کد خبر: 14422
ف
لذت‌گرا ترین کتاب شعر تاریخ؟
مسحورکننده‌ترین کتاب خیام در اعماق اقیانوس
کتاب موردنظر یک نسخه خطی از رباعیات خیام شاعر ایرانی قرن 11 میلادی بود. تنها یک نسخه از این کتاب وجود داشت و به همین دلیل بسیار باارزش بود. در واقع نسخه‌های زیادی از اشعار خیام وجود داشت، اما زمانی که تایتانیک سفر شوم خود را آغاز کرد، این نسخه از دیگر کتاب‌ها سرآمد بود. نه‌تنها به دلیل آنچه درونش نوشته‌شده بود، بلکه به خاطر ظاهر و تصاویر اخروی. این نسخه خطی بود که الهام بخش رمان تحسین‌شده معلوف شد. او در مقدمه کتابش نوشته: "در اعماق اقیانوس اطلس یک کتاب نهفته است. می‌خواهم داستان آن را برایتان بگویم."

شبکه علمی ثریا: در سال 1909 دو صحاف کتاب اهل لندن کتابی خلق کردند که به یکی از مسحورکننده‌ترین‌های جهان تبدیل شد. "جوبین بیکراد" شرح می‌دهد که چگونه این کتاب در اعماق اقیانوس اطلس دفن شد و چگونه حتی تا به امروز همچنان کتابی مهم و تأثیرگذار است. 

"امین معلوف" نویسنده فرانسوی- لبنانی در رمان تاریخی خود با عنوان "سمرقند" نوشت: "وقتی کشتی تایتانیک در 14 آوریل 1912 غرق شد، برجسته‌ترین قربانی‌اش یک کتاب بود..." 

کتاب موردنظر یک نسخه خطی از رباعیات خیام شاعر ایرانی قرن 11 میلادی بود. تنها یک نسخه از این کتاب وجود داشت و به همین دلیل بسیار باارزش بود. در واقع نسخه‌های زیادی از اشعار خیام وجود داشت، اما زمانی که تایتانیک سفر شوم خود را آغاز کرد، این نسخه از دیگر کتاب‌ها سرآمد بود. نه‌تنها به دلیل آنچه درونش نوشته‌شده بود، بلکه به خاطر ظاهر و تصاویر اخروی. این نسخه خطی بود که الهام بخش رمان تحسین‌شده معلوف شد. او در مقدمه کتابش نوشته: "در اعماق اقیانوس اطلس یک کتاب نهفته است. می‌خواهم داستان آن را برایتان بگویم."

 

لذت‌گرا ترین کتاب شعر تاریخ؟

"اسکار وایلد" رباعیات خیام را "شاهکار هنر" توصیف کرد و آن را هم‌تراز با غزل‌های شکسپیر دانست.

 

یک ضرب‌المثل معروف پارسی می‌گوید: "هرکه طاووس خواهد جور هندوستان کشد." درحالی‌که این ضرب‌المثل به غارت‌های پادشاه ایران نادرشاه افشار در دهلی در قرن 18 میلادی و به غنیمت گرفتن "تخت طاووس" اشاره دارد، اما این احتمال نیز وجود دارد که چندین قرن بعد در لندن درست‌شده باشد. در اوایل دهه 1900 "جورج ساتکلیف" و "فرانسیس سنگورسکی" که عاشقِ احیای سنت قرون‌وسطایی در طلاکوبی کتاب‌ها بودند، در لندن به طراحی‌های شگفت‌انگیز و گران‌قیمت معروف بودند. به همین دلیل "هنری ساترن" برای سفارش یک کتاب بی‌نظیر نزد آن‌ها رفت. 

قیمت کتاب اصلاً برای ساترن مهم نبود. به صحافان یک چک سفید داده بود تا هیچ‌چیز مانع تخیلشان نشود و مسحورکننده‌ترین کتابی که جهان به خود دیده را خلق کنند. پس از دو سال تلاش و کار سخت، کتاب در سال 1911 به اتمام رسید: تفسیر "ادوار فیتزجرالد" از رباعیات عمر خیام با تصویرپردازی "الایهو ودر". این کتاب به عناوینی چون "عمر بزرگ" و "کتاب شگفت‌انگیز" نیز معروف شد که به دلیل زرق‌وبرق خیره‌کننده‌اش بود. 

بر جلد کتاب سه طاووس با دم‌هایی از جواهر نقش بسته بود که در باغی از گل‌های ایرانی قرار داشتند. در پشت آن‌ها یک بوزوکی یونانی نیز دیده می‌شد. بیش از هزار سنگ قیمتی و نیمه قیمتی مانند یاقوت، فیروزه و زمرد و نزدیک به پنج هزار تکه چرم، نقره، عاج و 600 ورق طلای 22 عیار در آن بکار رفته بود. 

عمر بزرگ

گرچه قرار بود توسط ساترن به نیویورک منتقل شود، اما حاضر نشد هزینه عوارض سنگین گمرک آمریکا را پرداخت کند. به همین دلیل به انگلیس برگردانده شد و در حراج ساترن به قیمت 450 یورو (نصف قیمت اصلی‌اش که هزار یورو تعیین‌شده بود) به "گابریل ولز" فروخته شد. ولز نیز همانند ساترن می‌خواست این شاهکار را به آمریکا منتقل کند. اما متأسفانه نتوانست آن را وارد کشتی‌ای کند که برای حمل این شاهکار در نظر گرفته‌شده بود. 

