به گزارش ثریا نشست «سینمای زیرزمینی ایران» با هدف بررسی پدیدهای برگزار شد که در سالهای اخیر با تولید و انتشار فیلمهایی خارج از چارچوبهای رسمی سینمای ایران، حضور پررنگتری پیدا کرده و بخشی از این آثار نیز در جشنوارههای بینالمللی دیده شده و جایزه گرفتهاند. در ابتدای نشست تأکید شد که فیلمهایی مانند «بیداد»، «کیک محبوب من» و «یک تصادف ساده» بهانهای برای پرداختن به پدیدهای گستردهتر هستند؛ پدیدهای که علاوه بر سینما، با مسائل فرهنگی، اجتماعی، رسانهای و حتی نحوه بازنمایی ایران در جهان ارتباط پیدا میکند.
داوود طالقانی پژوهشگر علوم اجتماعی درباره ریشههای شکلگیری سینمای زیرزمینی بیان کرد: این پدیده را نمیتوان صرفا در قالب «سینمای مستقل» توضیح داد، زیرا به اعتقاد من، نوعی اقتصاد نامرئی در پشت این سینما وجود دارد.
وی با اشاره به هزینه بالای تولید فیلم سینمایی، این پرسش را مطرح کرد که سرمایه تولید این آثار چگونه تأمین و در نهایت چگونه بازمیگردد و جشنوارههای خارجی، جوایز و همکاری با نهادهای خارج از ایران را از جمله مسیرهای احتمالی این چرخه دانست.
این پژوهشگر تصریح کرد: بخشی از سبکهای زندگی و واقعیتهای اجتماعی که در جامعه وجود دارند، در بازنمایی رسمی و سینمای رسمی امکان نمایش پیدا نمیکنند و همین مسئله به شکلگیری یک جریان موازی کمک کرده است. وجود این شکاف نباید به معنای نادیده گرفتن دیگر واقعیتهای اجتماعی باشد و نمیتوان همه مسائل جامعه را صرفاً در چند موضوع مشخص خلاصه کرد.
در ادامه این نشست زهرا اردکانیفرد تحلیلگر سینما و زنان نسبت دادن مسائل زنان به فمینیسم یا جریانهای خارج از کشور را رویکردی خطرناک دانست و گفت: مسائل زنان در ایران واقعی هستند و برچسبزدن به این مسائل میتواند مانع جدی گرفته شدن آنها شود. نباید صرفاً به دلیل وجود ارتباط یا حمایت خارجی در برخی موارد، اصل مطالبات زنان را نادیده گرفت.
وی همچنین فیلم «بیداد» را از زاویه بازنمایی زنان بررسی و اظهار کرد: برای فهم این فیلم باید آن را در امتداد آثار قبلی سهیل بیرقی دید. بیرقی در مجموعهای از فیلمهایش زنان متعلق به دهههای مختلف را به عنوان شخصیتهای اصلی قرار داده و نسبت آنها با جامعه و حاکمیت را بررسی کرده است. «بیداد» نیز از این منظر، به سراغ زنان دهه هشتادی رفته است. نسل جدید از کودکی در ارتباط گستردهتری با فرهنگ جهانی و رسانههای دیجیتال رشد کرده است؛ بنابراین ممکن است برخی مرزها و مسائل برای این نسل، معنایی متفاوت از نسلهای قبلی داشته باشند.
این تحلیلگر عنوان کرد: این فیلم در پرداختن به مسائل زنان، بیشتر در وضعیت انتقادی باقی میماند و الزاماً راهحلی برای مسائل شخصیت زن ارائه نمیکند. مسئله زنان نباید صرفاً به تصویر آسیبدیدگی یا نیازمندی زنان محدود شود و سینما میتواند زنان را به عنوان شخصیتهایی توانمند و برخوردار از قدرت حل مسئله به تصویر بکشد.
محمد رضوانیپور دانشجوی دکتری جامعهشناسی دانشگاه تهران در ادامه با طرح نمونههایی از حضور فیلمهای ایرانی در جشنوارههای خارجی، از تغییر نسبت میان هنر و بازاریابی گفت و بیان کرد: در فضای جشنوارهای امروز، پیام سیاسی و نسبت اثر با جمهوری اسلامی میتواند در دیده شدن و جایگاه یک فیلم مؤثر باشد.
