کد خبر: 130454
ف
فایده عجیب لاشخورها که از آن بی‌خبرید
کرکس‌ها و کفتار‌ها نقش حیاتی در حفظِ اکوسیستم و پیش‌گیری از بیماری‌هایی مثل هاری دارند. آیا باید برای آن‌ها ارزش بیش‌تری قائل شویم؟

به گزارش ثریا لاشخور‌ها اغلب بدنام و مایه وحشت هستند. در سراسر جهان، این مخلوقات، از کرکس‌گرفته تا کفتار و سوسک، از لاشه حیوانات تغذیه می‌کنند و به عنوانِ موجوداتی نامطلوب، کثیف و خطرناک به آن‌ها نگریسته می‌شود.

 ارنست همینگوی در رمانِ «تپه‌های سبز آفریقا»، کفتار را به عنوان «بلعنده مردگان، دنبال‌کننده گاو‌های درحالِ زایمان، چنگگِ گوشت و موجودی که قابلیتِ کندنِ تکه‌ای از صورت‌تان را شب در خواب دارد...، توصیف کرده است.» و از زمانِ باستان، کرکس به عنوان خبرآورنده مرگ و نمادی از بدبختی دیده می‌شده است.

اما هر چه دانشِ دانشمندان درباره این مصرف‌کنندگانِ مردگان بیش‌تر می‌شود، آشکارتر می‌شود که بیش‌تر از قبل باید برای آن‌ها ارزش قائل شویم و از آن‌ها محافظت کنیم. آن‌ها در محافظت از اکوسیستمی که در آن زندگی می‌کنند نقشی کلیدی ایفا می‌کنند و مزایای بهداشتی و اقتصادی زیادی دارند. آن‌ها با بلعیدنِ اجساد از گسترش عوامل بیماری‌زا به انسان‌ها و حیات‌وحش و نشر آلاینده‌ها به محیط‌زیست پیش‌گیری می‌کنند.

مطالعات جدید نشان می‌دهند که کرکس‌ها، کفتار‌ها و سایر لاشخور‌ها مزایای فراوانی برای بهداشت، محیط‌زیست و اقتصاد دارند و هزینه‌های هنگفتی که ازدست‌رفتنِ این مخلوقات به بار خواهد آورد را برجسته می‌کنند.

ویبهو پراکاش، دانشمندِ ارشد در انجمن تاریخ طبیعیِ بمبئی، که بر حفاظت از برنامه پرورش کرکس نظارت دارد، می‌گوید: «کرکس‌ها در تمیزکردنِ لاشه‌ها زبردست هستند که باعث می‌شود کارامدترین لاشخور‌ها در جهان این حیوانات باشند. آن‌ها تقریباً می‌توانند ۴۰ درصد از وزن بدن خودشان را در یک‌وعده بخورند، درحالیکه سایر این نوع حیوانات فقط ۵ درصد از وزنِ بدن‌شان تغذیه می‌کنند.».

اما این پرندگانِ لاشخور با سرعتی هشداردهنده در جنوب آسیا و آفریقا در حالِ انقراض‌اند. کاهش جمعیت لاشخور‌ها هند در دهه ۱۹۹۰ آغاز و با سرعتِ زیادی اتفاق افتاد. در اوایل دهه ۱۹۹۰، بین ۱۰۰ تا ۱۶۰ میلیون کرکس در این کشور وجود داشت. آن‌ها تقریباً در همه جای هند هستند.

آن‌ها با تمیز کردنِ لاشه‌ها در اندازه وسیع کار بسیار شگفت‌انگیزی انجام می‌دهند.»، اما در آغاز قرن، ده‌ها میلیون از این پرندگان به طرزِ مشکوکی مردند. جمعیت سه نوع از رایج‌ترین گونه‌های کرکس در هند رویهم، و بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۷، تا ۹۷ درصد کاهش پیدا کرد. کرکس‌ها را برای وجودِ فلزات سنگین، آفت‌کش‌ها و سایر آلاینده‌ها آزمایش کردند، اما هیچ دلیلِ واحدی برای مرگ آن‌ها شناسایی نشد.

