به گزارش ثریا - حسین سیمایی‌صراف متولد ۱۳۴۷ در مشهد و علاوه بر تحصیلات حوزوی،‌ دارای مدرک دکتری حقوق خصوصی از دانشگاه شهید بهشتی، کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی از دانشگاه تربیت مدرس و کارشناسی حقوق دانشگاه تهران است. گزینه پیشنهادی وزارت علوم حقوقدانی است که مسئولیت‌هایی را در معاونت حقوقی و امور مجلس وزارت علوم، دبیری هیات دولت در دولت‌ دوازدهم و قائم مقامی معاونت پارلمانی و حقوقی رئیس‌جمهور پیشین عهده دار بوده است.

وزارت فرهنگ و آموزش عالی بعد از پیروزی انقلاب و بر اساس لایحه قانونی از ادغام وزارت علوم و آموزش عالی و وزارت فرهنگ و هنر تشکیل شد و علی شریعتمداری نخستین وزیر این وزارتخانه بود، حسن حبیبی، حسن عارفی، محمدعلی نجفی، ایرج فاضلی، محمد فرهادی، مصطفی معین و محمدرضا هاشمی گلپایگانی وزرای بعدی این وزارتخانه بودند.

وزارت فرهنگ و آموزش عالی در سال ۱۳۷۹ برای انسجام بخشیدن به امور اجرایی و سیاستگذاری نظام علمی کشور، به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تغییر نام داد و وظایف برنامه‌ریزی، حمایت و پشتیبانی، ارزیابی و نظارت، بررسی و تدوین سیاست‌ها و اولویت‌های راهبردی در حوزه‌های تحقیقات و فناوری به وظایف این وزارتخانه افزوده شد. قانون اهداف و ظایف وتشکیلات وزارت علوم نیز در سال ۱۳۸۳ در مجلس شورای اسلامی تصویب شد. البته که این تغییر اهداف و تشکیلات با تغییر محل استقرار وزارت علوم نیز همراه بود و وزارت علوم از ساختمان خیابان فرصت در قلب تهران، در دهه ۱۳۸۰ به تدریج به ساختمان ۱۶ طبقه در خیابان هرمزان و پیروزان جنوبی شهرک قدس اسباب‌کشی کرد.

مصطفی معین، جعفر توفیقی، محمدمهدی زاهدی، کامران دانشجو، رضا فرجی‌دانا، منصور غلامی محمدعلی زلفی‌گل وزرای علوم، تحقیقات و فناوری در دولت‌های مختلف بودند و اکنون نوبت به سیمایی صراف رسیده است تا نقش خود را در پیشبرد آموزش عالی ایران ایفا کند.

سیمایی‌صراف به روایت همکارانی که او را از نزدیک می‌شناسند به نیکی یاد می‌شود. همچنین قابل توجه است که بعد از مدت‌ها وزیر علومی معرفی شد که تحصیلکرده رشته علوم انسانی است. در دواقع او بعد از علی شریعتمداری به عنوان نخستین وزیر علوم در حوزه علوم انسانی و همچنین حسن حبیبی حقوقدان شناخته می‌شود. وزارت فرهنگ و آموزش عالی یا آنطور که امروز آن را می‌شناسیم وزارت علوم بعد از آن، بر مدار دانش‌آموختگان غیر علوم انسانی گشته است و امروز با گذشت بیش از سه دهه و در دولت چهاردهم سیمایی صراف سومین گزینه این دستگاه اجرایی محسوب می شود که تحصیل کرده رشته علوم انسانی است.

فهرست وزیران علوم پس از انقلاب

اما سیمایی صراف که وکیل پایه یک دادگستری است در سال‌های گذشته، عضو کمیسیون حقوق مدنی معاونت حقوقی قوه قضائیه، عضو شورای راهبردی تنقیح قوانین مجلس شورای اسلامی و عضو مبلغین معاونت بین‌الملل بعثه حج مقام معظم رهبری (از ۱۳۶۶ تا ۱۳۸۰) بوده است. وی که اکنون دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی است به افتخارات علمی و پژوهشی همچون پژوهشگر برتر دانشگاه در سال ۱۳۹۲، برنده دوره چهارم کتاب سال حوزه علمیه قم، برگزیده دوره هفتم جشنواره بین‌المللی فارابی و رتبه اول بیست و سومین کتاب فصل جمهوری اسلامی ایران دست یافته است و تاکنون بیش از ۵۰ اثر، اعم از کتاب و مقاله فارسی و انگلیسی توسط سیمایی صراف تالیف شده و چند کتاب دیگر نیز در دست چاپ دارد.

