به گزارش ثریا - از ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، در شماره جدید مجله Nature Nanotechnology، نویسنده چنین عنوان کرده که هوش مصنوعی میتواند تصاویر میکروسکوپی از نانوساختارهایی خلق کند که حتی متخصصان نیز قادر به تشخیص جعلی بودن آنها نیستند. این مسئله، پرسشی اساسی را پیش روی جامعه علمی قرار داده است: چگونه میتوان در عصر هوش مصنوعی، مرز میان کشف علمی و جعل داده را از هم تفکیک کرد؟
در این مقاله، زنگ خطری جدی برای دنیای علم به صدا درآمده است. در این مقاله دیدگاهمحور، با اشاره به گسترش ابزارهای هوش مصنوعی مولد، نگرانی ا از احتمال سوءاستفاده از این فناوری در مقالات علمی، بهویژه در حوزه سنتز و شناسایی نانومواد، اعلام شده است.
به گفته نویسنده، تنها با چند ساعت آموزش و چند دستور متنی ساده، هوش مصنوعی میتوان تصاویر میکروسکوپی نیروی اتمی (AFM) و میکروسکوپ الکترونی (EM) از نانوساختارهایی ساخت که عملاً از تصاویر واقعی قابلتشخیص نیستند. این فناوری حتی قادر است تصاویری از «نانومواد خیالی» ـ مانند ساختارهایی موسوم به نانوچیتوس ـ تولید کرد. در این مقاله از خوانندگان خواسته شده است که خود بیازمایند آیا میتوانند میان تصویر واقعی و جعلی تفاوتی بیابند یا نه.
هر چند چنین قابلیتی شگفتانگیز بهنظر میرسد، اما در واقع هشداری است در مورد آسیبپذیری اخلاق علمی. در گذشته، جعل تصاویر میکروسکوپی مستلزم مهارت فنی و صرف زمان زیاد بود، اما اکنون ابزارهای هوش مصنوعی در چند ثانیه میتوانند دادههایی کاملاً ساختگی و در عین حال باورپذیر تولید کنند. نویسندگان تأکید میکنند که خطر اصلی، نه در توانایی فناوری بلکه در استفاده نادرست از آن توسط پژوهشگرانی است که ممکن است برای کسب اعتبار، تصاویر جعلی در مقالات خود منتشر کنند.
راهکار پیشنهادی این گروه، آموزش و فرهنگسازی است. آنان میگویند تربیت علمی باید از دوران کارشناسی آغاز شود و در مقاطع تحصیلات تکمیلی با آموزش دقیق اصول اخلاق پژوهش ادامه یابد. از نگاه آنان، «یک آزمایشگاه سالم» یعنی جایی که دقت علمی، راستیسنجی دادهها و تعهد به صداقت، بخشی از هویت روزمره پژوهشگران باشد. نویسندگان این مقاله پیشنهاد میکنند که دورههای آموزش «تمامیت پژوهش» (research integrity) باید برای همه دانشجویان دکتری در سراسر جهان اجباری شود.
مقاله یادشده همچنین به سه محور اصلی تخلف در پژوهش اشاره دارد: سرقت علمی، تحریف داده و جعل نتایج. تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی، چنانچه بهعنوان داده واقعی منتشر شوند، مصداق کامل جعل علمی خواهند بود.
اما در کنار خطرات، ابزارهای هوش مصنوعی خود میتوانند بخشی از راهحل باشند. ناشران بزرگ علمی، از جمله اسپرینگر نیچر (Springer Nature)، اکنون از نرمافزارهای هوشمند برای شناسایی جعل و دستکاری تصاویر استفاده میکنند. در مجلات خانواده Nature، تمامی مقالات زیستعلوم پیش از پذیرش، با استفاده از ابزار هوش مصنوعی موسوم به Proofig مورد بررسی قرار میگیرند تا هر گونه دستکاری احتمالی آشکار شود. فرآیند مشابهی نیز در مجلات Science اجرا میشود.
