به گزارش ثریا در سده بیست‌ویکم، ماهیت منازعات سیاسی و بین‌المللی دستخوش دگرگونی بنیادینی شده است؛ اگر در روزگاران گذشته قلمروگشایی و تسخیر خاکریزها از طریق توان نظامی و جنگ‌افزارهای سخت تعریف می‌شد، در جهان به هم‌پیوسته امروز، میدان نبرد اصلی به فضای ذهن، باورها و ادراک جمعی شهروندان منتقل شده است. نبرد روایت‌ها، تصرف شناختی جوامع و مخدوش‌سازی مرزهای واقعیت، امروزه نقشی به‌مراتب مؤثرتر و مخرب‌تر از ابزارهای سخت‌افزاری ایفا می‌کنند.
تغییر میدان منازعه؛ از تسلیحات سخت تا مهندسی ادراک
نشر ثانیه با انتشار دو اثر تحلیلی و کاربردی، این دو ساحت مهم از تحولات معاصر را پیش روی جامعه پژوهشی و علاقه‌مندان به مطالعات رسانه و علوم سیاسی قرار داده است: نخست کتاب تحلیلی و تاریخی «جنگ جهانی اطلاعات: تاریخ تحلیلی تلاش قدرت‌های جهانی برای تسخیر اذهان» و دوم اثر فشرده و راهبردی «جعل عمیق: راه‌های پیمایش حقیقت در عصر دیجیتال». این دو عنوان، با وجود تفاوت در حجم و رویکرد، در یک نقطه کانونی به یکدیگر پیوند می‌خورند: چگونگی دست‌کاری آگاهی و مسخ واقعیت در جهان رسانه‌ای‌شده.
«جنگ جهانی اطلاعات»؛ تبارشناسی تسلط بر ادراک جمعی
کتاب «جنگ جهانی اطلاعات: تاریخ تحلیلی تلاش قدرت‌های جهانی برای تسخیر اذهان»، نوشته دیوید کولون و ترجمه اسماعیل یزدان‌پور، در ۳۳۸ صفحه می‌کوشد پیوند میان رسانه، قدرت و تاریخ منازعات بین‌المللی را کالبدشکافی کند. محور بنیادین آن بر این گزاره استوار است که «اطلاعات» صرفاً مجموعه‌ای از داده‌های بی‌طرف نیست، بلکه استراتژیک‌ترین منبع قدرت در دوران مدرن به شمار می‌رود.
دیوید کولون در این اثر نشان می‌دهد که مفهوم جنگ اطلاعاتی نباید به حملات سایبری یا نفوذ در زیرساخت‌های رایانه‌ای تقلیل یابد. از دیدگاه نویسنده، اصل منازعه قدرت‌ها بر سر شکل‌دهی به افکار عمومی، چیره‌کردن روایت مطلوب بر دیگر روایت‌ها، مشروعیت‌بخشی به تصمیمات حاکمیت، تضعیف روحیه حریف و از اعتبار انداختن گفتمان طرف مقابل شکل گرفته است. کتاب تأکید می‌کند که دست‌کاری خبر، سانسور، شایعه‌سازی سازمان‌یافته و اهریمن‌سازی از رقیب، ریشه‌ای طولانی در تاریخ روزنامه‌ها، رادیو، سینما و تلویزیون دارند؛ هرچند بستر سایبری و الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی، این فرایند کهن را پرشتاب‌تر، شخصی‌سازی‌شده‌تر و فراگیرتر کرده‌اند.
نویسنده با ظرافت میان چهار لایه مفهومی که اغلب با یکدیگر خلط می‌شوند، تفکیک قائل می‌شود: نخست جنگ اطلاعاتی: نزاع بر سر کسب، اختلال یا انحصار داده‌ها؛ دوم جنگ روانی: مهندسی عواطف و اراده مخاطب به منظور فرسایش روحی؛ سوم تبلیغات (پروپاگاندا): سازمان‌دهی هدفمند پیام‌ها برای ترغیب، اقناع یا بسیج توده‌ای؛ و سرانجام جنگ شناختی: هدف‌گیری نظام باورها، پردازش فکری و شیوه قضاوت انسان‌ها.
