به گزارش ثریا - از ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، در شماره جدید مجله Nature Nanotechnology، نویسنده چنین عنوان کرده که هوش مصنوعی میتواند تصاویر میکروسکوپی از نانوساختارهایی خلق کند که حتی متخصصان نیز قادر به تشخیص جعلی بودن آنها نیستند. این مسئله، پرسشی اساسی را پیش روی جامعه علمی قرار داده است: چگونه میتوان در عصر هوش مصنوعی، مرز میان کشف علمی و جعل داده را از هم تفکیک کرد؟
در این مقاله، زنگ خطری جدی برای دنیای علم به صدا درآمده است. در این مقاله دیدگاهمحور، با اشاره به گسترش ابزارهای هوش مصنوعی مولد، نگرانی ا از احتمال سوءاستفاده از این فناوری در مقالات علمی، بهویژه در حوزه سنتز و شناسایی نانومواد، اعلام شده است.
به گفته نویسنده، تنها با چند ساعت آموزش و چند دستور متنی ساده، هوش مصنوعی میتوان تصاویر میکروسکوپی نیروی اتمی (AFM) و میکروسکوپ الکترونی (EM) از نانوساختارهایی ساخت که عملاً از تصاویر واقعی قابلتشخیص نیستند. این فناوری حتی قادر است تصاویری از «نانومواد خیالی» ـ مانند ساختارهایی موسوم به نانوچیتوس ـ تولید کرد. در این مقاله از خوانندگان خواسته شده است که خود بیازمایند آیا میتوانند میان تصویر واقعی و جعلی تفاوتی بیابند یا نه.
هر چند چنین قابلیتی شگفتانگیز بهنظر میرسد، اما در واقع هشداری است در مورد آسیبپذیری اخلاق علمی. در گذشته، جعل تصاویر میکروسکوپی مستلزم مهارت فنی و صرف زمان زیاد بود، اما اکنون ابزارهای هوش مصنوعی در چند ثانیه میتوانند دادههایی کاملاً ساختگی و در عین حال باورپذیر تولید کنند. نویسندگان تأکید میکنند که خطر اصلی، نه در توانایی فناوری بلکه در استفاده نادرست از آن توسط پژوهشگرانی است که ممکن است برای کسب اعتبار، تصاویر جعلی در مقالات خود منتشر کنند.
راهکار پیشنهادی این گروه، آموزش و فرهنگسازی است. آنان میگویند تربیت علمی باید از دوران کارشناسی آغاز شود و در مقاطع تحصیلات تکمیلی با آموزش دقیق اصول اخلاق پژوهش ادامه یابد. از نگاه آنان، «یک آزمایشگاه سالم» یعنی جایی که دقت علمی، راستیسنجی دادهها و تعهد به صداقت، بخشی از هویت روزمره پژوهشگران باشد. نویسندگان این مقاله پیشنهاد میکنند که دورههای آموزش «تمامیت پژوهش» (research integrity) باید برای همه دانشجویان دکتری در سراسر جهان اجباری شود.
مقاله یادشده همچنین به سه محور اصلی تخلف در پژوهش اشاره دارد: سرقت علمی، تحریف داده و جعل نتایج. تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی، چنانچه بهعنوان داده واقعی منتشر شوند، مصداق کامل جعل علمی خواهند بود.
اما در کنار خطرات، ابزارهای هوش مصنوعی خود میتوانند بخشی از راهحل باشند. ناشران بزرگ علمی، از جمله اسپرینگر نیچر (Springer Nature)، اکنون از نرمافزارهای هوشمند برای شناسایی جعل و دستکاری تصاویر استفاده میکنند. در مجلات خانواده Nature، تمامی مقالات زیستعلوم پیش از پذیرش، با استفاده از ابزار هوش مصنوعی موسوم به Proofig مورد بررسی قرار میگیرند تا هر گونه دستکاری احتمالی آشکار شود. فرآیند مشابهی نیز در مجلات Science اجرا میشود.