سیمایی صراف در جلسه دفاع از برنامه های خود در صحن علنی مجلس شورای اسلامی در ۳۰ مردادماه گفتمان این دوره آموزش عالی را گفتمان مسئولیت اجتماعی عنوان و به چالش ها و راهکارهای رفع آنها پرداخت . وی پیش از این برنامه‌های خود را در هفت محور اعلام کرد که در زیر به اختصار به آن اشاره شده است:

چالش‌های سر راه آموزش عالی از زبان وزیر علوم

برخی چالش های آموزش عالی بر اساس برنامه ارائه شده سیمایی صراف به مجلس شورای اسلامی از این جمله‌ است؛ نبود پیوند مناسبی میان تقاضا و عرضه آموزش عالی، نبودانسجام ساختاری بین مراکز آموزش‌عالی با دستگاه‌های بهره‌بردار، ضعف در حوزه مهارتی با مدرک‌های بی‌مهارت ، کثرت مهاجرت دانشجویان، کاهش اقبال به علوم پایه، مساله محور نبودن پژوهش‌ها، ضعف در آینده پژوهی و آینده‌نگری، فشار تحریم‌ها بر دوش آموزش عالی، رضایت بخش نبودن سهم نشاط در دانشگاه‌ها، گسترش گسست بین نسلی و فرهنگی، راهبردها و راهکارهای رفع موانع در حوزه آموزش عالی، ارتقای کیفیت نظام آموزش عالی، تحول نظام آموزش کشور مبتنی بر مهارت افزایی، رسیدن سهم آموزش‌های مهارتی و حرفه‌ای به ۴۰ درصد، ترغیب مختلف اقتصادی در تربیت سرمایه‌های انسانی، تحول ماموریت گرا کردن دانشگاه‌ها، جذب و نگهداشت نواندیش آموختگان، افزایش تعداد مجله‌های علمی نمایه بین المللی از ۱۷۳ مجله نمایه شده به ۲۷۰ مجله در دولت چهاردهم، تبادل استاد و دانشجو و جذب دانشجویان خارجی، برنامه برای اقتصاد آموزش عالی و ایجاد مسکن برای هیات علمی.

برنامه های وزیرعلوم

۱. نظام آموزش عالی هوشمند شایسته محور، توانمندساز و کارآمد

جهت‌دهی فعالیت‌های پژوهشی و فناورانه به سمت رفع نیازهای واقعی کشور (ماده ٩٤ برنامه هفتم)

توجه به رویکردهای نوین آموزشی مبتنی بر فناوری های جدید

توجه به تغییرات تحولی در مهارت های مورد نیاز استادان

توجه به تغییرات تحولی در مهارت های تخصصی دانش آموختگان

گسترش و تقویت فعالیتهای علمی و فناوری در حوزههای اطلاعات ارتباطات زیست

فناوری و ریزفناوری و انرژی های نو و تجدید پذیر سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری بند (۲۰)

گسترش و توسعه آموزش های مهارتی و برنامه های مهارت آموزی در دانشگاه ها با تکیه بر نوآوری و فناوری

توجه به بحث آمایش آموزش‌عالی و تنوع دانشگاه‌های و زیر نظام های آموزش عالی متعدد موجود در راستای هماهنگی و بهره‌وری بهتر

ایجاد توازن در ترکیب جمعیت دانشجویی و رشته ها و سطوح تحصیلی همراه با حفظ استانداردها و ارتقای کیفیت علمی دانشگاه ها و ارتباط منسجم تر با نیازهای ملی و جهانی

طراحی روش های بهتر جذب دانشجو و بهبود مدیریت ظرفیت پذیرش دانشجو متناسب با نیازهای ملی و تحولات آینده کشور

طراحی و ایجاد یک سامانه جامع برای ارزیابی عملکرد و بروندادهای آموزش عالی با استفاده از رویکردهای نوین و برقراری ارتباط مؤثر بین تحصیل مهارت و اشتغال با همکاری دستگاه های ذی‌ربط