وی ادامه داد: سانسور صرفاً یک تصمیم اداری یا حکومتی نیست و ابعاد اجتماعی و روانشناختی نیز دارد. از این منظر، ممنوع کردن برخی موضوعات میتواند خود به افزایش جذابیت آنها و تولید آثاری برای نمایش همان موضوعات منجر شود. سانسور میتواند میل به دیدن چیزی را که ممنوع شده، تقویت کند.
طالقانی در پایان نشست از یک سو بر ناکارآمدی برخورد صرفاً قضایی و محدودکننده تأکید و از سوی دیگر، پیشنهادهایی مانند افزایش امکان نمایش داخلی آثار، کاهش وابستگی اقتصادی به خارج، به رسمیت شناختن تکثر فرهنگی و نزدیک کردن فرهنگ رسمی و عمومی را مطرح کرد. همچنین تأکید شد که تغییر صرف نام شوراها یا ساختارهای اداری، بدون تغییر در منطق تصمیمگیری و شفافیت، مسئله را حل نمیکند.
مخزن تحت فشار چگونه طراحی، ساخته و آزمایش میشود؟
حسگر مچی عرق بدن را می سنجد
پهپاد هواشناسی چندبارمصرف برای پرواز در ارتفاع ۱۰ کیلومتری
وزیر آموزش و پرورش: هیچ کودکی نباید قربانی فقر و محرومیت شود
شبکه دانشآموختگان سمپاد راهاندازی شد
عدالت آموزشی یعنی هیچ استعدادی از فرصت رشد محروم نماند
مدارس جدید بدون مناسبسازی افتتاح نمیشوند
تهران ملیترین شهر ایران است
از تسخیر اذهان تا بحران حقیقت؛ بازخوانی دو اثر تازه در عصر رسانه
چرا سیدحسن حاضر بود همه فرماندهانش شهید شوند اما ایران آسیب نبیند؟
راغب از تازهترین آلبوم خود رونمایی کرد؛ دنبال جذب و دفع فالوور نیستم!
ارتقای ۹ پلهای دانشگاه صنعتی امیرکبیر در ارزیابی شبکه آزمایشگاهی کشور
ردپای یک متخصص امنیت سایبری کانادا در سرقت از اف بی آی
تلسکوپ جیمز وب منشأ یک انفجار سریع رادیویی دوردست را شناسایی کرد
خرابکاری جدید کلاود؛ نفوذ به وب سایت های دولتی آمریکا
ایلان ماسک یک مدیر فناوری هندی را مسخره می کند!
حمایت ۱۲۰میلیون تومانی دانشگاه امام صادق (ع) از رتبههای زیر ۵۰۰ کنکور
بررسی راهکارهای پذیرش دانشجویان بینالملل در دانشگاه الزهرا(س)
جذب رتبههای برتر در رشته های اولویت دار کشور در کنکور ۱۴۰۵
مهلت انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ تمدید نمیشود
اصلاحات شرایط استخدام اعضای هیئت علمی؛ تغییر محاسبه فوقالعاده حقوق
نتایج نهایی پذیرش در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی اعلام شد
صدور حکم بدوی برای ۳۰ پرونده انضباطی دانشجویان؛ حکم اخراجی نداشتیم
وام دستیاری برای متاهلین و مجردین ۴۰ و ۳۰ میلیون تعیین شد
جدیدترین آمار انتخاب رشته در کنکور ۱۴۰۵؛ فردا آخرین فرصت انتخاب رشته
افزایش چشمگیر کاربران وفادار به سکوهای ایرانی؛ خدمات سکوها پایدار شد
ترکیه دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی را ممنوع کرد
آغاز آنلاین مشاوره و آموزش سلامت روان؛ خدمات سلامت روان با زبان نسل زد
شیوه جدید پذیرش دانشجو در دوره های «همآموز» کلید خورد
تأکید بر توسعه بازرسیهای پیشگیرانه و دادهمحور در وزارت ارتباطات
مجلات نمایهشده SCIE و ESCI در ارزشیابی مقالات دارای اعتبار ISI هستند
اختصاص بورس نخبگان دانشگاه تهران به رتبه های زیر ۱۰۰ در کنکور
تعلیق برنامه گرینکارت مایکروسافت
ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در کنکور سراسری سال ۱۴۰۵
مهلت ثبتنام آزمون وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه مجدد تمدید شد
تمدید مهلت انتخاب رشته آزمون های سراسری و پذیرش دانشجو معلم تا ۱۹ مهر
مخاطرات ورود هوش مصنوعی به کلاسهای درس
اوپن ای آی میزان استفاده روزانه نوجوانان از چت بات را اعلام کرد
بخشنامه و ضوابط جامع فعالیت مؤسسات جذب دانشجویان بینالملل ابلاغ شد
رشتهمحلهای جدید و اصلاحات دفترچه انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
شرایط خوابگاهی دانشگاههای کشور برای داوطلبان کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
تحلیل وزیر آموزش و پرورش از نقش فراجا در تأمین امنیت کشور
مجتبی جباری به «همکلام» میآید
اختتامیه رویداد ملی «همچو سرو» برگزار شد
«پپا»، همراه کوچک کودکان در یک روز پرماجرا
روایت ۸۰ روز زندگی یک خبرنگار در دل جنگ غزه، منتشر شد
وقتی صدای جمع، صدای عقل را خاموش میکند
برگزاری نشست تخصصی «مبانی الهیاتی و اجتماعی جانفدا» در تهران
