کد خبر: 159536
ف
آیا روان‌شناسی اسلامی یک پروژه شکست‌خورده است؟
مطلب پیش رو، به بررسی انتقادهای استاد نصرالله پورجوادی نسبت به روان‌شناسی اسلامی می‌پردازد و نشان می‌دهد که این حوزه نه تنها در ایران، بلکه در سطح بین‌المللی نیز در حال پیشرفت است. نویسنده با استناد به پژوهش‌های جدید و دستاوردهای علمی در روان‌شناسی اسلامی، به چالش‌های نظری و تاریخی این دیدگاه پرداخته و از لزوم توجه به این جریان علمی در دنیای امروز دفاع می‌کند.
به گزارش ثریا متن یادداشت به شرح ذیل است:

اخیرا کلیپ کوتاهی از جناب استاد پورجوادی در شبکه‌های اجتماعی بازپخش شده که ایده "علوم انسانی اسلامی" از جمله روان‌شناسی اسلامی را شکست خورده دانسته و طرح این پدیده را جفای بر دانشگاه‌ها معرفی کرده اند... ، که مناسب دیدم نکاتی را با این استاد محترم در میان بگذارم: جناب استاد #روان‌شناسی_اسلامی که شما آن را پروژه شکست خورده دانسته اید، همان نقدی را به روان‌شناسی جاری دارد که دقیقا شما بخاطر آن، این رشته را 60 سال پیش در آمریکا رها کردید. در مصاحبه ای در علت رها کردن روانشناسی و گرایش به فلسفه فرموده بودید "از سبک روانشناسی که در آمریکا تدریس میشد خوشم نیامد، آزمایش‌هایی که با موش و خرگوش می‌کردند و کلا از روان‌شناسی رفتارگرایی خوشم نیامد"( ر.ک. سایت مرکز دائره المعارف اسلامی)
استاد عزیز راستی می‌دانستید همین رشته ای که شما سالهاست بر آن تمحض داشته اید(عرفان)، از نظر پارادایم حاضر (پوزیتویسم) "علم" تلقی نمی‌شود و اسفا شما هم "عالم" شناخته نمی‌شوید؛ و تمام آنچه در این دنیای وسیع و عمیق یافته‌اید، از نظر این تفکر، یا برساخته ذهن شما بوده و یا نهایتا پدیدارها و تجربه‌های درونی خودتان است که صرفا برای خودتان با ارزش است، از این رو این تفکر حتی به شما اجازه نمی‌دهد درباره "اسلامی" بودن "علوم انسانی" اظهار نظر کنید، چون نه "فرضیه ای" ارائه داده‌اید و نه فرضیه‌ای را به "آزمون" گذارده‌اید، بلکه صرفا "پیش فرض‌های" ذهنی خود را با دیگران به اشتراک گذاشته‌اید و البته کف و سوتی هم دریافت کرده‌اید.
روان‌شناسی اسلامی اما جناب استاد می‌خواهد بگوید علم فقط در یافته‌های پوزیتویسم خلاصه نمی‌شود، "خبر" صادق مصدق نیز می‌تواند منشا علم و حتی خود علم باشد، همان صادق مصدقی که خودتان در جایی گفته بودید عرفان قطعا از آن منبع آغاز شده است. راستی جناب استاد اطلاع دارید امروز بخش زیادی از نظریه‌های روان‌شناسی اسلامی در دنیا و نه در ایران( که شما تلقی حاکمیتی بدان داده‌اید) بلکه در خود آمریکا و انگلیس، تحت تاثیر نظریه‌های غزالی شکل گرفته، همو که مبنای معظم پژوهش‌ها‌ی شما، ایده‌های او و برادرش احمد بوده است؟ و در جریان هستید که برخی پژوهشگران اسلامی با شیوه حوزه های معنایی استاد شما ( ایزوتسو) به طرح ایده های روان‌شناسی اسلامی پرداخته‌اند؟ شما علاقه ویژه ای به فرهنگ ایرانی دارید، خواهش میکنم با اطلاعات مبتنی بر دهه شصت خود در مورد روان‌شناسی اسلامی قضاوت نفرمایید، می‌دانید ایده‌های روان‌شناسی اسلامی
امروز با روان‌شناسی فرهنگی گره خورده است؟ در جایی فرموده بودید فیلسوفان واقعی سنایی، مولوی و ... اند. جناب استاد خواهش می‌کنم اجازه دهید دانشجویان این مرز و بوم از یافته‌ها و ایده پردازی‌های روان‌شناسان اسلامی که از تفکر حافظ و مولوی به طراحی نظریه اقدام کرده اند، بهره مند شوند.
جناب دکتر میدانستید امروز حداقل 7 مجله پژوهشی در عرصه روان‌شناسی اسلامی در حال فعالیت هستند که نه تنها سر "زا" نرفته اند که شمارگان برخی از آنها از سه برابر تعداد آثار و کتابهای شما افزون شده است. شما در جریان ساخت صد مقیاس در سنجش مفاهیم دینی هستید؟ مطلعید که بیش از 50 پروتکل آموزشی- روان‌شناختی طراحی، تدوین و اجرا شده است که نتایج برخی از آنها در ژورنال‌های خارجی منعکس شده؟ راستی مطلعید که فقط در ایران دو انجمن علمی روان‌شناسی اسلامی با بیش از 400 عضو روان‌شناس حوزوی و دانشگاهی مشغول به فعالیت اند؟ مابقی اطلاعات در این زمینه را در کتاب "روان‌شناسی اسلامی در سراسر دنیا" مطالعه بفرمایید.
جناب استاد امروز مجامع علمی دنیا مشتاق ایده های اسلامی در ایران شده اند، خواهش می‌کنم با این اظهار نظرها در جمع برخی دانشجویان کم اطلاع از وضعیت علم در دنیا، مانع خیر نشوید و اجازه دهید تفکر امام صادق علیه السلام، و شاگردان مکتب او چون شیخ اشراق‌ها و صدراها در روان‌شناسی اسلامی هم دیده شود، همان‌هایی که خودتان در آثار پیشین خود از آنها نام برده و به مرجعیت و دانش آنها در عرفان اسلامی بالیده‌اید
 