در نهایت، کالبد‌شکافی‌ها مشخص کرد که بسیاری از کرکس‌های مرده از نوعی نقرس که بر اثر ازکارافتادگی کلیه ایجاد شده بود، رنج می‌بردند. محققان تشخیص دادند که کرکس‌ها در هنگام تغذیه از لاشه‌های حیوانات دام، توسط مسکن‌ِ دیکلوفناک ـ که به تجویزِ دامپزشکان به گله‌های گاو‌ها داده می‌شد ـ مسموم شده بودند.

پراکاش می‌گوید: «چیز عجیبی درباره متابولیسم کرکس‌ها مشخص شد و آن اینکه آن‌ها نمی‌توانند دیکلوفناک را پردازش کنند که باعثِ ازکارافتادگی کلیه‌های‌شان می‌شود.»

او می‌گوید: «سگ‌های وحشیِ هند به زودی از کاهشِ کرکس‌ها سود می‌برند. به دلیلِ کاهشِ جمعیتِ کرکس‌ها، لاشه‌های گاو‌ها روی هم انباشته شده و تعداد سگ‌های وحشی، که به تنها لاشخور‌های این کشور تبدیل شده‌اند، افزایش یافته است.»

پراکاش می‌گوید: «این اتفاق اثری منفی روی سلامت انسان داشت، زیرا باعث شد مرگ‌های ناشی از هاری افزایش پیدا کند. طی ۲۰ سال گذشته مرگ‌های ناشی از هاری در هند افزایش پیدا کرده است.» براساسِ مطالعه‌ای که دانشمندان در دانشگاه بَث انجام داده‌اند، کاهش کرکس‌ها راه را برای افزایشِ ۵.۵ میلیونِ سگِ ولگردِ اضافی در هند باز کرد و باعث شد بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۶، در حدود ۳۸.۵ میلیون بیش‌تر قربانیِ گازگرفتگیِ سگ‌های وحشی شوند.

دانشمندان با استفاده از آماری که نشان می‌دهد از هر ۱۰۰۰۰۰ نفر ۱۲۳ نفر بر اثر گازگرفتگیِ سگ‌های هار می‌میرند، محاسبه کردند که حداقل ۴۷۳۹۵ نفر به‌این‌دلیل که سگ‌های وحشی به لاشخور‌های اصلی در هند تبدیل شدند، جانِ خود را از دست دادند.

تیم تایلور، نویسنده این مطالعه و استاد ارشد در رشته اقتصاد زیست‌محیطی و سلامتِ عمومی در دانشگاه اِکسِتِر، می‌گوید: «کرکس‌ها مزایای زیادی برای جمعیت هند دارند، از امحاء مواد زائد گرفته تا ارزش‌های معنوی. به‌خصوص امحاء مواد زائد بسیار مهم است، زیرا می‌تواند غذا‌های در دسترسِ حیوانات ولگرد را کاهش داده و بنابراین باعث شود که جمعیتِ این سگ‌ها کنترل شود.»

تایلور و تیم تحقیقاتی‌اش بعد از آنکه متوسطِ هزینه‌های درمان بیمارانِ هاری و مرگ‌های اضافیِ ناشی از آن را محاسبه کردند، به این نتیجه رسیدند که کاهشِ جمعیتِ کرکرس‌ها به واسطه تجویزِ دیکلوفناک برای اقتصاد هند بین سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۶ در حدود ۳۴ میلیارد دلار هزینه داشته است که معادلِ ۳.۶ درصد از تولید ناخاصلِ داخلی این کشور در سال ۲۰۰۶ بوده است.

