به گزارش ثریا - از ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، در شماره جدید مجله Nature Nanotechnology، نویسنده چنین عنوان کرده که هوش مصنوعی میتواند تصاویر میکروسکوپی از نانوساختارهایی خلق کند که حتی متخصصان نیز قادر به تشخیص جعلی بودن آنها نیستند. این مسئله، پرسشی اساسی را پیش روی جامعه علمی قرار داده است: چگونه میتوان در عصر هوش مصنوعی، مرز میان کشف علمی و جعل داده را از هم تفکیک کرد؟
در این مقاله، زنگ خطری جدی برای دنیای علم به صدا درآمده است. در این مقاله دیدگاهمحور، با اشاره به گسترش ابزارهای هوش مصنوعی مولد، نگرانی ا از احتمال سوءاستفاده از این فناوری در مقالات علمی، بهویژه در حوزه سنتز و شناسایی نانومواد، اعلام شده است.
به گفته نویسنده، تنها با چند ساعت آموزش و چند دستور متنی ساده، هوش مصنوعی میتوان تصاویر میکروسکوپی نیروی اتمی (AFM) و میکروسکوپ الکترونی (EM) از نانوساختارهایی ساخت که عملاً از تصاویر واقعی قابلتشخیص نیستند. این فناوری حتی قادر است تصاویری از «نانومواد خیالی» ـ مانند ساختارهایی موسوم به نانوچیتوس ـ تولید کرد. در این مقاله از خوانندگان خواسته شده است که خود بیازمایند آیا میتوانند میان تصویر واقعی و جعلی تفاوتی بیابند یا نه.
هر چند چنین قابلیتی شگفتانگیز بهنظر میرسد، اما در واقع هشداری است در مورد آسیبپذیری اخلاق علمی. در گذشته، جعل تصاویر میکروسکوپی مستلزم مهارت فنی و صرف زمان زیاد بود، اما اکنون ابزارهای هوش مصنوعی در چند ثانیه میتوانند دادههایی کاملاً ساختگی و در عین حال باورپذیر تولید کنند. نویسندگان تأکید میکنند که خطر اصلی، نه در توانایی فناوری بلکه در استفاده نادرست از آن توسط پژوهشگرانی است که ممکن است برای کسب اعتبار، تصاویر جعلی در مقالات خود منتشر کنند.
راهکار پیشنهادی این گروه، آموزش و فرهنگسازی است. آنان میگویند تربیت علمی باید از دوران کارشناسی آغاز شود و در مقاطع تحصیلات تکمیلی با آموزش دقیق اصول اخلاق پژوهش ادامه یابد. از نگاه آنان، «یک آزمایشگاه سالم» یعنی جایی که دقت علمی، راستیسنجی دادهها و تعهد به صداقت، بخشی از هویت روزمره پژوهشگران باشد. نویسندگان این مقاله پیشنهاد میکنند که دورههای آموزش «تمامیت پژوهش» (research integrity) باید برای همه دانشجویان دکتری در سراسر جهان اجباری شود.
مقاله یادشده همچنین به سه محور اصلی تخلف در پژوهش اشاره دارد: سرقت علمی، تحریف داده و جعل نتایج. تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی، چنانچه بهعنوان داده واقعی منتشر شوند، مصداق کامل جعل علمی خواهند بود.
اما در کنار خطرات، ابزارهای هوش مصنوعی خود میتوانند بخشی از راهحل باشند. ناشران بزرگ علمی، از جمله اسپرینگر نیچر (Springer Nature)، اکنون از نرمافزارهای هوشمند برای شناسایی جعل و دستکاری تصاویر استفاده میکنند. در مجلات خانواده Nature، تمامی مقالات زیستعلوم پیش از پذیرش، با استفاده از ابزار هوش مصنوعی موسوم به Proofig مورد بررسی قرار میگیرند تا هر گونه دستکاری احتمالی آشکار شود. فرآیند مشابهی نیز در مجلات Science اجرا میشود.
با این حال، نویسندگان یادآور میشوند که نظام داوری علمی هرگز برای کشف تقلب طراحی نشده است؛ این نظام بر اعتماد متقابل میان پژوهشگران استوار است. آنان معتقدند حفظ این اعتماد، مسئولیتی جمعی است که بر دوش همه نهادهای علمی، دانشگاهها، ناشران و حتی دولتها قرار دارد. همکاری نزدیکتر میان توسعهدهندگان ابزارهای هوش مصنوعی و متخصصان اخلاق پژوهش میتواند گامی مؤثر در حفظ سلامت علم باشد.
در بخشی از مقاله به گفتهای از ریچارد فاینمن، فیزیکدان برجسته آمریکایی، اشاره شده است: «حقیقت، دیر یا زود آشکار میشود. دیگران آزمایش شما را تکرار میکنند و درستی یا نادرستی آن را خواهند سنجید. شهرت علمی پایدار، تنها از صداقت بهدست میآید.»
در پایان مقاله تأکید شده است که هوش مصنوعی در نقطهای حساس از تاریخ علم ظاهر شده است؛ زمانی که پژوهشهای پر سرعت و دادههای عظیم، مغز انسان را به چالش کشیدهاند. این فناوری، اگر درست بهکار گرفته شود، میتواند خلاقیت، دقت و سرعت علم را چندین برابر کند. اما اگر در مسیر نادرست گام بردارد، ممکن است اعتماد به علم را متزلزل سازد؛ اعتمادی که سنگبنای پیشرفت بشری است.
منبع :
ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد
کلید اولیه آزمون دستیاری پزشکی امروز منتشر میشود
اتحادیه اروپا گوگل را ۸۹۰ میلیون یورو جریمه کرد
سیزدهمین پرتاب استارشیپ موفقیت آمیز بود
رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» آغاز بکار کرد
معیارهای جدید همترازی رشتههای دانشگاهی برای استخدام ابلاغ شد
پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟
رقابت ۱۷ هزار داوطلب در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد
تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت
امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله پذیر نیست
فروش بدون کارمزد خودرو در استانهای درگیر جنگ
کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند
جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان
تفاهم دانشگاه شهید بهشتی با بانک برای پرداخت تسهیلات مسکن
فرانسه شبکههای اجتماعی را برای کودکان ممنوع میکند
کلید اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ تا فردا منتشر می شود
حضور گسترده دانشجویان با ۱۷۵ موکب در مراسم تدفین رهبر شهید
هوش مصنوعی به همتای خود حمله سایبری کرد
پایان مکاتبات کاغذی در ثبت اساسنامه مؤسسات اعزام دانشجو
تصویر منتشر نشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای
علت کوریهای بیبازگشت کشف شد
اختصاص وام ضروری به دانشجویان آسیب دیده از جنگ
نتفلیکس استارتاپ هوش مصنوعی بازیگر معروف را خرید
فضاپیمای چینی برای دفاع از زمین با یک سیارک برخورد می کند
قابلیت تماشای عکسهای اسلایدی به تلگرام آمد
فرزهای دندانپزشکی نانویی در ایران تولید شد
روباتها با خواندن فکر فرمانبردار شما میشوند
میراث آیت الله شاهآبادی پیوند میان «عرفان شیعی» و سیاست و جهاد بود
«قرآن رنانی» با دستخط رهبر شهید به بازار نشر رسید
برگزاری همایش موکبداران «جاماندگان اربعین حسینی» در فرهنگسرای ولاء
آغاز طرح امنیتی و خدماتی زیارت اربعین حسینی در نجف اشرف
«سیوشش هفت» غم میناب را از زبان خانواده شهدا به تصویر میکشد
ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغالتحصیل از دانشگاههای برتر جهان
تیک تاک دوباره برای کارمندان دولت آمریکا مجاز شد
آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب فردا در دانشگاه تهران برگزار میشود
شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد
توییت جالب اکانت سفارت ایران درباره ادعای رهگیری موشک های ایران
اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه
نحوه برگزاری امتحانات و کلاسهای دانشگاههای علوم پزشکی استانهای جنوبی
مهلت تخلیه خوابگاههای دانشجویی دانشگاه الزهراء تمدید شد
درخشش تیم ملی رباتیک ایران در رقابت روبوکاپ جهانی ۲۰۲۶
توضیح معاون علمی رئیس جمهور درباره سند راهبردی «توسعه فرانچایز دانشبنیان»
امارات مقصد بعدی موشکهای ایرانی؟ +عکس
تغییر در فرایند پذیرش دانشجومعلمان/ ایجاد سهمیه بومی برای برخی رشتهها
بررسی افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وامهای دانشجویی
آخرین وضعیت صدور احکام انضباطی دانشجویان خاطی حوادث دی ماه اعلام شد
دفترچه سوالات کنکور ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد/ اعلام کلید تا ۳۱ تیر
فروشگاههای اپ طرف ثالث بالاخره وارد اندروید میشوند
ترامپ دسترسی به پستهایش در شبکه اجتماعی تروث را میفروشد
آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در رشتههای شناور برگزار شد
کنکور سراسری ۱۴۰۵ در موعد مقرر برگزار میشود/تامین امنیت آزمون
بزرگداشت رهبر شهید و دکتر مصباحالهدی باقریکنی در دانشگاه امام صادق
گوگل باید دسترسی به سرویسهایش را برای رقبا فراهم کند
نوبت آخر آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ برگزار شد
رگولاتور انگلیس درباره تیک تاک تحقیق می کند
برگزاری کنکور ارشد ۱۴۰۵ برای توانخواهان و زندانیان
آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ در سلامت و آرامش برگزار شد
نوشتهای که بالای سر یک کودک سرطانی در بیمارستان بقایی اهواز نصب شده
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) به پیشبینی حذف شرور جهان پرداخت
حال خواننده معروف موسیقی بختیاری خوب نیست
سیاست بچهگانه ترامپ سوژه کارتون هنرمند برزیلی شد
ایران قبرستان متجاوزین+عکس
کارگردان سریال پایتخت درباره رهبر شهید مستند میسازد
کامران نجف زاده به جنوب سفر کرد
وزیر آموزش و پرورش: کیفیتبخشی و عدالت آموزشی دو راهبرد اصلی دولت است
غرق شدن ترامپ، سوژه جدیدترین دیوارنگاره تهران
آغاز دورههای راهبردهای تربیت و یادگیری مربیان پیشدبستانی در مراکز کانون پرورش فکری
نقش سازنده نخبگان در حل مسائل کشور
پویش «حفظ جزء ۳۰ قرآن» ویژه کودکان و نوجوانان برگزار میشود
جزئیات ثبت نام آزمون دانشنامه و گواهینامه تخصصی دندانپزشکی اعلام شد
امتحانات نهایی رشتههای تحصیلی پایه دوازدهم در ۴ استان لغو شد
لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان
الگوریتم ایکس پاسخهای دوستان کاربر به پستها را اولویت میدهد
الگوریتم ایکس پاسخهای دوستان کاربر به پستها را اولویت میدهد
واکنش معاون نهاد رهبری به اخراج یک کارمند دانشگاهی به دلیل پیگیری پوشش
مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد
نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی
بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند
جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی اعلام شد
امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله پذیر نیست
ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغالتحصیل از دانشگاههای برتر جهان
شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد
اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه
آغاز طرح امنیتی و خدماتی زیارت اربعین حسینی در نجف اشرف
معیارهای جدید همترازی رشتههای دانشگاهی برای استخدام ابلاغ شد
تیک تاک دوباره برای کارمندان دولت آمریکا مجاز شد
آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب فردا در دانشگاه تهران برگزار میشود
فروش بدون کارمزد خودرو در استانهای درگیر جنگ
برگزاری همایش موکبداران «جاماندگان اربعین حسینی» در فرهنگسرای ولاء
کلید اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ تا فردا منتشر می شود
«سیوشش هفت» غم میناب را از زبان خانواده شهدا به تصویر میکشد
تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت
تفاهم دانشگاه شهید بهشتی با بانک برای پرداخت تسهیلات مسکن
توییت جالب اکانت سفارت ایران درباره ادعای رهگیری موشک های ایران
میراث آیت الله شاهآبادی پیوند میان «عرفان شیعی» و سیاست و جهاد بود
«قرآن رنانی» با دستخط رهبر شهید به بازار نشر رسید
پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟
اختصاص وام ضروری به دانشجویان آسیب دیده از جنگ
قابلیت تماشای عکسهای اسلایدی به تلگرام آمد
علت کوریهای بیبازگشت کشف شد
هوش مصنوعی به همتای خود حمله سایبری کرد
جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد
نتفلیکس استارتاپ هوش مصنوعی بازیگر معروف را خرید
کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند
دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان
فضاپیمای چینی برای دفاع از زمین با یک سیارک برخورد می کند
فرزهای دندانپزشکی نانویی در ایران تولید شد
روباتها با خواندن فکر فرمانبردار شما میشوند
تصویر منتشر نشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.