حاصل این تبارشناسی تاریخی، ترسیم مدلی است که در آن مشخص می‌شود هر قدرتی که بتواند فریم‌بندی، زبان و شیوه روایت حوادث را صورت‌بندی کند، عملاً توانسته است واقعیت حادثه را به تسخیر خود درآورد.
«جعل عمیق» لرزش ستون‌های استناد در زیست‌بوم پساحقیقت
در سوی دیگر، کتاب کوچک «جعل عمیق: راه‌های پیمایش حقیقت در عصر دیجیتال» قرار دارد. این اثر تألیف کونال داس و با ترجمه مجید هدایتی‌نسب، در ۸۴ صفحه از سوی نشر ثانیه روانه بازار نشر شده است.
کتاب به بررسی فناوری جعل عمیق (Deepfake) می‌پردازد؛ پدیده‌ای نوظهور که بر پایه یادگیری عمیق و هوش مصنوعی بنا شده و قادر است صدا، سیمای چهره و کنش‌های انسانی را با دقتی شگفت‌آور و گمراه‌کننده جعل کند. کونال داس فراتر از جنبه‌های فنی، به بحران معرفت‌شناختی و جامعه‌شناختی ناشی از این فناوری می‌پردازد. چالش اصلی جعل عمیق تنها خلق ویدیوها یا سخنان دروغین برای ترور شخصیت سیاستمداران یا بحران‌سازی در روزهای انتخابات نیست، بلکه مخاطره بنیادین آن، فروپاشی اعتبارِ مفهوم «سند» است. در فضایی که تصویر و صدا دیگر حجیت ذاتی ندارند، پدیده‌ای خطرناک با عنوان «امکان انکار دروغ» یا سود ناویژه دروغ‌گویان (Liar’s dividend) شکل می‌گیرد؛ وضعیتی که در آن بازیگران قدرت حتی می‌توانند اسناد کاملاً واقعی و خطاهای خود را نیز با ادعای ساختگی‌بودن، از بنیاد انکار کنند.
عنوان فرعی کتاب، یعنی «پیمایش حقیقت»، گویای رویکرد نویسنده به مسئله است. اثر داس تلاش می‌کند فراتر از شرح هراس، راهکارهایی را برای سنجش، تفکر نقادانه و راستی‌آزمایی در اقیانوس اطلاعاتی عصر دیجیتال به خواننده ارائه دهد. حجم محدود کتاب، آن را به درآمدی سریع و فشرده برای آگاهی‌بخشی عمومی و دانشگاهی بدل ساخته است، هرچند تحلیل جامع حقوقی، جرم‌شناختی و ابعاد نرم‌افزاری آن مستلزم ارجاع به پژوهش‌های گسترده‌تر خواهد بود.
چشم‌انداز پیوند دو اثر در فهم نبردهای آینده
تقارن انتشار این دو اثر توسط نشر ثانیه، تصویری هم‌افزا از پازل پیچیده نبردهای مدرن به دست می‌دهد. کتاب دیوید کولون بستر کلان و تاریخ تحلیلی تسخیر اذهان را کالبدشکافی می‌کند و نشان می‌دهد چگونه ساختار قدرت از تبلیغات کلاسیک به مهندسی روان‌شناختی تکامل یافته است؛ در سوی دیگر، اثر کونال داس نوک پیکان فناورانه این نبرد را در عصر الگوریتم‌ها و هوش مصنوعی بررسی می‌کند.
خواندن هم‌زمان این دو کتاب، به پژوهشگران علوم ارتباطات، سیاست‌گذاران رسانه‌ای و علاقه‌مندان به روابط بین‌الملل نشان می‌دهد که نبرد شناختی امروز، ادامه منطقی همان سنت کهن تبلیغات و منازعه هژمونی است که اکنون با پیشرفته‌ترین ابزارهای بصری و هوش مصنوعی تجهیز شده است؛ تلاشی چندبعدی که ضرورت تجهیز به سواد انتقادی، شناخت پیشینه جنگ‌های روانی و پایش دائم جریان‌های اطلاعاتی را دوچندان می‌سازد.
