به گزارش ثریا حجت‌الاسلام حجت‌الله آتش‌افروزمند، کارشناس کلام و عقاید مرکز ملی پاسخگویی، به پرسش و پاسخی در موضوع «پشت پرده محرومیت روزه‌دار از سفره میزبان» پرداخت که تقدیم شما فرهیختگان می شود.
پرسش:
* اگر ماه رمضان ماه مهمانی خداست پس چرا از استفاده نعمت‌های خدا محرومیم؟
پاسخ:
در معارف اسلامی، ماه رمضان «شَهْرُ اللَّهِ»؛ ماه خدا و ماه رحمت و مغفرت معرفی شده و در خطبه شعبانیه نیز آمده است: ماه مهمانی خداوند؛ «هُوَ شَهْرٌ دُعِیتُمْ فِیهِ إِلَی ضِیَافَةِ اللَّهِ...». پس پرسش طبیعی است که اگر این ماه «مهمانی» است، چرا روزه یعنی نخوردن و نیاشامیدن؟ اگر ماه رمضان «ماه مهمانی خدا»ست، مهمانی یعنی خوردن و بهره‌بردن؛ پس چرا روزه یعنی نخوردن و نیاشامیدن؟ پس چرا سفره جمع شده است؟
پاسخ به این سوال ضمن چند نکته بیان می‌شود:
۱- بازتعریف «مهمانی خدا»
برداشت رایج ما از مهمانی، معمولاً خوردن و نوشیدن است؛ چون لذت را بیشتر در برآوردن نیازهای جسم می‌بینیم، اما «مهمانی خدا» از سنخ پذیراییِ صرفاً مادی نیست؛ برای فهم آن باید ببینیم مهمان اصلی در ماه رمضان، کدام بُعد از انسان است: بدن یا روح؟
انسان یک‌بعدی نیست و دو ساحت دارد:
- جسم: با غذا، آب و استراحت تقویت می‌شود.
- روح: با آگاهی، اراده، اخلاق و تقرب به خدا رشد می‌کند.
روح، هویت اصیل اوست و فلسفه اصلی ارسال دین، رساندن انسان به «کمال» روحش است. کمالِ انسان در این نیست که فقط خوب بخورد و خوب بخوابد؛ اگر چنین بود، بسیاری از حیوانات از ما کامل‌تر بودند. کمال انسان در شکوفایی قدرت اراده و تعالی روح اوست. حال بهتر می‌توان منظور از مهمانی خدا را فهمید.
در یازده ماه سال، معمولاً بیشترین رسیدگی ما به بدن است و صدای روح در میان عادت‌ها و نیازهای مادی کم‌رنگ می‌شود. روزه با کم‌کردنِ توجهِ موقت به بدن، فرصت می‌دهد روح جان بگیرد؛ بنابراین «محرومیت ظاهری» در حقیقت راهی است برای «پهن شدن سفره‌ای دیگر»؛ سفره‌ی رشد معنوی؛ و خداوندِ بی‌نیاز و حکیم، پذیرایی‌اش را در سطح بالاتری متناسب با کمال اصلی انسان تعریف می‌کند؛ یعنی رشد روحی انسان، نه فقط سیر شدن بدن. به عبارت ساده‌تر، ماه رمضان «مهمانی» هست، اما مهمانی‌ای که در آن میزبان می‌خواهد مهمانش را بالا ببرد نه صرفاً سیر کند.
۲- هدف روزه: تقوا و خودکنترلی
قرآن هدف روزه را روشن بیان می‌کند: «لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ» (سوره بقره، آیه ۱۸۳)؛ یعنی روزه برای رسیدن به تقواست. تقوا را ساده بگوییم یعنی نیروی درونیِ خودنگهداری و مدیریت نفس؛ اینکه انسان اسیر میل‌ها و عادت‌ها نباشد. در این مهمانی، خداوند قرار نیست ما را آزار دهد؛ می‌خواهد ظرفیت دریافت نعمت‌های بزرگ‌تر را در ما ایجاد کند: آرامش درون، اراده قوی، پاکی دل و تقرب به او. و ماه رمضان دقیقاً یک محیط تمرینی است برای دریافت این نعمت‌ها و البته ارتقای روح.
به قول جناب سعدی:
اندرون از طعام خالی دار
تا در او نور معرفت بینی
۳- این محدودیت، موقت و حکیمانه است نه نفی نعمت
نکته دیگر اینکه روزه، محرومیت دائمی نیست؛ زمان‌بندی دارد: از اذان صبح تا مغرب. قرآن هم تصریح می‌کند شب‌ها خوردن و آشامیدن حلال است و مرز آغاز روزه را دقیق مشخص می‌کند. یعنی دین نمی‌گوید «نعمت بد است»؛ می‌گوید مدتی کوتاه، نوع رابطه‌ات با نعمت را اصلاح کن.
عقل می‌گوید خیلی وقت‌ها برای رسیدن به یک خیرِ بزرگ‌تر، باید از یک لذتِ کوچک‌تر موقتاً گذشت. این ضد نعمت نیست؛ تنظیمِ درستِ مصرفِ نعمت است.