حمید رفیعی‌هنر
روان‌شناس و استاد دانشگاه

مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

تأمین کمک‌هزینه درمان زوجین نابارور/اعطای بسته سیسمونی به دانشجوی مادر

پیگیری اجرای مصوبه افزایش حقوق اساتید/بیش از ۴۰ درصد اساتید دانشگاه فاقد مسکن

۳ لایه پنهان تسلیحاتی‌سازی استارتاپ‌ها برای قتل عام سایبری و نظامی

رقابت جدید علمی بریکس؛ فرصت همکاری دانشمندان ایرانی با ۵ کشور عضو بریکس

اینستاگرام به دنبال شخصی سازی الگوریتم کاربران

جزئیات آزمون ارزیابی علمی متقاضیان انتقال رشته فیزیوتراپی از خارج اعلام شد

استرالیا جریمه شبکه‌های اجتماعی را دو برابر کرد

یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز می‌شود

هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است

آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید

صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل می‌شوند

شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیس‌ایکس» آغاز شد

جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت

اکران فیلم استخر سروش صحت به تعویق افتاد

سری جدید انیمیشن «داستان اسباب‌بازی» همه رقبا را کنار زد

پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان

شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد

فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی

زیرساخت‌های فرسوده ناسا دیگر پاسخگوی ماموریت‌های «آرتمیس» نیستند

راز کندی تنبل‌ها کشف شد

تأثیر پنهان طعم‌های محبوب سیگار الکترونیکی بر قلب را جدی بگیرید

آیا خاطرات را می‌توانیم بخوریم؟

عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد

کاروان دانش‌آموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود

دستورالعمل فعالیت‌های تابستانی مدارس ابلاغ شد

کلاس‌های جبرانی تابستانی دانش آموزان از ۱۵ تیرماه آغاز می‌شود

راه حل مقابله با مصرف مواد مخدر در محیط‌های دانشگاهی

صدور حکم اخراج دانشجوی امیرکبیر به دلیل اهانت به پرچم ایران

حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول

قرار بود ششم تیر و روز ترور آخرین روز جمهوری اسلامی باشد

تجلیل از گری اولدمن در جشنواره تلویزیونی بریتانیا

رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخ‌نگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)

برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم

نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی

پوشش بیش از ۱۰۰۰ رسانه‌ برای مراسم عاشورای کربلای معلی

مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز می‌شود

توسعه تعاملات دانشگاه‌های ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار

ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت

در عصری هستیم که سرعت،فضیلت شده است/بحران معنایی انسان معاصر از کجاست؟

فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی

ثبت‌نام مدارس باید بر اساس محدوده محل سکونت انجام شود

زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی

چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟

تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد

اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد

هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستم‌های دولت آمریکا را شناسایی کرد

امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

ارسال آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها به شورای عالی انقلاب فرهنگی

آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانش‌آموزان

آموزش و پرورش: شرایط ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع اعلام خواهد شد

نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام می‌شود

ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت

خوابگاه‌های علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید

برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد

حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول

آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم

ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبت‌نام تا شنبه ۳۰ خرداد

نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن می‌گوید

شرایط بهره‌مندی مؤسسات قرآنی از نرخ صفر مالیاتی ابلاغ شد

نگاهی دوباره به ایران از دریچه «باد صبا»؛ میراثی که از دیروز به‌جا ماند

پیام تسلیت مدیرعامل مرکز گسترش به مناسبت درگذشت یک مستندساز

شاپور رحیمی خواننده و نوازنده پیشکسوت درگذشت

روایت احساسات در بطن تصاویر؛ محدودیت‌ها مانع ثبت جنایات جنگ شده‌اند

تام کروز ۴۶ سال حضورش در سینما را با یک کلیپ یادآوری کرد

حقوق طبیعی امام حسین (ع) در آخرین موعظه ایشان

ماجرای پیشگویی امام علی(ع) درباره کربلا و شهادت امام حسین(ع) چه بود؟

کل خیر فی الحسین؛ بزرگترین خسارت جدایی از حسین (ع) است

اسکار از ۵۲۹ نفر برای عضویت دعوت کرد؛ از نگار اسکندرفر تا جیکوب الوردی

آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی می‌شود

تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئین‌های حسینی

بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت

انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیست‌ها عکس نگیر!

مجموعه کامل فیلم‌های استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه می‌شود

عاشورا و پیوست فرهنگی ایران؛ از سوگ شیعی تا سرمایه انسجام ملی

تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟

سیره امام حسین(ع) آمیزه‌ای از تدبیر دینی و سیاسی و اخلاق اجتماعی بود

مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد

دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایان‌ترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد

مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمی‌شود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟

مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!

یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز می‌شود

امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد

ارسال آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها به شورای عالی انقلاب فرهنگی

بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت

ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبت‌نام تا شنبه ۳۰ خرداد

خوابگاه‌های علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید

آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم

مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز می‌شود

شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد

تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟

نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن می‌گوید

حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول

فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی

تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئین‌های حسینی

آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانش‌آموزان

اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد

عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد

فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی

حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول

پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان

مجموعه کامل فیلم‌های استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه می‌شود

آموزش و پرورش: شرایط ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع اعلام خواهد شد

رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخ‌نگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)

ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت

زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی

آیا خاطرات را می‌توانیم بخوریم؟

توسعه تعاملات دانشگاه‌های ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار

نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام می‌شود

هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستم‌های دولت آمریکا را شناسایی کرد