کتاب «کلمات نقاشی می‌کنند» در انتشارات صداوسیما منتشر شد
اختصاص سهمیه به داوطلبان آزمون سراسری آسیب‌دیده از جنگ ابلاغ شد
توضیح درباره تغییرات احتمالی و عدم تشکیل جلسات شورای فضای مجازی
پژوهش جدید: استفاده از هوش مصنوعی کارهای سخت را سخت‌تر می‌کند
متا نخستین هوش مصنوعی پیشرفته‌اش را ارائه کرد
شروع دوره قبولی‌های آزمون دستیاری تا دوم آبان؛ ضرورت ثبت‌نام در زمان مقرر
شاخص‌های صدور مجوز رشته‌محل در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی دولتی
محمد کاسبی با هنرش کاسبی نکرد؛ کاش قدرمان را بعد از مرگ ندانند!
بازیگر جوان «برکینگ بد» به پایان راه رسید؛ واکنش والتر وایت به مرگ پسرش
مازیار لرستانی پس از ۶ سال به کارگردانی بر‌میگردد
کشف استعدادها کافی نیست؛ هنرمندان جوان به حمایت مستمر نیاز دارند
جواد رضویان: انتقال گویش قمی به آیندگان، میراثی مهم برای حفظ هویت بومی است
بازگشت ۴۸ هزار کودک بازمانده از تحصیل به مدرسه
کاظمی: کمبود کتاب درسی در مدارس ناشی از جابه‌جایی دانش‌آموزان است
وزیر آموزش و پرورش: جنایت میناب در تاریخ ثبت خواهد شد
روایتی تازه از زندگی آیت الله سیدمحمود طالقانی به کتابفروشی‌ها رسید
تمدید مهلت ثبت نام و انتخاب رشته در پذیرش بدون کنکور سال ۱۴۰۵
تعطیلی یک ساختمان واحد علوم و تحقیقات؛ نشت گاز تکذیب شد
اعمال تأثیر مثبت معدل در آزمون‌های علوم پزشکی با شرایط جدید
کاوشگر استقامت ناسا رکورد راهپیمایی روی مریخ را شکست
دبیر شورای عالی فضای مجازی: توان قطع اینترنت استارلینک را داریم
نحوه آگاه سازی مشتریان از تخفیف‌ها؛ راهکارهایی برای افزایش فروش
۲۲ میلیون پوند برای تجاری‌سازی نانوماده‌ای که آینده را می‌سازد
رونمایی از لندری برای ماموریت فضایی با ۷ سیارک
مدرسه انگلیسی مداد و کاغذ را به لپ تاپ ترجیح داد
انتخاب رشته آزمون دستیاری دندانپزشکی آغاز شد
بیش از ۱۸۰ دانشجو و استاد سال گذشته شهید شدند/ضرورت تبدیل «آموزش ایستادگی» به یک اصل تاریخی
اعلام حدنصاب قبولی آزمون‌های علوم پایه پزشکی و دندانپزشکی، پیش‌کارورزی
تقویت کلاس هوشمند به دستور رئیس جمهور؛ احتمال وقفه آموزش به دلیل جنگ
مراسم بازگشایی دانشگاه‌ها با حضور رئیس جمهور برگزار شد
جف بزوس: هوش مصنوعی هفته کاری را به ۳ روز کاهش می‌دهد
خلق عکسی از ۱۱۰ جسم آسمانی در ۳۵۲ ساعت
مخزن تحت فشار چگونه طراحی، ساخته و آزمایش می‌شود؟
حسگر مچی عرق بدن را می سنجد
پهپاد هواشناسی چندبارمصرف برای پرواز در ارتفاع ۱۰ کیلومتری
وزیر آموزش و پرورش: هیچ کودکی نباید قربانی فقر و محرومیت شود
شبکه دانش‌آموختگان سمپاد راه‌اندازی شد
عدالت آموزشی یعنی هیچ استعدادی از فرصت رشد محروم نماند
مدارس جدید بدون مناسب‌سازی افتتاح نمی‌شوند
تهران ملی‌ترین شهر ایران است
از تسخیر اذهان تا بحران حقیقت؛ بازخوانی دو اثر تازه در عصر رسانه
چرا سیدحسن حاضر بود همه فرماندهانش شهید شوند اما ایران آسیب نبیند؟
راغب از تازه‌ترین آلبوم خود رونمایی کرد؛ دنبال جذب و دفع فالوور نیستم!
