به گزارش ثریا ترس از مرگ و به‌خصوص لحظه جان دادن، یکی از دغدغه‌های همیشگی بشر بوده است. شنیده‌ها از سختی و هولناکی این لحظه، از رویارویی با فرشته مرگ تا دیدن صحنه‌های غیرمنتظره، این ترس را عمیق‌تر می‌کند. اما آیا می‌دانیم از منظر دینی، انسان چگونه این دنیا را ترک می‌کند و در آن لحظات پایانی چه مشاهداتی خواهد داشت؟
کیفیت جان دادن از نگاه امام علی (ع)
حضرت امیرالمومنین علی(ع) در خطبه ۱۰۹ نهج البلاغه، تصویری دقیق از حال فرد در لحظه مرگ ارائه می‌دهند. ایشان می‌فرمایند سختی جان کندن و حسرت از دست دادن دنیا، گریبان‌گیر دنیاپرستان می‌شود. بدن سست شده، رنگ پریده و مرگ آرام‌آرام تمام اعضا را فرا می‌گیرد.
زبان از گفتار باز می‌ماند، اما فرد محتضر در میان خانواده‌اش، با چشم و گوش و عقل خود، نظاره‌گر است. او به عمری که تباه کرده و روزگاری که سپری نموده می‌اندیشد. به یاد ثروت‌هایی می‌افتد که بی‌توجه به حلال و حرام جمع کرده و اکنون بار گناهش بر دوش اوست، در حالی که مال برای وارثان باقی می‌ماند. این وضعیت احتضار، سرآغاز مشاهدات بعدی است.
در ادامه بخوانید: نمازتان صحیح است اما قبول نیست؟ چرا؟
پرده‌برداری از غیب در لحظه مرگ
لحظه جان دادن، زمانی است که برخی حقایق پنهان در طول زندگی، آشکار می‌شوند. فرد محتضر با عبور از مرز دنیا، فرشته مرگ را می‌بیند و به آستانه عالم غیب قدم می‌گذارد. در این حالت، ارتباط او با اطرافیان قطع می‌شود؛ نه او قادر به بیان مشاهداتش است و نه دیگران توان درک حال او را دارند.
این وضعیت شباهت به خواب عمیقی دارد که فرد از دنیای اطراف بی‌خبر است، اما تجربیاتی درونی دارد. لحظه مرگ که از آن به «معاینه» نیز تعبیر شده، زمان گشوده شدن چشم ملکوتی و دیدن بخشی از احوال عالم برزخ و نتیجه اعمال است.
۵ مشاهده کلیدی در لحظه احتضار
بر اساس آیات قرآن و روایات اهل بیت (ع)، فرد در حال احتضار، شاهد ۵ مورد مهم خواهد بود که کیفیت این مشاهدات به ایمان و اعمال او بستگی دارد:
۱. فرشتگان: قرآن کریم می‌فرماید فرشتگان رحمت، با سلام و بشارت بهشت به استقبال مؤمنان پاک‌سیرت می‌آیند (النحل: ۳۲). این فرشتگان شامل موارد زیر هستند:
فرشته مرگ (ملک الموت):امام علی (ع) به ناپیدا بودن **فرشته مرگ** در حالت عادی اشاره می‌کنند، اما در لحظه مرگ، او قابل مشاهده است. برای مؤمنان با چهره‌ای نیکو و همراه با بشارت، و برای کافران و ظالمان با چهره‌ای ترسناک ظاهر می‌شود (`الفرقان: ۲۲`، `الأنفال: ۵۰`). گفتگوهایی نیز میان فرشتگان و محتضر (چه مؤمن و چه کافر) صورت می‌گیرد (`النساء: ۹۷`).
فرشتگان ثبت اعمال (رقیب و عتید):خلاصه‌ای از تمام **اعمال** خوب و بد فرد در طول عمر به او ارائه می‌شود. در این لحظه، فرد بهشتی یا جهنمی بودن خود را درمی‌یابد و اگر گناهکار باشد، پشیمان شده و درخواست بازگشت می‌کند، که اجابت نمی‌شود (`المؤمنون: ۹۹-۱۰۰`)
فرشتگان موکل رزق و نفس: سه فرشته حاضر شده و گزارش می‌دهند که تمام رزق، آشامیدنی‌ها و نفس‌های مقدر شده برای فرد به پایان رسیده است.
۲. پیامبر (ص) و ائمه معصومین (ع): طبق روایات، مؤمن و کافر در لحظه مرگ، پیامبر (ص) و ائمه (ع) را مشاهده می‌کنند. امام صادق (ع) می‌فرمایند مؤمن با دیدن ایشان مسرور و کافر و منافق، ناخشنود می‌شود. حضور ایشان برای شهادت بر اعمال و معرفی فرد به فرشته مرگ است. آن‌ها برای شیعیان و دوستان خود نزد ملک الموت وساطت می‌کنند تا جان دادن بر او آسان شود.
۳. بهشت و جهنم: فرد محتضر جایگاه ابدی خود را مشاهده می‌کند. پیامبر (ص) می‌فرمایند مؤمن با دیدن بهشت و نعمت‌هایش، چنان آرامشی می‌یابد که تمام حسرت‌های دنیوی را فراموش کرده و مشتاقانه به سوی آن می‌شتابد. این مشاهده، نتیجه ایمان و اعمال صالح، به‌ویژه ولایت اهل بیت (ع) است.
در ادامه بخوانید: خرید طلای قسطی به قیمت روز تسویه ربا محسوب می‌شود؟
۴. شیطان: شیطان و یارانش در لحظه مرگ حاضر می‌شوند و تلاش می‌کنند با وسوسه، ایمان فرد را از او بگیرند. این یکی از سخت‌ترین لحظات برای محتضر است. امام صادق (ع) توصیه می‌کنند که در این هنگام، شهادتین (شهادت به یگانگی خدا و رسالت پیامبر) به فرد محتضر تلقین شود تا شیطان بر او چیره نگردد.
۵. مال، فرزندان و اعمال: این سه مورد به صورت مثالی برای فرد مجسم می‌شوند. مال می‌گوید تنها بهره تو از من کفنت است. فرزندان می‌گویند تو را تا قبر همراهی می‌کنیم. اما عمل (اگر صالح باشد) با صورتی زیبا ظاهر شده و می‌گوید: من همنشین تو در قبر و قیامت هستم و به تو بشارت راحتی و بهشت را می‌دهد. اعمال بد نیز با صورتی زشت ظاهر شده و مایه وحشت می‌شوند.
در نهایت، تجربه لحظه مرگ و جان دادن، بازتاب مستقیمی از زندگی، باورها و اعمال هر فرد در این دنیاست. مؤمنان با آرامش و بشارت، و کافران و گناهکاران با ترس و حسرت این مرحله را طی می‌کنند.
ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد
آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵
اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند
روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد
سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد
ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود
کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!
آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود
تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی
دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟
مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد
چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟
زمزمه‌های استعفای مدیر انویدیا آغاز شد
«مواد و ساخت پیشرفته» پیشران اقتدار صنعتی و ارتقای تاب‌آوری فناورانه
سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد
هکرها نهاد ناظر بر امنیت مالی کره جنوبی را هک کردند
دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد
چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟
خدمات بیمه‌ای فرهنگیان قزوین در مسیر ارتقا و تسهیل دسترسی
نهضت مدرسه‌سازی خوزستان تا مهر ۱۴۰۷ به سرانجام می‌رسد
درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی
مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد
فارسی در هند فقط زبان شعر نبود
کتاب «کهکشان نیستی» به زبان عربی ترجمه و منتشر شد
زینب طهرانی‌مقدم: شعر ما را به شناخت عمیقی از اسطوره‌های ملی می‌رساند
برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید
شاگردی که تا پای شهادت از مکتب طهرانی‌مقدم جدا نشد
مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود
تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام
دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند
تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد
قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید
مهلت دانشجویان الزهرا(س) برای ثبت‌نام وام تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی
اعلام نتیجه اولیه آزمون سردفتری اسناد رسمی نوبت سال ۱۴۰۴
مجموعه‌رباعی «دوستش داشته باش» سروده میلاد عرفان‌پور منتشر شد
روایت زندگینامه شهید حاج اسماعیل رضایی منتشر می‌شود
۱۵ درصد مدارس کشور در برنامه بازرسی‌های دوره‌ای قرار می‌گیرند
ارائه ۸۵ طرح دانش‌آموزی در بیست‌وهشتمین جشنواره جوان خوارزمی
تصویر منتشر شده از جاسک
تصویری از عملیات های نیروی هوایی ارتش در شب های اخیر
رژیم چنج در آمریکا رخ داد+عکس
امروز آخرین مهلت اعتراض به آزمون‌های ارشد و دکتری علوم پزشکی
نسخه پیشنهادی سند حکمرانی نظام‌های ارزیابی آموزش عالی بررسی شد
طرح نوین تغذیه با محوریت دانشجویان اجرا می‌شود
پژوهش مسئله‌محور؛ کلید استفاده واقعی از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها
استارلینک پایان حکمرانی ارتباطات در ایران است؟
هکرها با دمای بانک خون فرانسه بازی کردند و آن را بالا بردند
تصویب کلیات آیین‌نامه جدید ارتقای اعضای هیئت علمی
دانشگاه شهید بهشتی دلایل عدم تعلق وام دانشجویی را اعلام کرد
فاز دوم آمایش آموزش عالی به‌روز شد
داریوش فرهنگ گوینده یک مستند شد
ابلاغ مصوبه جدید شرکت مجدد در آزمون دستیاری پزشکی توسط رئیس جمهور
رابرت پتینسون با چهلمین جایزه سینماتک آمریکا تجلیل می‌شود
اجرای کنسرت‌نمایش «فرهاد» در تماشاخانه نوفل لوشاتو
اجرای نمایش «خاک نشینان» در فرهنگسرای نیاوران
شکست ترامپ سوژه کارلوس لطوف شد
اهمیت آموزش اخلاق و رفتار حرفه‌ای در محیط دانشگاه به پزشکان جوان
تأکید بر حمایت از ظرفیت‌های بومی امنیت سایبری
لزوم متناسب‌سازی مستمر آموزش علوم پزشکی با نیازهای نظام سلامت
تصویر/فراز مهم پیام رهبر انقلاب
۲ پهپاد لوکاس غنیمت گرفته شدهٔ دشمن آمریکایی توسط سپاه+عکس
آزمون وکالت کانون وکلای دادگستری ۱۴۰۵ با حضور ۱۰۱ هزار نفر برگزار شد
دانش‌آموزان ایران پای آرمان‌های انقلاب و دفاع از وطن ایستاده‌اند
اخذ مجوز استخدام ۹ معلم بازمانده حادثه دبستان شجره طیبه میناب
فوتبال از مدرسه تا تیم ملی؛ وعده تازه برای کشف استعداد در دانش‌آموزان
ایلان ماسک اسپیس ایکس و تسلا را ادغام می‌کند؟
ترامپ اورکل را وادار به عقب نشینی از قرارداد با تراشه ساز چینی کرد
تصمیم جدید وزارت علوم درباره درخواست دانشگاه‌ها برای ایجاد رشته جدید
با وجود تحریم‌ها، تجهیزات کوانتومی بومی در حال ساخت است
وام تحصیلی این دانشجویان ۵۰ درصد افزایش می‌یابد
تغییر و به‌روزرسانی ۵۰ تا ۷۰ درصدی رشته‌های کشاورزی
گوگل به مدارس هشدار داد
دختران ایرانی در جستجوی «خود»؛ هویت در میدان کشمکش سنت و مدرنیته
روز مبارزه با استکبار، روز به خاک مالیدن پوزه قلدران وحشی خواهد شد
قرآن از راز ماندگاری قدرت فرعون می‌گوید
آغاز کار نگارش جلد دوم مجموعه چهار جلدی «کربن‌شناسی»
آیا بانک‌ها برای خلق پول به مجوز فقهی نیاز دارند؟
مسجد باید میدان‌دار اصلی فعالیت‌های قرآنی جامعه شود
وام تحصیلی دانشجویان برتر، ممتاز و متأهل ۵۰ درصد افزایش می‌یابد
ثبت‌نام وام‌های تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی دانشجویان شروع شد
امروز آخرین مهلت اعتراض به آزمون‌های ارشد و دکتری علوم پزشکی
اعلام نتیجه اولیه آزمون سردفتری اسناد رسمی نوبت سال ۱۴۰۴
دانشگاه شهید بهشتی دلایل عدم تعلق وام دانشجویی را اعلام کرد
تصویب کلیات آیین‌نامه جدید ارتقای اعضای هیئت علمی
تصویری از عملیات های نیروی هوایی ارتش در شب های اخیر
۱۵ درصد مدارس کشور در برنامه بازرسی‌های دوره‌ای قرار می‌گیرند
ارائه ۸۵ طرح دانش‌آموزی در بیست‌وهشتمین جشنواره جوان خوارزمی
اجرای نمایش «خاک نشینان» در فرهنگسرای نیاوران
فاز دوم آمایش آموزش عالی به‌روز شد
نسخه پیشنهادی سند حکمرانی نظام‌های ارزیابی آموزش عالی بررسی شد
مهلت دانشجویان الزهرا(س) برای ثبت‌نام وام تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی
طرح نوین تغذیه با محوریت دانشجویان اجرا می‌شود
رژیم چنج در آمریکا رخ داد+عکس
تصویر منتشر شده از جاسک
داریوش فرهنگ گوینده یک مستند شد
روایت زندگینامه شهید حاج اسماعیل رضایی منتشر می‌شود
شکست ترامپ سوژه کارلوس لطوف شد
استارلینک پایان حکمرانی ارتباطات در ایران است؟
ابلاغ مصوبه جدید شرکت مجدد در آزمون دستیاری پزشکی توسط رئیس جمهور
اجرای کنسرت‌نمایش «فرهاد» در تماشاخانه نوفل لوشاتو
هکرها با دمای بانک خون فرانسه بازی کردند و آن را بالا بردند
مجموعه‌رباعی «دوستش داشته باش» سروده میلاد عرفان‌پور منتشر شد
رابرت پتینسون با چهلمین جایزه سینماتک آمریکا تجلیل می‌شود
پژوهش مسئله‌محور؛ کلید استفاده واقعی از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها
تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد
دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند
قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید
تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام
مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود
مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.