به گزارش ثریا - پیش از آنکه مریخ به جهان سرد و خشک امروزی تبدیل شود، باران بر سطح آن میبارید و آب، درهها و بستر رودخانهها را پر میکرد، از لبه دهانهها سرریز میشد و از میان درههای عمیق میگذشت. حتی ممکن است بخشی از این آب، مسیری طولانی را طی کرده و به اقیانوس وسیعی رسیده باشد که روزگاری بخشی از این سیاره را پوشانده بود.
بر روی زمین، مناطقی که توسط سامانههای بزرگ رودخانهای شکل گرفتهاند، از غنیترین زیستبومهای (اکوسیستمهای) سیاره بهشمار میروند. دانشمندان معتقدند محیطهای مشابه در مریخ باستانی نیز میتوانستهاند در دورههای حضور آب مایع، شرایط مساعدی برای حیات فراهم آورند.
نقشهبرداری از بزرگترین سامانههای رودخانهای باستانی مریخ
در مطالعهای که در مجله آکادمی ملی علوم آمریکا (PNAS) منتشر شده، پژوهشگران دانشگاه تگزاس در آستین برای نخستینبار به شناسایی دقیق سامانههای زهکشی بزرگ رودخانهای در مریخ پرداختهاند. منظور از این سامانهها، شبکههای عظیم و به هم پیوستهای از رودخانههای باستانی است که آب یک ناحیه وسیع را جمعآوری میکردهاند (چیزی شبیه به حوضه آبریز آمازون روی زمین). تحلیل آنها ۱۶ حوضه آبریز گسترده را مشخص کرده که احتمالاً امیدوارکنندهترین مکانها برای حیات در سیاره سرخ بودهاند.
تیموتی اِی. گاوج (Timothy A. Goudge)، استادیار بخش علوم زمین و سیارهای و از نویسندگان این مطالعه میگوید: مدتهاست میدانیم در مریخ رودخانه وجود داشته، اما واقعاً نمیدانستیم رودخانهها تا چه حد در مقیاس جهانی در سامانههای زهکشی بزرگ سازمانیافته بودند.
ترکیب دادهها برای دیدی سراسری
گاوج و عبدالله اس. زکی (Abdallah S. Zaki)، پژوهشگر پسادکتری، دادههای منتشرشده پیشین درباره درهها، دریاچهها و مسیرهای رودخانهای مریخ را یکجا جمع کردند. با ترکیب این اطلاعات، توانستند بفهمند این عوارض پراکنده چگونه به هم وصل شده و یک سامانه آبراهه بزرگ را تشکیل دادهاند و سپس مساحت کلی هر یک از این سامانههای آبریز را محاسبه کردند.
کار آنها ۱۹ دستهبندی اصلی از درهها، جویبارها، دریاچهها، درههای عمیق و نهشتههای رسوبی (لایههای انباشتهشده از مواد معدنی و خاک که توسط آب حمل شدهاند) را آشکار کرد. از بین اینها، ۱۶ مورد، حوضههای آبریز به هم پیوستهای را تشکیل میدادند که هر کدام حداقل ۱۰۰ هزار کیلومتر مربع وسعت داشتند. بر روی زمین، دانشمندان هر حوضه آبریزی که مساحتی برابر یا بیش از این حد (۱۰۰ هزار کیلومتر مربع) داشته باشد را بزرگ در نظر میگیرند.
این پژوهش، نخستین تلاش نظاممند و سراسری برای شناسایی حوضههای آبریز بزرگ مریخ است. زکی که هدایت این پژوهش را بر عهده داشت، میگوید: ما سادهترین کار ممکن را انجام دادیم. فقط آنها را نقشهبرداری کردیم و کنار هم چیدیم.
چرا مریخ حوضههای آبریز بزرگ کمتری دارد؟
حوضههای آبریز بزرگ روی زمین بسیار رایجتر از مریخ هستند. سیاره ما ۹۱ حوضه آبریز دارد که از ۱۰۰ هزار کیلومتر مربع فراتر میروند. در مقایسه، بزرگترین سامانههای رودخانهای مریخ نقش بسیار پررنگتری در شکلدهی به سیاره داشتهاند. آنها تنها حدود ۵ درصد از زمینهای باستانی مریخ را پوشش میدهند، اما مسئول تقریباً ۴۲ درصد از کل موادی هستند که توسط رودخانههای مریخ، فرسایش یافتهاند.
زکی میگوید از آنجا که رسوبات، مواد مغذی را حمل میکنند، این مکانها اهداف اصلی در جستوجوی شواهد حیات گذشته محسوب میشوند؛ البته تحقیقات بیشتری برای تعیین دقیق محل نهایی این رسوبات لازم است. او توضیح میدهد: هرچه مسافت طولانیتر باشد، آب مدت بیشتری با سنگها تعامل دارد، بنابراین احتمال واکنشهای شیمیایی که میتوانند به نشانههای حیات تبدیل شوند، بیشتر است.
اهداف کلیدی برای مأموریتهای آینده مریخ
بخش بزرگی از مریخ نه از شبکههای آبی یکپارچه، بلکه از دهها حوضه آبریز کوچک و پراکنده تشکیل شده است. هر کدام از این حوضههای کوچک، ممکن است روزگاری شرایط مساعدی برای شکلگیری حیات فراهم کرده باشند. با این حال، پژوهشگران بر این باورند که آن ۱۶ حوضه آبریز بزرگ که در این مطالعه شناسایی شدند، بهمراتب هدفی جذابتر و اولویتدار برای مأموریتهای آینده بهشمار میروند. دلیل این اولویت واضح است: این حوضههای بزرگ، مواد مغذی بیشتری را در رسوبات خود جمع کردهاند و احتمال حفظ نشانههای احتمالی حیات در آنها بسیار بیشتر است.
همانطور که تیموتی گاوج توضیح میدهد: این یافتهها بهطور مستقیم به ما میگوید که باید تلسکوپها و مریخنوردهای آینده خود را به سمت کدام مناطق مهم مریخ هدایت کنیم.
این پژوهش بار دیگر نشان میدهد که مطالعه سامانههای آبی باستانی مریخ، نه تنها گذشته این سیاره را برایمان روشن میکند، بلکه نقشه راهی برای یافتن پاسخ یکی از بزرگترین پرسشهای انسان ارائه میدهد: آیا زمانی در جایی به جز زمین، حیات وجود داشته است؟
منبع : مریخ
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید
گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالشها تا راهکارها
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران
کلاسهای تابستانی دانشگاه آزاد مجازی شد
ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد
گروههای امدادی دانشگاه آزاد از نخستین لحظات تشییع رهبر شهید به خدمترسانی زائران پرداختند
محتوای کاربران گوگل برای آموزش هوش مصنوعی به کار میرود
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمیکند/اخلاق ویژه جامعه شبهمدرن شهری!
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانشآموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید
قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
رزمندگان هوافضای سپاه در آماده باش کامل عملیاتی
کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین
چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
دعوت ستاد کانونهای مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید
تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب
بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران
آیا تو را تشییع میکنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟
رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت میدانستند
رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن
واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام
سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ
هماکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران
بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید
گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد
مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد
دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران
دانشگاهها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده میشوند
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمیکند/اخلاق ویژه جامعه شبهمدرن شهری!
روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان
دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانشآموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.