به گزارش ثریا - پیش از آنکه مریخ به جهان سرد و خشک امروزی تبدیل شود، باران بر سطح آن میبارید و آب، درهها و بستر رودخانهها را پر میکرد، از لبه دهانهها سرریز میشد و از میان درههای عمیق میگذشت. حتی ممکن است بخشی از این آب، مسیری طولانی را طی کرده و به اقیانوس وسیعی رسیده باشد که روزگاری بخشی از این سیاره را پوشانده بود.
بر روی زمین، مناطقی که توسط سامانههای بزرگ رودخانهای شکل گرفتهاند، از غنیترین زیستبومهای (اکوسیستمهای) سیاره بهشمار میروند. دانشمندان معتقدند محیطهای مشابه در مریخ باستانی نیز میتوانستهاند در دورههای حضور آب مایع، شرایط مساعدی برای حیات فراهم آورند.
نقشهبرداری از بزرگترین سامانههای رودخانهای باستانی مریخ
در مطالعهای که در مجله آکادمی ملی علوم آمریکا (PNAS) منتشر شده، پژوهشگران دانشگاه تگزاس در آستین برای نخستینبار به شناسایی دقیق سامانههای زهکشی بزرگ رودخانهای در مریخ پرداختهاند. منظور از این سامانهها، شبکههای عظیم و به هم پیوستهای از رودخانههای باستانی است که آب یک ناحیه وسیع را جمعآوری میکردهاند (چیزی شبیه به حوضه آبریز آمازون روی زمین). تحلیل آنها ۱۶ حوضه آبریز گسترده را مشخص کرده که احتمالاً امیدوارکنندهترین مکانها برای حیات در سیاره سرخ بودهاند.
تیموتی اِی. گاوج (Timothy A. Goudge)، استادیار بخش علوم زمین و سیارهای و از نویسندگان این مطالعه میگوید: مدتهاست میدانیم در مریخ رودخانه وجود داشته، اما واقعاً نمیدانستیم رودخانهها تا چه حد در مقیاس جهانی در سامانههای زهکشی بزرگ سازمانیافته بودند.
ترکیب دادهها برای دیدی سراسری
گاوج و عبدالله اس. زکی (Abdallah S. Zaki)، پژوهشگر پسادکتری، دادههای منتشرشده پیشین درباره درهها، دریاچهها و مسیرهای رودخانهای مریخ را یکجا جمع کردند. با ترکیب این اطلاعات، توانستند بفهمند این عوارض پراکنده چگونه به هم وصل شده و یک سامانه آبراهه بزرگ را تشکیل دادهاند و سپس مساحت کلی هر یک از این سامانههای آبریز را محاسبه کردند.
کار آنها ۱۹ دستهبندی اصلی از درهها، جویبارها، دریاچهها، درههای عمیق و نهشتههای رسوبی (لایههای انباشتهشده از مواد معدنی و خاک که توسط آب حمل شدهاند) را آشکار کرد. از بین اینها، ۱۶ مورد، حوضههای آبریز به هم پیوستهای را تشکیل میدادند که هر کدام حداقل ۱۰۰ هزار کیلومتر مربع وسعت داشتند. بر روی زمین، دانشمندان هر حوضه آبریزی که مساحتی برابر یا بیش از این حد (۱۰۰ هزار کیلومتر مربع) داشته باشد را بزرگ در نظر میگیرند.
این پژوهش، نخستین تلاش نظاممند و سراسری برای شناسایی حوضههای آبریز بزرگ مریخ است. زکی که هدایت این پژوهش را بر عهده داشت، میگوید: ما سادهترین کار ممکن را انجام دادیم. فقط آنها را نقشهبرداری کردیم و کنار هم چیدیم.
چرا مریخ حوضههای آبریز بزرگ کمتری دارد؟
حوضههای آبریز بزرگ روی زمین بسیار رایجتر از مریخ هستند. سیاره ما ۹۱ حوضه آبریز دارد که از ۱۰۰ هزار کیلومتر مربع فراتر میروند. در مقایسه، بزرگترین سامانههای رودخانهای مریخ نقش بسیار پررنگتری در شکلدهی به سیاره داشتهاند. آنها تنها حدود ۵ درصد از زمینهای باستانی مریخ را پوشش میدهند، اما مسئول تقریباً ۴۲ درصد از کل موادی هستند که توسط رودخانههای مریخ، فرسایش یافتهاند.
زکی میگوید از آنجا که رسوبات، مواد مغذی را حمل میکنند، این مکانها اهداف اصلی در جستوجوی شواهد حیات گذشته محسوب میشوند؛ البته تحقیقات بیشتری برای تعیین دقیق محل نهایی این رسوبات لازم است. او توضیح میدهد: هرچه مسافت طولانیتر باشد، آب مدت بیشتری با سنگها تعامل دارد، بنابراین احتمال واکنشهای شیمیایی که میتوانند به نشانههای حیات تبدیل شوند، بیشتر است.
اهداف کلیدی برای مأموریتهای آینده مریخ
بخش بزرگی از مریخ نه از شبکههای آبی یکپارچه، بلکه از دهها حوضه آبریز کوچک و پراکنده تشکیل شده است. هر کدام از این حوضههای کوچک، ممکن است روزگاری شرایط مساعدی برای شکلگیری حیات فراهم کرده باشند. با این حال، پژوهشگران بر این باورند که آن ۱۶ حوضه آبریز بزرگ که در این مطالعه شناسایی شدند، بهمراتب هدفی جذابتر و اولویتدار برای مأموریتهای آینده بهشمار میروند. دلیل این اولویت واضح است: این حوضههای بزرگ، مواد مغذی بیشتری را در رسوبات خود جمع کردهاند و احتمال حفظ نشانههای احتمالی حیات در آنها بسیار بیشتر است.
همانطور که تیموتی گاوج توضیح میدهد: این یافتهها بهطور مستقیم به ما میگوید که باید تلسکوپها و مریخنوردهای آینده خود را به سمت کدام مناطق مهم مریخ هدایت کنیم.
این پژوهش بار دیگر نشان میدهد که مطالعه سامانههای آبی باستانی مریخ، نه تنها گذشته این سیاره را برایمان روشن میکند، بلکه نقشه راهی برای یافتن پاسخ یکی از بزرگترین پرسشهای انسان ارائه میدهد: آیا زمانی در جایی به جز زمین، حیات وجود داشته است؟
منبع : مریخ
زیرساخت حقیقی این سرزمین، تمدن کهن، فرهنگ و هنر ماندگارش است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد
برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمامعیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
تعلل دولت در اجرای طرح ترمیم حقوق، شکاف بیاعتمادی را گسترش داد
نمایهشدن سه مجله دانشگاه تهران در کتابخانه دیجیتال آلمان
مصاحبه دکتری دانشگاه علامه طباطبائی از فردا آغاز میشود
یک روز جابجایی در برنامه امتحانات دانشگاه صنعتی شریف
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
جناب خان و هومن به آنتن تلویزیون برگشتند
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
پیکر آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.