به گزارش ثریا -  در میان انواع مختلف مدارس دولتی، غیردولتی، خاص، شاهد، استعدادهای درخشان و... تابلویی با عنوان «مدرسه هیات‌امنایی» دیده می‌شود. هر چند تمام مدارس زیر نظر وزارت آموزش و پرورش فعالیت می‌کنند اما نحوه فعالیت و مدیریت هر کدام از انواع مدارس طبق آیین‌نامه مربوط به خود است و هر کدام از قواعد خاصی پیروی می‌کنند. چند سالی است که برخی مدارس کشور به‌صورت هیات‌امنایی اداره می‌شوند. نحوه مدیریت این مدارس، دریافت یا عدم دریافت شهریه از دانش‌آموزان، نقش هیات‌امنا در اداره این مدارس و... از جمله سوالاتی است که در ذهن اولیا و خانواده‌ها می‌گذرد. با توجه به اینکه نظارت بر فعالیت مدارس هیات‌امنایی توسط سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی وزارت آموزش و پرورش صورت می‌پذیرد به سراغ مسئولان این حوزه رفتیم تا پاسخ سوالات و ابهامات مذکور را دریابیم.

هیات‌امنا نقش تسهیلگری در مدارس هیات‌امنایی را دارند

احمد محمودزاده، معاون وزیر و رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی وزارت آموزش و پرورش در خصوص نحوه فعالیت مدارس هیات‌امنایی گفت: «مدارس هیات‌امنایی، دولتی هستند و هیات‌امنا نقش تسهیلگری در استفاده از ظرفیت دیگر عناصر سهیم و موثر در موضوع تعلیم و تربیت را دارند.»

وی افزود: «برای مثال؛ مدرسه‌ای شرایط را فراهم می‌کند تا یک گروه مردمی یا انجمن اولیا و مربیان، تاثیر بیشتری در برنامه‌ریزی و اداره مدرسه داشته باشند که این امر با هماهنگی هیات‌امنای صورت می‌پذیرد و مشارکت در این مدارس بیشتر به‌صورت چندوجهی است.»

محمودزاده با بیان اینکه اشتباهاتی در سال‌های گذشته بوده که مشارکت در مدارس را از جنس مشارکت مالی می‌دانستند، تصریح کرد: «در دولت سیزدهم خیلی نگاه مشارکت مالی بر مدرسه نیست بلکه مشارکت چندوجهی مورد نظر است که در سند تحول دولت مردمی هم به آن اشاره شده است.»

هدف دولت، مشارکت چندوجهی خانواده‌ها در مدارس است

معاون وزیر و رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به فعالیت 3400 مدرسه هیات‌امنایی در سطح کشور گفت: «اگر درخواستی برای تبدیل مدارس دولتی به هیات‌امنایی باشد، روند مخصوص خود را دارد که مجوز آن از شورای آموزش و پرورش منطقه و استان صادر می‌شود و آیین‌نامه قانونی مصوب شورای عالی آموزش و پرورش است که این کار اتفاق می‌افتد.»

وی با بیان اینکه موردی که به آن متمرکز شده‌ایم این است که مشارکت را چندوجهی کنیم و مشارکت صرفا مالی نباشد، افزود: «حساسیت زیادی به این موضوع داریم و خیلی علاقه‌مند نیستیم که فقط مشارکت مالی از سوی خانواده‌ها در مدارس اتفاق بیفتد.»

مدارس هیات‌امنایی، مدارس کاملا دولتی هستند

هادی عابدی، مدیرکل دفتر امور شوراها و مناطق آزاد و تجاری وزارت آموزش و پرورش نیز در تشریح نحوه فعالیت مدارس هیات‌امنایی به پانا گفت: «مدارس هیات‌امنایی، مدارس کاملا دولتی هستند که بر اساس آیین‌نامه 965 شورای عالی آموزش و پرورش و با توجه به شرایط مدرسه، درخواست شورای مدرسه و تایید شورای آموزش و پرورش آن منطقه و شهرستان به‌صورت هیات‌امنایی اداره می‌شوند.»