کاظمی:تعطیلی احتمالی مدارس بر اساس شرایط هر منطقه تعیین میشود
مشاوران مبعوث؛ پیشگامان هدایت آگاهانه و انتخاب رشته کنکور
آرشیو الکترونیکی ۲۱ هزار عنوان کتاب درسی از سال ۱۳۳۰
آموزش قرآن در برنامهدرسی ملی باید مورد توجه قرار گیرد
چهار فضانورد اسپیس ایکس به زمین باز میگردند
برندگان نوبل شیمی معرفی شدند
آیا الگوریتمها شخصیت مارا میسازند؟
تحلیلی بر مناسبات فقه و تاریخ دوره نبوی
گفتن حقیقت درباره صاحبان قدرت، چه از سوی حوزه و چه قضا، هزینه دارد
بخل از کجا میآید؟؛ گنجی که صاحبش را نگهبان ترس میکند
«حیوانات» بن افلک بدترین نقدها را گرفت؛ فاجعه بود!
چین و عربستان هم آمدند؛ ۹۸ کشور در رقابت بهترین فیلم بینالمللی اسکار
غزل شاکری و سیامک صفری به تالار وحدت میآیند؛ اجرای اقتباسی از «ویتسک»
داریوش عیاری فیلمبردار سینما درگذشت
حمایت بانکها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد
ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر
نوبل فیزیک به «پیامهای شبحوار از فضا» رسید
آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دیماه صادر شد
تصویب صندوق عدالت آموزشی برای حمایت از دانشآموزان مناطق محروم
دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک بهکار گرفتند
آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده
مدیر ناسا: یوفوها میتوانند یک «لحظه اسپوتنیک» باشند
«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵
واتساپ ورود کاربران با سیستمعامل قدیمی را مسدود میکند
کشف سیاره ای که از خاکستر ستاره اش متولد شد
اوپن ای آی ویکی مدیا را هم هک کرد
رتبه ۶ کنکور: جنگ را مدیریت کردم، نه اینکه تسلیمش شوم
وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری میکنیم
ارتقای کیفیت آموزشی اولویت مدارس غیردولتی است
توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه
قهرمانی دانشآموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران
سرپرست صندوق ذخیره فرهنگیان منصوب شد
ثبت نام در رشتههای بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
رشتهمحلهای جدید و اصلاحات دفترچه انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاههای جهان تایمز ۲۰۲۷
دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری
آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته
آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دیماه صادر شد
آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده
اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت مطالعاتی
پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم
توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه
نوبل فیزیک به «پیامهای شبحوار از فضا» رسید
مهلت ثبتنام آزمون وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه مجدد تمدید شد
توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیههای کنکور
بخشنامه و ضوابط جامع فعالیت مؤسسات جذب دانشجویان بینالملل ابلاغ شد
کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی
جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد
قهرمانی دانشآموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران
دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک بهکار گرفتند
«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵
حمایت بانکها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد
علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟
ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر
سید حسن نصرالله رهبران جنبشهای آزادیبخش را تحتتأثیر قرار داد
برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلولهای عصبی با نور
دوازدهمین شماره «خردورزی» با پروندهای درباره نسل نو منتشر شد
دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد
تصویب صندوق عدالت آموزشی برای حمایت از دانشآموزان مناطق محروم
تمدید مهلت انتخاب رشته آزمون های سراسری و پذیرش دانشجو معلم تا ۱۹ مهر
وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری میکنیم
مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.