با این حال، نویسندگان یادآور میشوند که نظام داوری علمی هرگز برای کشف تقلب طراحی نشده است؛ این نظام بر اعتماد متقابل میان پژوهشگران استوار است. آنان معتقدند حفظ این اعتماد، مسئولیتی جمعی است که بر دوش همه نهادهای علمی، دانشگاهها، ناشران و حتی دولتها قرار دارد. همکاری نزدیکتر میان توسعهدهندگان ابزارهای هوش مصنوعی و متخصصان اخلاق پژوهش میتواند گامی مؤثر در حفظ سلامت علم باشد.
در بخشی از مقاله به گفتهای از ریچارد فاینمن، فیزیکدان برجسته آمریکایی، اشاره شده است: «حقیقت، دیر یا زود آشکار میشود. دیگران آزمایش شما را تکرار میکنند و درستی یا نادرستی آن را خواهند سنجید. شهرت علمی پایدار، تنها از صداقت بهدست میآید.»
در پایان مقاله تأکید شده است که هوش مصنوعی در نقطهای حساس از تاریخ علم ظاهر شده است؛ زمانی که پژوهشهای پر سرعت و دادههای عظیم، مغز انسان را به چالش کشیدهاند. این فناوری، اگر درست بهکار گرفته شود، میتواند خلاقیت، دقت و سرعت علم را چندین برابر کند. اما اگر در مسیر نادرست گام بردارد، ممکن است اعتماد به علم را متزلزل سازد؛ اعتمادی که سنگبنای پیشرفت بشری است.
منبع :
مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند
سیمای فراتاریخی «قهرمان مردم» در لایههای هنر، عرفان و ادبیات
غدیر برای کودک نیازمند تخیل است
استقبال از کتابهای رهبر شهید انقلاب در نمایشگاه مجازی کتاب
اجماع اولیه فرو ریخت/ خبرگان بر روی رهبر شهید به توافق نرسیدند
مردم ما شایستگی «شیعه علی (ع)» بودن را اثبات کردند
مداح بحرینی سلب تابعیت شده به ایران میآید
غدیرخم تبیینگر مدل حکمرانی الهی و الگوی زیست مؤمنانه است
حمایت از ۳۵۰ استاد برای هدایت تحقیقات
تاثیر معدل در کنکور به دلیل غیبت شما هنوز بررسی نشده است
آیتالله فیاض رحلت کرد/ مرجعی که آیتالله خویی او را نور چشمش می دانست
تبعید به نجف، برگی تازه در روایت مرجعیت امام گشود
غدیر؛ واقعهای فراتر از تاریخ با ابعاد کلامی و تمدنی
تنگه هرمز را بیشتر بشناسید
حقوق اساتید چه نیازهایی را برآورده میکند؟
جزئیات آزمون مرحله غیرمتمرکز سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
شیوه برگزاری امتحانات و کلاسهای دانشگاههای غیرانتفاعی اعلام شد
درخواست جمعی از اساتید حوزه علمیه برای دفن امام شهید در شهر مقدس قم
اعتراض دانش آموزان به تاثیر قطعی معدل بر کنکور
دل نوشته فرهاد قائمیان به مناسبت فرا رسیدن عید سعید غدیر خم
انتشار تازهترین اثر محسن چاوشی برای تکریم بیماران صعب العلاج
چگونه ابوترابی نقشه بعثیها برای قتلعام اسرا را ناکام گذاشت؟
مهمترین پیام اجتماعی غدیر اتحاد ملی ملتهاست
نابودی نیروی دریایی صدام به روایت یک نوجوان در این کتاب خواندنی
علی (ع) الگوی کامل انسانِ قهرمان و تولد در جهانی نمادین
چطور فوتبال به سلاح مخفی پنتاگون تبدیل شد؟