تایلور تأکید می‌کند که حافظت و احیاء کرکس‌ها ضروری است، زیرا آن‌ها منابعی ارزشمند برای هند هستند و جایگاهِ بسیار مهمی در اکوسیستم دارند. در آفریقا نیز کرکس‌ها به دلایلِ متفاوت با هند در حالِ انقراض هستند. در سراسر این قاره جمعیتِ کرکس‌ها تا ۹۷ درصد کاهش پیدا کرده است. از هر ۱۱ گونه کرکسِ آفریقایی-اوراسیایی ۷ عدد در خطرِ انقراض قرار دارد.

دارسی اوگادا، مدیرِ آفریقایی صندوقِ پرگرین، یک صندوقِ غیراتفاقیِ حفاظت از پرندگانِ در خطر در سراسر جهان، می‌گوید که در این قاره، کرکس‌ها قربانیانِ ناخواسته استفاده از سموم برای کشتارِ حیواناتِ شکاری بزرگ مثلِ شیر‌ها هستند.

او می‌گوید، کشاورزانی که بر اثر حمله گله شیر‌ها به دام‌ها گاوهای‌شان آن‌ها را از دست می‌دهند، روی لاشه این حیوانات آفت‌کش‌های قوی پخش می‌کنند تا شکارچیان را از بین ببرند، اما شیر‌ها اغلب به محل باز نمی‌گردند و این کرکس‌ها هستند که قربانی می‌شوند.

قاچاق‌چیانِ حیوانات نیز روی لاشه فیل‌ها مواد سمی می‌ریزند تا لاشخور‌ها را بکشند و از اینکه پرواز آن‌ها بالای سر لاشه فیل‌ها، محیط‌بانان را به محل جذب کند، پیش‌گیری کنند. اوگادا می‌گوید بسیاری از لاشخور‌ها نیز به دلایلِ مذهبی کشته می‌شوند. سرِ کرکس برای داروی سنتی و «جادوی سیاه» در جنوب آفریقا استفاده می‌شود.

طبقِ تحقیقاتِ اوگادا، کاهش کرکس‌ها در آفریقا بهداشت و سلامت را نیز به خطر انداخته است. در سال ۲۰۱۲ تحقیقی که در کنیا انجام شد نشان داد که در غیابِ لاشخورها، پستاندارانِ لاشه‌خوار، به خصوص کفتار و شغال، بیش‌تر دور لاشه جمع می‌شوند.

اوگادا می‌گوید: «وقتی کرکس وجود نداشته باش، هزاران چیز دیگر در محیط وجود دارند که می‌خواهند لاشه را بخورند. اما هیچ‌کدام تواناییِ تمیز کردنِ استخوان‌ها را آن‌طور که کرکس‌ها انجام می‌دهند، که حتی یک مگس هم روی آن نمی‌نشیند، ندارند.» او می‌گوید، لاشۀ درحالِ تجزیه که به خوبی تمیز نشده باشد، «محلِ مناسبی برای انتقال بیماری» و جایی است که حیوانات آلوده جمع می‌شوند و عوامل بیماری‌زا را منتقل می‌کنند.

در موردِ مزایایی که کرکس‌ها برای بهداشت دارند اغلب کم‌لطفی شده است؛ اما کرکس‌ها فوایدی نیز برای اقلیمی که در آن زیست می‌کنند دارند که این نیز نادیده گرفته شده است. درحقیقت، کاهشِ تعداد کرکس‌ها در سراسر جهان با افزایش خطرات زیست‌محیطی جدی مرتبط است. پراکاش می‌گوید سگ‌های شکاری نمی‌توانند با سرعت و کارامدیِ کرکس‌ها لاشه‌ها را تمیز کنند. این یعنی بسیاری از لاشه‌ها آنقدر روی زمین می‌مانند تا به مرور زمان و به صورتِ طبیعی تجزیه شوند یا در بعضی موارد سوزانده شوند.

لاشه‌ها در هنگامِ تجزیه‌شدن گاز‌های گلخانه‌ای شاملِ گاز کربن‌دی‌اکسید و متان تولید می‌کنند. اما، برطبقِ مطالعه‌ای که توسطِ دانشگاه ملی کوماهیو در آرژانتین، انجام شده است، اگر کرکس‌ها اجساد را تجزیه کنند، از تولید بسیاری از این گاز‌ها پیش‌گیری می‌شود.