تلاش برای رسیدن به یک سیستم جامع برای نظارت ارزیابی اعتبارسنجی و تضمین کیفیت آموزش عالی در سراسر کشور با تکیه بر فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی

توجه ویژه به دستیابی به برنامه های اقتصاد مقاومتی در حوزه آموزش عالی

ارتقاء سطح امنیت داده ها و اطلاعات علمی کشور و مقابله با تهدیدهای احتمالی

۲. نظام فرهنگی انسان ساز و اخلاق مدار

تحقق دانشگاه تمدن ساز و حکمت بنیان و زمینه سازی انجام پژوهش‌های ماموریت گرا و مساله محور و پاسخگویی به نیازها و مسائل کشور(ماده ۹۷ قانون برنامه هفتم)

صیانت از ارزشهای اسلامی – ایرانی(بند ۱۹ سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری).

تقویت همبستگی و اعتماد به نفس ملی ارتقاء هویت ملی و روحیه مقاومت (بند ۱۳ سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری).

ایجاد حرکت و نشاط علمی و اجتماعی در دانشجویان با درگیر کردن بیشتر آنها در نهادهای تشکلی و کانون‌های فرهنگی و علمی دانشجویی در راستای درک اجتماعی واقع‌گرایانه تر از مسائل اجتماع و یادگیری نقد منصفانه و علمی و تمرین کار مشارکتی وترغیب خلاقیت ها برای تحول

تعمیق فرهنگ اسلامی - ایرانی (بند ۱۴سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری).

ایجاد تحول عملیاتی در ترویج نظریه پردازی نقد و آزاداندیشی و کرسی‌های مربوطه به گونه‌ای که هم اعتماد شرکت‌کنندگان جلب و هم اثرگذاری آنها و نحوه صحیح نقد و طرح سوال بهتر تمرین شود.

نظام آموزش عالی مبتنی بر مسئولیت اجتماعی دانشگاهی و مساله محور (ماده ۹۴ قانون برنامه هفتم)

ایجاد مکانیسم معرفی نمادها و فرهیختگان دانشگاهی در جهت ارتقاء اخلاق مداری خودآگاهی و شور علمی دانشگاهیان.

۳. نظام علم، فناوری و نوآوری بومی هوشمند و اثربخش در پیشرفت و عدالت

ارتقای بهره وری و اثر بخشی منابع آموزش عالی پژوهش و فناوری افزایش شتاب پیشرفت علمی فناوری و نوآوری (ماده ۹۸ قانون برنامه هفتم).

انجام برنامه‌ریزی تحولی برای نقش آفرینی های مرتبط با خلاقیت و نوآوری درعلم و فناوری از جمله مباحث کارآفرینی و استارت آپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان

انسجام بخشی و مدیریت بهتر زنجیره‌ی خلاقیت و تحقیق تا دستیابی به فناوری

شناسایی و حمایت از ایجاد شرکت‌های تخصصی در زمینه خدمات تجاری سازی

طراحی و تدوین مدلهای مناسب برای دفاتر انتقال فناوری (TTO) با توجه به نیازهای خاص هر دانشگاه یا پژوهشگاه

طراحی و تدوین شاخصهای ارزیابی پژوهش، فناوری و نوآوری

تشویق و حمایت از ایجاد صندوق‌های پژوهش و فناوری در بخش خصوصی و غیر دولتی

شناسایی و اولویت‌بندی نیازهای شرکت‌های دانش‌بنیان و متناسب با توسعه پارک‌ها و مراکز رشد

تخصیص بودجه و اعتبارات لازم برای پرداخت بخشی از هزینه های ثبت اختراعات در سطح بین المللی

تجاری سازی فعالیت های علمی و فناوری سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری بند (۲۰)

تخصیص بودجه و اعتبارات لازم برای حمایت مالی از خریداران دانش فنی و امتیاز اختراعات

تدوین آیین نامه ها و دستورالعمل های اجرایی برای عملیاتی کردن احکام قانون شرکت های دانش بنیان

تدوین شاخص ها و معیارهای ارزیابی میزان موفقیت دانشگاه ها و مراکز پژوهشی در ارتباط با صنایع و دستگاه ها