تصاویر کاتالوگ بزرگترین تولیدکننده آنتیبادی جنجال آفرین شد
آیا واقعا میتوان گسلهای تهران را فعال کرد؟
هوش مصنوعی ایلان ماسک طی ۴ روز یک جهان را نابود کرد
زمانبندی امتحانات دانشگاه شهیدبهشتی به دلیل برگزاری آزمون ارشد تغییرکرد
غدیر حلقهای است که سنتهای مذهبی را به فرهنگ ملی پیوند میزند
ریاکاریهای بنی عباس کتاب و منتشر شد
جشن مردمی غدیر؛ دانشگاه تربیتی تمدنسازی
وزیر آموزش و پرورش: هیچ ابزاری نمیتواند جای کتاب و کتابخوانی را بگیرد
اتاق ماهواره دانشگاه علم و صنعت به موزه جنگ تبدیل میشود
حسین گل گلاب مردی که با این شعر در ایران ماندگار شد
روایتی از غدیر فراتر از یک واقعه تاریخی در کتاب «زیارت غدیریه»
اصل ماجرای شایعه استعفای پزشکیان چه بود؟
راهاندازی رشته «موسیقی ردیف دستگاهی» در دانشگاه استاد فرشچیان
ثبت نام کودکان این کشور در اینستاگرام و تیک تاک ممنوع شد
چرا توصیه شده زیارت جامعه کبیره بخوانیم؟ مداومت آیت الله بهجت
نسخه بنیاد علم برای توقف افت علمی دانشگاهها
خسارت جنگ به ۶۰ شرکت فناوری دانشگاه شریف
حسین سیب سرخی به سوگ مادر نشست
گردهمایی اندیشمندان جهان اسلام در نشست بین المللی غدیر، ولایت و وحدت برگزار میشود
نمایشگاه عکس فیلمهای احمدرضا درویش با عنوان «سرزمین خورشید» افتتاح شد
آهنگ جدید علیرضا قربانی برای ایران منتشر شد
امام هادی(ع) چگونه تهدید محاصره را تبدیل به فرصت ایجاد شبکه وکالت کرد؟
پرفروشترین کتابهای نمایشگاه مجازی کتاب هفتم مشخص شدند
خانم خبرنگار: نقد کتاب گمشده امروز رسانههاست
جامعه ایرانی با تکیه بر دینداری و مقاومت سرمایهای عظیم برای کشور است
آیتالله رشاد: فهم معارف ولایت، توفیقی از جانب خداست
استاد داوری اردکانی: بود و نبود فلسفهای که با نظم زندگی در هماهنگی نباشد، یکی است
بازخوانی و تحلیل پیامهای رهبر انقلاب در دانشگاه آزاد اسلامی
مهلت ثبتنام کارشناسی ارشد پردیس بینالمللی دانشگاه امیرکبیر تمدید شد
احتمال تغییر در تقویم آموزشی دانشگاهها برای مدیریت بحران انرژی قوت گرفت
ایران با ارتقای دو پلهای در رتبه ۶ جهانی مدارک علمی پراستناد قرار گرفت
برنامه کامل زمان بندی آزمونهای سال ۱۴۰۵ اعلام شد
اعتراف به ضعفهای کاخ سفید در دوران بایدن در کتاب خاطرات همسرش
چگونه یک بنای ایرانی، معماری غرب را دگرگون کرد؟
در اینجا کتابها بیشتر از اسباببازی فروش رفتند
استوری پرواز همای به یاد شهدای جنگ رمضان
تصویر دیده نشده از شهید نصرالله و سپهبد سلامی و محمد پاکپور
«دولتشهر تنها»، خرده روایت هایی از روستاهای کردنشین و محله های تهران
شاهنامه چگونه سیستم ایمنی جامعه ایرانی را تقویت میکند؟
وزیر ارشاد: تجمعات خیابانی اکسیر شجاعت مردم ایران را تکثیر کرد
کاظمی: پیشنهادات تاثیر قطعی معدل در کنکور به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه شد