وی در خصوص منابع مالی مدارس هیات‌امنایی اظهار کرد: «ماده 10 آیین‌نامه مدارس هیات‌امنایی مربوط به منابع مالی این مدارس است که 6 مورد را بیان کرده است. اول، سرانه است که دولت باید پرداخت کند که متاسفانه در سال‌های اخیر اصلا پرداختی صورت نگرفته است. دوم، هدایا و کمک‌های مردمی است که در خارج از فصل ثبت‌نام دانش‌آموزان دریافت می‌شود. سوم، وجوهی است که از طریق شورای آموزش و پرورش می‌تواند به این مدارس واریز شود که معمولا به‌صورت تشویقی در اختیار مدرسه قرار می‌گیرد.»

عابدی افزود: «منبع مالی چهارم که الان بیشتر از بابت این مورد در مدارس هیات‌امنایی هزینه دریافت می‌شود، وجوهی است که برای ارائه خدمات آموزشی و پرورشی فوق برنامه پرداخت می‌شود. یعنی برنامه‌های آموزشی و پرورشی علاوه بر برنامه مصوب و در خارج از ساعت آموزشی مصوب به دانش‌آموزان ارائه می‌شود که هزینه‌ای بابت آن‌ها از دانش‌آموزان و به‌صورت کاملا اختیاری دریافت می‌شود و این مبالغ با تایید شورای آموزش و پرورش همان منطقه و شهرستان دریافت می‌شود.»

مدارس هیات‌امنایی هیچ شهریه‌ای در قبال ارائه خدمات درسی مصوب دریافت نمی‌کنند

وی منبع مالی پنجم را هدایا و کمک‌های نقدی و غیرنقدی بیان کرد که از خیرین دریافت می‌شود و ادامه داد: «منبع ششم نیز سایر درآمدهای قانونی است که هر مدرسه بنا به شرایط جغرافیایی و اجتماعی منطقه و مدرسه می‌تواند برای خودش درآمد داشته باشد.»

مدیرکل دفتر امور شوراها و مناطق آزاد و تجاری وزارت آموزش و پرورش تصریح کرد: «هیچ شهریه‌ای برای برنامه درسی عادی دریافت نمی‌کنند و هیچ لفظی به نام «شهریه» در مدارس هیات‌امنایی نداریم.»

تعداد اعضای هیات‌امنا طبق قانون فعلی 11 نفر است

وی در خصوص نحوه و سازوکار انتخاب اعضای هیات‌امنای این مدارس گفت: «ماده 2 آیین‌نامه، نحوه و تعداد انتخاب اعضای هیات‌امنا را به‌طور کامل مشخص کرده که 11 نفر هستند. اعضای هیات‌امنا شامل مدیر مدرسه، معاون آموزشی مدرسه، پرسنل آموزشی و پرورشی مدرسه، رئیس انجمن اولیا و مربیان مدرسه، یک نفر از اولیا به انتخاب انجمن اولیا و مربیان، 2 نفر از صاحبنظران و کارشناسان آموزشی یا فرهنگی منطقه که معمولا از اساتید دانشگاهی انتخاب می‌کنند، یک نفر از خیرین یا معتمدین محل، یک نفر از اعضای شورایاری محله یا موسسات و مراکز فرهنگی و ورزشی و یک نفر از مدیران یا اعضای هیات‌مدیره مراکز و موسسات تولیدی و خدماتی انتخاب می‌شود تا ساحت اقتصادی بچه‌ها را هم بتوانند تقویت کنند.»

عابدی با بیان اینکه تعداد اعضای هیات‌امنا طبق آیین‌نامه فعلی 11 نفر است، خاطرنشان کرد: «در نگاهمان این است که آیین‌نامه را اصلاح کنیم تا تعداد دانش‌آموزان در آیین‌نامه اصلاحی در تعداد اعضای هیات‌امنا موثر باشد و به عبارت دیگر تعداد اعضای هیات‌امنا بسته به جمعیت مدارس انتخاب شود.»

وی یادآور شد: «هم‌اکنون حدود 3400 مدرسه هیات‌امنایی با حدود یک میلیون و 150 هزار دانش‌آموز در سطح کشور فعالیت می‌کنند.»

منبع :