فرض کنید یک ورزشکار دعوت شده به یک کمپ ویژه که قرار است او را به سطح بالاتری برساند. مربی می‌گوید: چند هفته شیرینی و غذای چرب نخور، زمان‌بندی خواب و غذا را رعایت کن، تمرینات سخت انجام بده.
ظاهر این دستورها «محرومیت» است؛ اما حقیقتش «پذیراییِ حرفه‌ای» است: مربی دارد بدن و اراده‌ی او را قوی‌تر می‌کند تا به لذت بزرگ‌تر برسد: قهرمانی.
ماه رمضان هم شبیه همین است: خداوند می‌خواهد انسان به قهرمانیِ اخلاقی و معنوی برسد؛ و این بدون تمرینِ مهار میل‌ها سخت است. در واقع ماه رمضان یک «مهمانی تربیتی» است: خدا نعمت‌های مادی را نفی نمی‌کند، بلکه برای مدتی کوتاه، مصرف آن‌ها را مدیریت می‌کند تا آدم بتواند نعمت‌های عمیق‌تر را بچشد: آگاهی، پاکی دل، مهار نفس، تقرب به خدا، و فهم بهترِ معنای زندگی.
۴- تمرین واقعی
ممکن است سوال پیش آید که چرا دقیقاً نعمت‌های مجاز محدود می‌شود؟ در روزه، انسان از چیزهایی پرهیز می‌کند که در اصل حلال و نعمت هستند (مثل غذا و آب و ...). چرا؟ برای اینکه تمرین، واقعی باشد. اگر قرار بود فقط از کارهای حرام دوری کنیم، این برای همه‌ی روزهای سال تکلیف است. اما رمضان یک باشگاه ویژه می‌سازد: وقتی حتی از حلالِ محبوبِ خودت به خاطر هدف برتر می‌گذری، اراده‌ات قوی می‌شود و بعد در برابر وسوسه‌های جدی‌تر (دروغ، ظلم، شهوتِ بی‌مهار، اسراف...) مقاوم‌تر می‌شوی. این می‌تواند از معانی روایت «روزه سپر است» باشد: سپر در برابر سقوط اخلاقی و سلطه‌ی میل.
بنابراین روزه محرومیت نیست؛ محدودیتِ موقت و هدفمند است برای رسیدن به رشد و «پذیراییِ سطح بالاتر» تا انسان به نعمت‌ها و کمالات بزرگ‌تر برسد: تقوا، خودکنترلی، پاکی دل، معنویت و تقرب بیشتر به خدا.
منبع:حوزه
دست نوشته دانشجو‌یان در بیعت با رهبر انقلاب
امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است
اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمه‌متمرکز سال ۱۴۰۶
اطلاعات تازه درباره سهمیه‌ها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶
علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش تاریخی را پیدا کردم
دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد
رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دست‌ساز» جهان
نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید
بسیج دانش‌آموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد
نقش سوره‌های کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن
افزایش سرانه های آموزشی در استان تهران/ ساخت مدرسه به تنهایی کافی نیست
کودکان البرزی مأموریت نیمه‌تمام شهید ماکان نصیری را ادامه می‌دهند
تصادف تریلی با سرویس مدرسه در اردکان؛ یک دانش‌آموز جان باخت
کاظمی: نظام سنجش آموزش‌وپرورش نیازمند تحول اساسی است
اسامی برگزیدگان مرحله نهایی سی‌ویکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
هشدار افتا درباره قطع دسترسی به دامنه‌های خارجی؛ لزوم مهاجرت به ir
چت جی پی تی بیمار مبتلا به صرع را به سرپیچی از دستور پزشکان تشویق کرد
متا برای معتاد کردن نوجوانان به دادگاه می رود
یک انفجار کیهانی ۲۷ روزه در فضا کشف شد
اپل دو دستگاه جدید معرفی کرد +قیمت
جاسوسی شرکت اسرائیلی از کاربران استارلینک فاش شد
خدا از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است؛ پس چرا باید عبادت کنیم؟
آیت الله رشاد: بیانیه رهبر معظم انقلاب، محرک تاریخی پیشرفت علمی کشور است
آیا دینداری مانع پیشرفت می‌شود؟
حجت‌الاسلام قمی: جنگ واقعی بر سر «تحریف واقعیت» در ذهن مردم است
نیاز انقلاب به شخصیت‌هایی چون آیت الله مهدوی‌کنی بیشتر احساس می‌شود
نتایج انتخاب رشته آزمون کارشناسی رشته‌های علوم پزشکی آزاد اعلام شد
نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
کارت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی منتشر شد
ثبت ۱ میلیارد تراکنش در جنگ ۴۰ روزه
واکنش به آسیب کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز
تبدیل جیوه به طلا محقق شد
برای نخستین بار: ترمیم دی‌ان‌ای در بدن امید تازه برای درمان یک بیماری ژنتیکی نادر
آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه
تمدید مهلت ثبت‌نام در سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری
برگزاری یادنامه شهید علی لاریجانی به همراه رونمایی کتابی از او
پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است
بازیگر «هک‌ها» از فلسطین دفاع کرد؛ پرداخت مالیات برای تامین نسل‌کشی
سینمای کوتاه در محاصره کلیشه‌هاست؛ از فقر ایده تا چالش میزبانی!