وزیر آموزش و پرورش: نهضت عدالت آموزشی فقط مدرسهسازی نیست
امسال تمامی مراحل ثبت نام دانش آموزان غیرحضوری انجام میشود
امتحانات پایههای اول تا دهم از امروز آغاز میشود
محکومیت ۱۲ میلیاردی فرزاد فرزین باطل شد
عروسی خون در «کشتارگاه» را ببینید
بازدیدهای به وقت ایران ۱۰ میلیونی شد
زمان دقیق برگزاری کنکور سراسری و ارشد ۱۴۰۵ اعلام شد
مدل جدید چت جی پی تی تبدیل به سلاح بانک های ژاپنی در مقابل هکرها شد
میز مطالعات اجتماعی جنگ در وزارت علوم تأسیس شد
بازگشت تدریجی به محیطهای دانشگاهی آغاز شد
وطندوستی در ذهنیت ایرانی اصل مسلم است
«بچه مردم» به جشنواره زلین جمهوری چک میرود
«صبح روز چهلم» روی آنتن میرود؛ روایتی از جنگ رمضان
برنامه کامل زمان بندی آزمونهای سال ۱۴۰۵ اعلام شد
بازگشت تدریجی به محیطهای دانشگاهی آغاز شد
زمان دقیق برگزاری کنکور سراسری و ارشد ۱۴۰۵ اعلام شد
میز مطالعات اجتماعی جنگ در وزارت علوم تأسیس شد
ایران با ارتقای دو پلهای در رتبه ۶ جهانی مدارک علمی پراستناد قرار گرفت
احتمال تغییر در تقویم آموزشی دانشگاهها برای مدیریت بحران انرژی قوت گرفت
بازدیدهای به وقت ایران ۱۰ میلیونی شد
«بچه مردم» به جشنواره زلین جمهوری چک میرود
کاظمی: پیشنهادات تاثیر قطعی معدل در کنکور به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه شد
محکومیت ۱۲ میلیاردی فرزاد فرزین باطل شد
«صبح روز چهلم» روی آنتن میرود؛ روایتی از جنگ رمضان
وزیر آموزش و پرورش: نهضت عدالت آموزشی فقط مدرسهسازی نیست
وطندوستی در ذهنیت ایرانی اصل مسلم است
خانم خبرنگار: نقد کتاب گمشده امروز رسانههاست
وزیر ارشاد: تجمعات خیابانی اکسیر شجاعت مردم ایران را تکثیر کرد
زمانبندی امتحانات دانشگاه شهیدبهشتی به دلیل برگزاری آزمون ارشد تغییرکرد
در اینجا کتابها بیشتر از اسباببازی فروش رفتند
استوری پرواز همای به یاد شهدای جنگ رمضان
چگونه یک بنای ایرانی، معماری غرب را دگرگون کرد؟
مهلت ثبتنام کارشناسی ارشد پردیس بینالمللی دانشگاه امیرکبیر تمدید شد
اتاق ماهواره دانشگاه علم و صنعت به موزه جنگ تبدیل میشود
اعتراف به ضعفهای کاخ سفید در دوران بایدن در کتاب خاطرات همسرش
استاد داوری اردکانی: بود و نبود فلسفهای که با نظم زندگی در هماهنگی نباشد، یکی است
مدل جدید چت جی پی تی تبدیل به سلاح بانک های ژاپنی در مقابل هکرها شد
عروسی خون در «کشتارگاه» را ببینید
امسال تمامی مراحل ثبت نام دانش آموزان غیرحضوری انجام میشود
شاهنامه چگونه سیستم ایمنی جامعه ایرانی را تقویت میکند؟
«دولتشهر تنها»، خرده روایت هایی از روستاهای کردنشین و محله های تهران
تصویر دیده نشده از شهید نصرالله و سپهبد سلامی و محمد پاکپور
نسخه بنیاد علم برای توقف افت علمی دانشگاهها
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.