حمایت از طرح های مشمول قانون برنامه ۵ ساله هفتم

انجام مطالعات آینده نگاری برای شناسایی نیازها و چالش های آتی کشور به منظور تخصیص اعتبارات در حوزه علم و فناوری

تدوین سازوکار مناسب جهت ارزیابی میزان انطباق پژوهش های کاربردی و توسعه ای با نیازهای طرف تقاضا

افزایش اثر بخشی تحقیقات و پژوهش با تأکید بر تحقیقات میان رشته ای با اولویت حوزه علوم انسانی ماده ۹۴ قانون برنامه هفتم

۴. توسعه مشارکت و همکاری های ملی و بین المللی جهت کسب مرجعیت علمی

تحقق مرجعیت علمی و سرآمدی جهانی در عرصه علوم و فناوری و ارتقای شتاب علمی (ماده ۹۷ قانون برنامه هفتم).

گسترش همکاری های مشترک بین دانشگاه ها و مراکز پژوهشی در زمینه های پژوهشی آموزشی فناوری و جذب اعتبارات

ایجاد ساز و کارهای عملیاتی بهتر برای گسترش همکاری های آموزشی، پژوهشی و فناورانه بین وزارت عتف و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی

ایجاد ساز و کارهای عملیاتی بهتر برای گسترش همکاری‌های علمی و پژوهشی بین وزارت عتف وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی خصوصا در موضوع آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای

ارائه راهکاری های فناوری محور و مشارکتی در راستای تحول و ارتقای علوم انسانی با همکاری سایر گروه های علمی و تقویت جایگاه و منزلت این علوم و جذب افراد مستعدتر و با انگیزه بیشتر

بررسی و تامل همراه با بهره‌گیری هوشمندانه‌تر از ظرفیت بخش غیر دولتی درآموزش پژوهش و فناوری

ارتقای جایگاه علمی و فناورانه کشور از طریق توسعه دیپلماسی علم و فناوری

گسترش و تقویت دوره های پسادکترای تقاضا محور(ماده ۹۴ قانون برنامه هفتم).

شناسایی و بدست آوردن درک صحیح از مزایای رقابتی ظرفیت های کلیدی و تهدیدات همه کشورهای در حال رشد و توسعه یافته جهت همکاری های بین المللی خصوصا کشورهای اسلامی

ایجاد خلاقیت‌ها و برنامه‌ریزی‌های هوشمندانه در ارتباطات و ظرفیت های بین‌المللی با توجه به ظرفیت ها نیازها مزیت ها و تهدیدات با نگاه به همه ظرفیت های جهانی و خصوصا کشورهای اسلامی و منطقه ای

تقویت حضور و نقش آفرینی کشور در مجامع و نهادهای تصمیم سازی بین المللی در حوزه علم و فناوری

توسعه اقتصاد دانش بنیان کشور با تقویت همکاری‌های بین المللی در عرصه علم و فناوری

حمایت از دانشگاه‌ها برای راه اندازی شعب در کشورهای منطقه به منظور افزایش حضور بین‌المللی

افزایش حضور فعال و مؤثر مراکز آموزشی و پژوهشی در رویدادهای بین المللی علمی و فناورانه

ایجاد و گسترش برنامه های تبادل دانشجویی با کشورهای همسایه به منظور تقویت همکاری‌های علمی و فرهنگی

جذب دانشجویان بین المللی با تکیه بر زیرساخت‌های علمی و فناوری دانشگاه‌ها (ماده ۹۴ قانون برنامه هفتم)

تشویق و حمایت از میزبانی کشور در برگزاری رویدادهای علمی و پژوهشی بین‌المللی مانند کارگاه‌ها نشست ها و همایش‌ها

ارتقای جایگاه علمی و فناورانه کشور از طریق توسعه دیپلماسی علم و فناوری (ماده ۹۴ قانون برنامه هفتم).

ترویج و آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان و حمایت از گسترش کرسی‌های ایران شناسی در سطح بین‌المللی

حمایت و گسترش همکاری‌های علمی و پژوهشی با نخبگان ایرانی خارج از کشوربه منظور توسعه همکاری‌های بین‌المللی

بازنگری و اصلاح قوانین و مقررات موجود برای تسهیل همکاری با مراکز پژوهشی برتر خارج

۵. توسعه زیرساخت های کلیدی و شتاب بخشی

روز آمدسازی و پاسخ به نیازهای روز جامعه و تقویت روند همگرایی در بهربرداری از منابع و توزیع تولید دانش مبتنی بر آمایش سرزمینی و آمایش آموزش عالی (ماده ۹۵ قانون برنامه هفتم).