طرح یک سریال عاشقانه برای شبکه نمایش خانگی؛ تکرار «پوست شیر» طبیعی است
کمال تبریزی: فیلمسازان جوان از تقلید فاصله بگیرند
جزئیات کنسرت تازه مجید انتظامی اعلام شد؛ شنیدن ملودی‌های خاطره‌انگیز
وقتی «قطع رابطه» سفارشی می‌شود؛ چرا تولید اثر هنری با ریسک همراه است؟
مرثیه‌ای که هنوز با صدای دلتنگی حضرت زینب(س) شنیده می‌شود
انقلابی‌تر بودن با فحش رکیک‌تر ثابت نمی‌شود؛ هنر ماندگار حضرت زهرا(س)
روایت «حماسه فاطمی» و دفاع حضرت زهرا(س) از امامت
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانش‌آموز
چرا خانواده‌های پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟
خطرناک‌ترین شکل انحراف دینی از دیدگاه حضرت علی(ع)
رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمی‌گردد
شاهرخ فروتنیان مهمان یازدهمین قسمت برنامه «هم‌کلام» است.
فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن می‌رسد؛ سریالی درباره دغدغه مردم معمولی
پشتیبانی سینمایی‌ها از نویسنده حامی فلسطین؛ بریتانیا تغییر مسیر دهد
آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد
هوش مصنوعی متا اطلاعات کاربران را فاش کرد
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است
«تقاطع خیابان روزولت»؛ روایت تاریخ شفاهی رایزن اقتصادی آمریکا در ایران
ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵
دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است
آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا
هشدار مشاور وزیر علوم درباره سایه جنگ و شکاف اجتماعی
کتیبه‌پوشی زیبای حرم علوی در عزای شهادت حضرت زهرا(س)
تأسیس ۸ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
چه برنامه‌های تربیتی آموزشی روی کودکان و نوجوانان اثرگذار است؟
آیا جوان امروز کمتر تلاش می‌کند؟
هوش مصنوعی مایکروسافت در تشخیص بیماری دو برابر پزشک دقت دارد
وب سایت‌های دولتی پس از کشف شکاف امنیتی در خاموشی فرو رفتند
کشف نوع جدیدی از افسردگی که زنان را بیشتر گرفتار می‌کند
ادامه اختلال در چت جی‌پی‌تی در میان کاربران ایرانی
روباتی که روی دست چاقو کشید
شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه می‌گفت؟
کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد
خانواده در محاصره اندیشه‌های غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟
مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین
«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد
روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه
کارت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی منتشر شد
تبدیل جیوه به طلا محقق شد
امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد
برای نخستین بار: ترمیم دی‌ان‌ای در بدن امید تازه برای درمان یک بیماری ژنتیکی نادر
هوش مصنوعی متا اطلاعات کاربران را فاش کرد
سینمای کوتاه در محاصره کلیشه‌هاست؛ از فقر ایده تا چالش میزبانی!
فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن می‌رسد؛ سریالی درباره دغدغه مردم معمولی
رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمی‌گردد
طرح یک سریال عاشقانه برای شبکه نمایش خانگی؛ تکرار «پوست شیر» طبیعی است
ادامه اختلال در چت جی‌پی‌تی در میان کاربران ایرانی
چرا خانواده‌های پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟
خطرناک‌ترین شکل انحراف دینی از دیدگاه حضرت علی(ع)
انقلابی‌تر بودن با فحش رکیک‌تر ثابت نمی‌شود؛ هنر ماندگار حضرت زهرا(س)
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانش‌آموز
واکنش به آسیب کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز
پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است
جزئیات کنسرت تازه مجید انتظامی اعلام شد؛ شنیدن ملودی‌های خاطره‌انگیز
پشتیبانی سینمایی‌ها از نویسنده حامی فلسطین؛ بریتانیا تغییر مسیر دهد
بازیگر «هک‌ها» از فلسطین دفاع کرد؛ پرداخت مالیات برای تامین نسل‌کشی
شاهرخ فروتنیان مهمان یازدهمین قسمت برنامه «هم‌کلام» است.
برگزاری یادنامه شهید علی لاریجانی به همراه رونمایی کتابی از او
ثبت ۱ میلیارد تراکنش در جنگ ۴۰ روزه
کشف نوع جدیدی از افسردگی که زنان را بیشتر گرفتار می‌کند
کمال تبریزی: فیلمسازان جوان از تقلید فاصله بگیرند
نتایج انتخاب رشته آزمون کارشناسی رشته‌های علوم پزشکی آزاد اعلام شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.