تایتانیک گزینه بعدی بود و ادامه ماجرا نیز نیازی به توضیح ندارد. اما داستان با غرق شدن تایتانیک یا مرگ عجیب‌وغریب سنگورسکی (که چند هفته بعد از فاجعه تایتانیک غرق شد!) پایان نیافت. "استنلی بری" خواهرزاده ساتکلیف مصمم بود که نه‌تنها یاد و خاطره عمر خیام را زنده نگاه دارد، بلکه خود کتاب را نیز بازسازی کند. با استفاده از طرح‌های اصلی سنگورسکی توانست پس از شش سال تلاش و مشقت کتاب را بازسازی کرد و آن را در یک غرفه بانکی محافظت‌شده قرار داد.

صدها نسخه مختلف از رباعیات خیام منتشرشده است که یکی از آن‌ها توسط تصویرساز معروف "ادمون دولاک" طراحی شده است. 

اما انگار شانس با عمر خیام و طرفدارانش یار نبود. زیرا آن نسخه از کتاب نیز در ویرانی‌های ناشی از جنگ جهانی دوم از بین رفت. بری از این اتفاق شوکه شد، اما مأیوس نشد؛ باری دیگر آستین بالا زد و نسخه دیگری از "نغمه قوی" دایی‌اش را درست کرد. اما این بار درست کردنش چند سال طول نکشید، چند دهه طول کشید. پس از چهل سال کار نا مستمر، حاصل رنج‌های بری کتاب خیره‌کننده دیگری بود که به کتابخانه بریتانیا قرض داده شد و پس از مرگش نیز یکی از اموال کتابخانه شد و تا به امروز در آنجا باقی‌مانده است. بری اندکی قبل از مرگش گفت: "من به‌هیچ‌وجه خرافاتی نیستم، با اینکه می‌گویند طاووس نماد فاجعه است." 

فیتزعمر

اما رباعیات خیام چه بود و این شخصیت مبهم که بود که ساترن و هزاران نفر دیگر را مجذوب کرده بود؟ خیام دانشمند قرن 11 میلادی از شرق ایران بود. او به دلیل پیشگامی در مطالعات نجوم و ریاضیات مورد احترام مردم و دیگر دانشمندان بود. خیام همانند دیگر دانشمندان ایران همانند ابن‌سینا، شاعر هم بود. اما شعرهایش با اشعار پیشیان تفاوت داشت و قرن‌هاست که در ادبیات کلاسیک فارسی جایگاه ویژه‌ای دارد.

 

لذت‌گرا ترین کتاب شعر تاریخ؟

در سال‌های منتهی به جنگ جهانی اول، فرقه‌ای پیرو عمر خیام وجود داشت.

 

او خیلی زود به خاطر آشفتگی‌های دورانی که در آن زندگی می‌کرد (ایران در آن زمان تحت اشغال ترکیه بود و مورد تجاوز اعراب قرارگرفته بود و مغول‌ها کشورش را ویران کرده بودند) متوجه گذار زندگی، اجتناب‌ناپذیری مرگ و اهمیت لذت از زندگی کوتاه دنیوی شد.

 

لذت‌گرا ترین کتاب شعر تاریخ؟

"جی کی چسترون" رمان‌نویس بریتانیایی رباعیات خیام را توراتِ فلسفه "دم غنیمت شماری" می‌داند.

 

اگر "گوته" عاشق حافظ و "والتر" متأثر از سعدی بود، "ادوارد فیتزجرالد" شاعر دوره ویکتوریا شیفته روحیه پارسی خیام شد. او قبل از آشنایی با خیام آثاری جامی و عطار را ترجمه کرده بود. اما رباعیات خیام بود که او را تحت تأثیر قرار داد. گر چه فیتزجرالد اشعار خیام را دقیقاً ترجمه نکرد، اما با تفسیرهایش درک خود از روحیات و جهان‌بینی خیام را منتقل می‌کند، و از این‌رو نویسنده کتاب را "فیتزعمر" معرفی می‌کند.

 

این کتاب در ابتدا از محبوبیت زیادی برخوردار نبود، اما طولی نکشید که این کتاب باریک اما عمیق به شهرتی رسید که فیتزجرالد هرگز تصورش را هم نمی‌کرد. در اواخر قرن نوزدهم، یک سالن ادبی برجسته در لندن به نام خیام نام‌گذاری شد. کتاب فیتزجرالد الهام‌بخش هنرمندان "پیشارافائلی" مانند "ویلیام موریس" شد که دو نسخه خطی از آن تهیه کرد و دومین نسخه شامل تصویرسازی‌های زیبای "ادوارد برن جونز" بود.

 

لذت‌گرا ترین کتاب شعر تاریخ؟

وقتی نسخه‌ای از رباعیات خیام به نقاشان "انجمن برادری پیشارافائلی" داده شد، "جان راسکین" گفت "تا به امروز کتابی به این شکوه نخواندم."

 

اما چرا؟ چگونه اشعار یک دانشمند قرن یازده نه‌تنها در دوره ویکتوریا و قرن بیستم، بلکه حتی امروز نیز صدق می‌کنند؟ پاسخ در جاودانگی اشعار خیام و حقایقی است که فرهنگ، دین و فرقه نمی‌شناسد. در حقیقت در روزگار متزلزل و سرشار از ابهام امروز، رباعیات او بهتر از دوران خودش درک می‌شوند. شاعر لذت‌گرا ترین کتاب جهان اگر امروز زندگی می‌کرد از دنیای دیوانه ما چه می‌گفت؟ شاید:

 

"این قافله عمر عجب می‌گذرد              دریاب دمی که با طرب می‌گذرد

ساقی غم فردای حریفان چه خوری         پیش آر پیاله را که شب می‌گذرد"

 

 

منبع: BBC

ترجمه: وب‌سایت فرادید


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)