برطبقِ تخمین‌های این مطالعه یک عدد کرکس به تنهایی روزانه بینِ ۰.۲ تا ۱ کیلوگرم از لاشه درحالِ تجزیه‌شدن را مصرف می‌کند که این مقدار بستگی به گونه کرکس دارد. اما اگر لاشه گذاشته شود تا به صورتِ طبیعی تجزیه شود، هر کیلوگرم از گوشت لاشه در حدود ۰.۸۶ کیلوگرم گازِ معادلِ کربن تولید می‌کند. دانشمندان با استفاده از این تخمین‌ها محاسبه کردند که ۱۳۴ تا ۱۴۰ میلیون کرکس در سراسر دنیا می‌تواند از تولیدِ ده‌ها میلیون تن گاز معادل کربن پیش‌گیری کند که این مقدار با انتشار گاز گلخانه‌ای در برخی از کشور‌ها برابری می‌کند.

کرکس‌ها تنها موجوداتی نیستند که علی‌رغم فواید بی‌شماری که برای انسان‌ها دارند با آن‌ها بدرفتاری می‌شود. کفتار‌ها هم خدمات ارزشمندی برای محیطِ زیست دارند.

این شکارچیانِ جیغ‌کِش نقشی حیاتی در حفاظت از انسان‌ها و حیوانات در برابر بیماری‌هایی مثلِ سیاه‌زخم و سل ایفا می‌کنند. مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۱ توسط دانشگاه میشیگان در آمریکا انجام شد دریافت که کفتار‌های لاشخور مزایایِ چشمگیری برای سلامتی و اقتصاد در آفریقا دارند. کفتار‌های خالدار رویهم ۲۰۷ تن از لاشه‌های حیوانات را در مِکِله، پایتختِ منطقه تیگرِی در اتیوپی، پاکسازی می‌کنند.

کفتار‌ها از لاشه دام‌هایی که در مکان گردآوری زباله انباشته می‌شوند تغذیه می‌کنند. محققان تخمین‌زده‌اند که کفتار‌ها سالانه از ۵ مورد عفونت سیاه‌زخم و سل گاوی در میانِ ساکنانِ مکله و ۱۴۰ مورد ابتلا به این بیماری‌ها در میانِ گله‌های گاو، گوسفند و بز پیش‌گیری می‌کنند. زباله‌گردیِ کفتار‌ها سالانه باعثِ صرفه‌جویی ۵۲۰۰۰ دلار در هزینه‌های درمان و پیش‌گیری از تلفات دام می‌شود.

با افزایش آگاهی درباره تواناییِ لاشه‌خور‌ها و حیواناتِ زباله‌گرد در کاهشِ سمومِ مضر در محیط و پیش‌گیری از ورود آن به محیط‌زیست و پیش‌گیری از شیوع بیماری‌های خطرناک در میانِ انسان‌ها، طرفداران محیط‌زیست امیدوارند که بتوانند این گونه‌های در خطر را حفظ و آن‌ها را احیا کنند.

با‌این‌کار شاید بتوانند یک‌بار برای همیشه به ما یاد بدهند که دست از توهین به این حیوانات برداریم و درعوض به‌خاطرِ مزایای بی‌شماری که برای ما دارند، برای‌شان ارزش بیش‌تری قائل شویم.

منبع: فرادید


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

دست‌نوشته رهبر شهید انقلاب برای تقدیر از شهید حسن طهرانی مقدم

تصویر منتشرشده در رسانه‌ها تحت عنوان تست موشک در آسمان غرب تهران

ساخت نانوذرات دارویی ضدسرطان با نور خورشید در زمانی کوتاه

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟

زمزمه‌های استعفای مدیر انویدیا آغاز شد

«مواد و ساخت پیشرفته» پیشران اقتدار صنعتی و ارتقای تاب‌آوری فناورانه

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد

تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد

دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند

تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید