به گزارش ثریا - تلسکوپ فضایی جیمز وب به دانشمندان این امکان را داده است که سیاره «WASP-121b» را به خوبی بررسی کنند. مشخص شد این غول گازی دارای دو دنباله است که در جهتهای گوناگون امتداد یافتهاند. این دنبالهها از مولکولهای هلیوم تشکیل شدهاند.
به نقل از یونیورس اسپیس تک، دانشمندان برای اولین بار نظارت مداوم بر نشت جوی سیاره را در طول یک مدار کامل به دور ستاره آن انجام دادند و دریافتند غول گازی WASP-121b نه توسط یک دنباله، بلکه توسط دو دنباله بزرگ هلیوم احاطه شده است که بیش از نیمی از فاصله دور ستاره امتداد دارند.
این کشف توسط ستارهشناسان «موسسه تحقیقات سیارههای فراخورشیدی تروتیر»(IREx) در «دانشگاه مونترآل»(UdeM) کانادا و گروه نجوم «دانشگاه ژنو»(University of Geneva) سوئیس با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب و دستگاه «NIRISS» آن انجام شد.
این رصد که به سرپرستی دکتر «رومن آلارت»(Romain Allart) از دانشگاه مونترآل انجام شد، دقیقترین دیدگاه تا به امروز از یک سیاره فراخورشیدی را ارائه میدهد که در حال از دست دادن جو خود است. این فرآیند با گذشت زمان میتواند شکل سیارهها را به طور چشمگیری تغییر دهد.
سیاره WASP-121b از سیارههایی است که ستارهشناسان آنها را «مشتری فوقالعاده داغ» می نامند. مشتری داغ یک سیاره گازی غولپیکر است و آن قدر نزدیک به ستاره خود میچرخد که یک سال در آن فقط یک روز یا در این مورد فقط ۳۰ ساعت طول میکشد. تابش شدید ستاره، جو سیاره را تا هزاران درجه گرم میکند و به گازهای سبک مانند هیدروژن و هلیوم امکان میدهد تا به فضا فرار کنند. طی میلیونها سال، این نشت آهسته میتواند اندازه، ترکیب و تکامل آینده سیاره را تغییر دهد.
دانشمندان تاکنون عمدتاً انفجارهای کوتاهی از این منابع را در طول گذرهای سیارهای مشاهده کردهاند. گذر سیارهای، چند ساعتی است که یک سیاره از برابر ستاره خود عبور میکند اما بدون نظارت مداوم، دانستن این که این جریانها تا چه حد گسترش یافتهاند و چگونه در طول زمان تکامل یافتهاند، غیرممکن بود.
گروه آلارت با استفاده از NIRISS، سیاره WASP-121b را به مدت تقریباً ۳۷ ساعت بدون وقفه و با پوشش بیش از یک مدار کامل رصد کردند. این مجموعه دادهها، کاملترین رصد پیوسته را از نشانههای هلیوم در یک سیاره نشان میدهند که تاکنون ثبت شده است.
پژوهشگران با ردیابی جذب ضعیف اتمهای هلیوم در محدوده طیف فروسرخ دریافتند که گاز اطراف WASP-121b بسیار فراتر از سیاره امتداد دارد. این سیگنال برای بیش از نیمی از مدار سیاره ادامه داشت و همین امر، آن را به طولانیترین تشخیص مداوم نشت جوی ثبتشده تا به امروز تبدیل میکند.
نکته شگفتانگیزتر این است که ذرات هلیوم دو دنباله متفاوت را تشکیل میدهند. یک دنباله عقبی که توسط تابش و باد ستارهای از ستاره دور شده و یک دنباله جلویی که در برابر سیاره خمیده شده و احتمالاً توسط گرانش ستاره جذب شده است. در مجموع، این دو جریان تا فاصله ۱۰۰ برابر قطر سیاره امتداد دارند و مسافتی سه برابر فاصله بین سیاره و ستارهاش را پوشش میدهند.
مدلهای رایانهای جدید از نشت جوی مانند مدلی که در دانشگاه ژنو ابداع شده و برای این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است، میتوانند دنبالههای جداشده را توضیح دهند اما هنوز نمیتوانند توضیح کاملی را برای این ساختار دوگانه تازه مشاهدهشده WASP-121b ارائه کنند. این کشف نشان میدهد که نیروهای گرانشی و بادهای ستاره، نقش تعیینکنندهای را در شکلگیری این جریانها دارند و برای درک فرآیندهای فیزیکی دخیل در آن، به نسل جدیدی از مدلسازی سهبعدی نیاز است.
آلارت گفت: این واقعاً یک نقطه عطف است. اکنون باید درباره نحوه شبیهسازی کاهش جرم جوی تجدید نظر کنیم و آن را نه تنها به عنوان یک جریان ساده، بلکه با هندسه سهبعدی در تعامل با ستاره خود در نظر بگیریم. این موضوع برای درک چگونگی تکامل سیارهها و این که آیا سیارههای غولپیکر گازی میتوانند به سنگهای ساده تبدیل شوند، بسیار مهم است.
این کشف فراتر از منظره دنبالههای دوتایی، پیامدهای عمیقی را برای تکامل سیارهای دارد. فرار یا از دست دادن جو، یکی از فرآیندهای کلیدی است که تعیین میکند آیا یک سیاره یک غول گازی باقی خواهد ماند یا به یک هسته سنگی تبدیل خواهد شد.
مشاهده در لحظه این پویاییها در اطراف WASP-121b، زمینه منحصربهفردی را برای آزمایش مدلهایی از چگونگی تغییر سیارهها در طول میلیاردها سال به دانشمندان میدهد.
هلیوم به یکی از قویترین شاخصهای نشت جوی تبدیل شده است و حساسیت منحصربهفرد جیمز وب اکنون به ستارهشناسان امکان میدهد تا آن را در فواصل و مقیاسهای زمانی بسیار طولانی و بیش از هر زمان دیگری تشخیص دهند. اگرچه دادههای رصدخانههای زمینی برای تعیین پویایی نشت سیارهای بسیار مهم هستند اما نظارت مداوم از چنین تأسیساتی به دلیل نور روز و شرایط آبوهوایی که مشاهدات را به تصاویر کوتاه تبدیل میکنند، غیرممکن است.
مشاهدات آینده جیمز وب برای تعیین این که آیا ساختار دو دنباله کشفشده در اطراف WASP-121b منحصربهفرد است یا در میان سیارههای فراخورشیدی داغ رواج دارد، ضروری خواهد بود. پژوهشگران امیدوارند که با بررسی چنین منظومههایی بتوانند تصویر وسیعتری را از چگونگی شکلگیری جو سیارهها در کهکشان توسط تابش و بادهای ستارهای ترسیم کنند تا درک بهتری را از سرنوشت آنها به دست بیاورند.
این پژوهش در مجله «Nature Communications» به چاپ رسید.
منبع : تلسکوپ جمیر وب
محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روباتها ابداع کرد
اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب میگویند
خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرحهای فناوری
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند
رقابت سخت منطقهای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر
امضای تفاهمنامه مشترک دانشگاههای صنعتی UT۵ برای تقویت همافزایی
تغییر زمان امتحانات دانشگاهها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب
تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد
طرح «حامی» برای جبران کاستیهای یادگیری دانشآموزان اجرا میشود
وام ودیعه مسکن دانشجویان علوم پزشکی برای شهر تهران افزایش یافت
شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم میدانست
بحران صندلی خالی در دانشگاهها؛ هشدار درباره آینده نزدیک
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری
سنت منطقی اسلامی چگونه پشتوانه مواجهه با منطق ریاضی است؟
جهان اسلام به این روحانی فرزانه و اهل ادب میبالد
بانو مجتهده امین نماد توانمندی زنان است
بازیگر معروف: صداپیشگان شایسته دریافت اسکار بازیگری هستند
اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد
اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری
حرمهای کربلا در آستانه محرم سیاه پوش شدند
زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید
هزینه ثبتنام جهش تحصیلی دانشآموزان اعلام شد
مجموعهکتاب «داستانهای غولی» درباره اهمیت آب به کودکان میآموزد
نگاهی به نقش توییتر در جنگ رسانهای دشمن در کتاب «توئیتری شدن سیاست»
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
طراح بازی «نجات دختران اپستین توسط بچههای میناب» از این بازی میگوید
درباره زندگی رازآمیز درختان در این کتاب بخوانید
هکرها پیامرسان دولتی فرانسه را هک کردند
رونمایی آستان مقدس علوی از پروژه نگارش نسخهای نفیس از نهجالبلاغه
اختراع کتی که هوا را به آب آشامیدنی تبدیل میکند
وزیر علوم: اساتید دانشگاه با امید و انگیزه در کلاس درس حاضر شوند
مقابله با موج محتوای غیرقانونی در بحرانها؛ بریتانیا شبکههای اجتماعی را ملزم به سازوکار ویژه کرد
شکایت جدید علیه OpenAI؛ ChatGPT نتوانست جلوی خودکشی کاربر را بگیرد
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
آگهی/ از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا میشود
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
اهمیت هوش مصنوعی در مسیر ارتقای کیفیت آموزشی
جلسه تلاوت و هماندیشی قاریان بینالمللی مزین به نام رهبر شهید
فلسفه در اندیشه حضرت امام، مقدمهای ضروری برای رسیدن به عرفان است
جریان قاتلان حسین (ع) امروز در مقابل امت ایشان قرار گرفتهاند
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
احتمال اعمال محدودیت دوباره بر اینترنت بینالملل وجود دارد؟
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
چه چیزی کلید مرگ را در کهکشانها میچرخاند؟
جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳
داستان جالب کندترین آزمایش جهان چه بود؟
تاثیر باورنکردنی چای بر سلامتی و افزایش طول عمر
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
نتیجه نهایی گفتگوی پیامبر با مسیحیان نجران پس از ماجرای مباهله چه شد؟
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
هشدار قالیباف به ترامپ و دیگر رهبران جهان+عکس
حجتالاسلام قمی: زبان در وصف شما مردم مبعوث شده قاصر است
طرح روضههای خانگی سدره به مناسبت ماه محرم آغاز به کار کرد
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
به کارگیری هوش مصنوعی جمینای در کروم به غرب آسیا رسید
زیرساخت حقیقی این سرزمین، تمدن کهن، فرهنگ و هنر ماندگارش است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.