با این حال، نویسندگان یادآور میشوند که نظام داوری علمی هرگز برای کشف تقلب طراحی نشده است؛ این نظام بر اعتماد متقابل میان پژوهشگران استوار است. آنان معتقدند حفظ این اعتماد، مسئولیتی جمعی است که بر دوش همه نهادهای علمی، دانشگاهها، ناشران و حتی دولتها قرار دارد. همکاری نزدیکتر میان توسعهدهندگان ابزارهای هوش مصنوعی و متخصصان اخلاق پژوهش میتواند گامی مؤثر در حفظ سلامت علم باشد.
در بخشی از مقاله به گفتهای از ریچارد فاینمن، فیزیکدان برجسته آمریکایی، اشاره شده است: «حقیقت، دیر یا زود آشکار میشود. دیگران آزمایش شما را تکرار میکنند و درستی یا نادرستی آن را خواهند سنجید. شهرت علمی پایدار، تنها از صداقت بهدست میآید.»
در پایان مقاله تأکید شده است که هوش مصنوعی در نقطهای حساس از تاریخ علم ظاهر شده است؛ زمانی که پژوهشهای پر سرعت و دادههای عظیم، مغز انسان را به چالش کشیدهاند. این فناوری، اگر درست بهکار گرفته شود، میتواند خلاقیت، دقت و سرعت علم را چندین برابر کند. اما اگر در مسیر نادرست گام بردارد، ممکن است اعتماد به علم را متزلزل سازد؛ اعتمادی که سنگبنای پیشرفت بشری است.
منبع :
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: بهکارگیری ظرفیتهای ویژه ماهوارهای در تشییع رهبر شهید انقلاب
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد میشود
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاهها واگذار شود
حاج اکبر مولایی در اولین شب از ماه محرم آسمانی شد
روایت شیخ حسین انصاریان از سه حقی که خداوند بر انسانها نهاده است
تجمعات خیابانی و مراسم ویژه در میادین تهران برای عزاداری محرم
مصرفگرایی؛ پارادایم فرهنگی که تمام زندگی بشر را تسخیر کرد
شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کمبرخوردار
علی دایی به دیدار اکبر عبدی رفت+عکس
خروج هواپیماهای سوخترسان آمریکایی از فلسطین اشغالی پس از تفاهم با ایران
امیرحسین مدرس برنامه نغمههای حسینی را به مناسبت ماه محرم اجرا میکند
منوچهر هادی: درآوردن سکانس صدای رئیس جمهور در سریال ۴۸ ساعت وقت گرفت
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) حال و هوای محرمی گرفت
نمایش تابوت عهد در تالار سایه به روی صحنه میرود
پانتهآ پناهیها در نمایش جدید صابر ابر به روی صحنه میرود
زمان تشییع پیکر بهروز رضوی اعلام شد
مساجد پایگاههایی برای شناسایی استعدادهای درخشان
به یاد کودکان میناب در جام جهانی فوتبال
اخلاص و پیامرسانی؛ کلید ماندگاری عاشورا
نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان در عزاداری محرم
شبکههای اجتماعی برای زیر ۱۶ سالهها ممنوع شد
تمرکز بر امنیت سایبری و تابآوری شبکه در ایام تشییع رهبر شهید
دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاههای ایران
محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روباتها ابداع کرد
اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب میگویند
خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرحهای فناوری
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاههای ایران
شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کمبرخوردار
حاج اکبر مولایی در اولین شب از ماه محرم آسمانی شد
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
تجمعات خیابانی و مراسم ویژه در میادین تهران برای عزاداری محرم
منوچهر هادی: درآوردن سکانس صدای رئیس جمهور در سریال ۴۸ ساعت وقت گرفت
نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان در عزاداری محرم
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاهها واگذار شود
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
علی دایی به دیدار اکبر عبدی رفت+عکس
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
به یاد کودکان میناب در جام جهانی فوتبال
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
خروج هواپیماهای سوخترسان آمریکایی از فلسطین اشغالی پس از تفاهم با ایران
محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روباتها ابداع کرد
اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب میگویند
نمایش تابوت عهد در تالار سایه به روی صحنه میرود
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرحهای فناوری
مساجد پایگاههایی برای شناسایی استعدادهای درخشان
شبکههای اجتماعی برای زیر ۱۶ سالهها ممنوع شد
اخلاص و پیامرسانی؛ کلید ماندگاری عاشورا
پانتهآ پناهیها در نمایش جدید صابر ابر به روی صحنه میرود
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.