراکتی مورد اختلاف وراث
چه بسیارند افرادی که قرآن میخوانند اما انگیزههایی غیرالهی دارند. امام صادق (ع) به این مسئله اشاره کرده و میفرمایند: «برخی قرآن میخوانند تا به آنها قاری بگویند و برخی برای کسب منافع دنیوی؛ و خیری در این کار نیست». این نشان میدهد نیت (انگیزه) در تلاوت قرآن نقشی تعیینکننده دارد و میتواند اثر آن را خنثی یا حتی معکوس کند.
روایات، اهداف نادرست برخی از این قاریان را برمیشمارد: کسب شهرت به عنوان قاری، استفاده از قرآن به عنوان ابزاری برای کسب مال و دنیا (بضاعه)، تحت تأثیر قرار دادن صاحبان قدرت و ثروت برای منافع شخصی، فخرفروشی به دیگران با تلاوت قرآن، و یا صرفاً به رخ کشیدن صوت زیبا هنگام تلاوت قرآن بدون توجه به محتوا و هدف اصلی آن.
از منظر قرآن و روایات، چنین قرائتهایی فاقد ارزش معنوی و اخروی است. خداوند در قرآن کریم میفرماید: «إِنَّمَا یَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ» (مائده، ۲۷) یعنی خداوند فقط از پرهیزکاران میپذیرد. همچنین میفرماید: «إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ یَرْفَعُهُ» (فاطر، ۱۰) که نشان میدهد کلام پاک و عمل صالح به سوی خدا بالا میرود. نیت ناخالص مانع این صعود و پذیرش میشود.
هشدار تکاندهندهای از رسول خدا (ص) نقل شده است: «رُبَّ تالٍ لِلْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ یَلْعَنُهُ»؛ چه بسا تلاوتکننده قرآنی که قرآن او را لعنت میکند. این لعنت، بهویژه زمانی شدت مییابد که تلاوت قرآن برای کسب منفعت دنیوی در برابر حاکمی ظالم صورت گیرد که طبق روایتی دیگر، برای هر حرف ده لعنت در پی دارد.
در ادامه بخوانید: ۵ تصویری که در هنگام جان دادن میبینیم
بنابراین، نیت و انگیزه پشت حفظ و تلاوت قرآن، در کنار فهم قرآن و عمل به قرآن، عامل اصلی در بهرهمندی یا عدم بهرهمندی از هدایت آن است. همین امر میتواند توضیح دهد چرا برخی اعضای فرقههای انحرافی و گروههای افراطگرا با وجود آشنایی ظاهری با قرآن، نه تنها هدایت نمییابند بلکه در مسیر گمراهی و انحراف عمیقتری گام برمیدارند.