بررسی تشخیص ظرفیت و ارایه راهکارهای عملیاتی مرتبط با منابع و زیرساخت های مراکز علمی و پژوهشی متناسب با نیازها و تحولات فناورانه

توسعه و تقویت زیر ساخت حقوقی قوانین و مقررات به منظور تسهیل مشارکت بخش عمومی و خصوصی در توسعه اقتصاد دانش بنیان

طراحی و اجرای نظام اشتراک منابع در دانشگاهها و مراکز آموزشی و پژوهشی

توسعه و بهبود شبکه ملی آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های تخصصی کشور به منظور ارتقای زیرساخت‌های پژوهشی و فناوری

توسعه و ارتقای زیرساخت‌های دیجیتالی و هوش مصنوعی به منظور تقویت بسترپژوهش و نوآوری

ایجاد و توسعه زیرساخت‌های یکپارچه برای مدیریت و تبادل داده های پژوهشی و فناورانه

ایجاد سامانه جامع ثبت و مدیریت اطلاعات دانش‌آموختگان دانشگاه‌های دولتی و غیر انتفاعی کشور

توسعه زیر ساخت های دیجیتال و هوشمند در راستای تحقق آموزش عالی هوشمند

ایجاد و تجهیز آزمایشگاههای کاربردی مبتنی بر اولویت ها

۶. توسعه و نگهداشت سرمایه انسانی

توجه ویژه به جایگاه استادان، کارکنان و دانشجویان در سیر تحولی علم و فناوری و لزوم توجه به نیازهای مهارتی دانشی و رفاهی معیشتی

گسترش بهره‌برداری از فرصت‌های مطالعاتی و دوره های پسادکتری در داخل و خارج از کشور همراه با شرکت در دوره های آموزشی و کارگاهی

طراحی و اجرای طرحهای حمایت از استعدادهای ممتاز در حوزه های پژوهشی و فرهنگی

ایجاد و تقویت برنامه های وقف و خیریه برای گسترش علم و فناوری

تخصیص بورس‌های تحصیلی و کمک هزینه های مالی به دانشجویان و پژوهشگران نخبه

بهبود سطح زندگی اعضای هیات علمی و گسترش عدالت در ارایه امکانات رفاهی و سازمان دهی همه امور مربوط به اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی در سازمان امور اعضای هیات علمی

گسترش آسایش و رفاه دانشجویی جهت ارتقای کرامت انسانی دانشجویان و ایجاد شور و شوق علمی و اجتماعی

پیشگیری و کاهش آسیب‌های اجتماعی در مجموعه‌های دانشگاهی (سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری بند ۱۸ )

ارتقای برنامه‌های سلامت جسم با تاأکید بر پیشگیری جامع برای استادان و کارکنان و دانشجویان

تاکید بر رویکردهای توانمندسازی و پیشگیری جهت سلامت روانی و اجتماعی برای استادان و کارکنان و دانشجویان

۷. نظام تدبیر آموزش پژوهش و فناوری

گسترش و تقویت مؤسسات و اندیشکده‌های سیاست پژوهی و مطالعات راهبردی (ماده ۹۴ قانون برنامه هفتم)

همکاری و تعامل نزدیک با همه نهادهای سیاست گذار و مجری در حوزه علم وفناوری و سازمان ها و نهادهای کارفرمایی در فراهم آوردن عزم ملی برای توسعه علوم تحقیقات و فناوری و بکارگیری آنها

استفاده حداکثری و موثر از مشورت و نظرات تخصصی انجمن‌های علمی تخصصی در تصمیم‌سازی‌ها

تشکیل اتاق‌های فکر با حضور نیروهای دلسوز به صورت نظام‌مند و عملی

کاهش هوشمندانه تصدی‌گری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و تفویض اختیار به هیات های امنا و شوراهای دانشگاه‌ها

بازنگری و اصلاح فرآیندهای تخصیص منابع مالی و انسانی به دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی

منبع: وزارت علوم