ارتقای ۹ پله‌ای دانشگاه صنعتی امیرکبیر در ارزیابی شبکه آزمایشگاهی کشور
ردپای یک متخصص امنیت سایبری کانادا در سرقت از اف بی آی
تلسکوپ جیمز وب منشأ یک انفجار سریع رادیویی دوردست را شناسایی کرد
خرابکاری جدید کلاود؛ نفوذ به وب سایت های دولتی آمریکا
ایلان ماسک یک مدیر فناوری هندی را مسخره می کند!
حمایت ۱۲۰میلیون تومانی دانشگاه امام صادق (ع) از رتبه‌های زیر ۵۰۰ کنکور
بررسی راهکارهای پذیرش دانشجویان بین‌الملل در دانشگاه الزهرا(س)
جذب رتبه‌های برتر در رشته های اولویت دار کشور در کنکور ۱۴۰۵
مهلت انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ تمدید نمی‌شود
اصلاحات شرایط استخدام اعضای هیئت علمی؛ تغییر محاسبه فوق‌العاده حقوق
نتایج نهایی پذیرش در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی اعلام شد
صدور حکم بدوی برای ۳۰ پرونده انضباطی دانشجویان؛ حکم اخراجی نداشتیم
وام دستیاری برای متاهلین و مجردین ۴۰ و ۳۰ میلیون تعیین شد
جدیدترین آمار انتخاب رشته در کنکور ۱۴۰۵؛ فردا آخرین فرصت انتخاب رشته
افزایش چشمگیر کاربران وفادار به سکوهای ایرانی؛ خدمات سکوها پایدار شد
ترکیه دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکه‌های اجتماعی را ممنوع کرد
آغاز آنلاین مشاوره و آموزش سلامت روان؛ خدمات سلامت روان با زبان نسل زد
شیوه جدید پذیرش دانشجو در دوره های «هم‌آموز» کلید خورد
تأکید بر توسعه بازرسی‌های پیشگیرانه و داده‌محور در وزارت ارتباطات
مجلات نمایه‌شده SCIE و ESCI در ارزشیابی مقالات دارای اعتبار ISI هستند
اختصاص بورس نخبگان دانشگاه تهران به رتبه های زیر ۱۰۰ در کنکور
تعلیق برنامه گرین‌کارت مایکروسافت
ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در کنکور سراسری سال ۱۴۰۵
مهلت ثبت‌نام آزمون وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه مجدد تمدید شد
تمدید مهلت انتخاب رشته آزمون های سراسری و پذیرش دانشجو معلم تا ۱۹ مهر
مخاطرات ورود هوش مصنوعی به کلاس‌های درس
اوپن ای آی میزان استفاده روزانه نوجوانان از چت بات را اعلام کرد
بخشنامه و ضوابط جامع فعالیت مؤسسات جذب دانشجویان بین‌الملل ابلاغ شد
رشته‌محل‌های جدید و اصلاحات دفترچه انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
شرایط خوابگاهی دانشگاه‌های کشور برای داوطلبان کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
تحلیل وزیر آموزش و پرورش از نقش فراجا در تأمین امنیت کشور
مجتبی جباری به «هم‌کلام» می‌آید
اختتامیه رویداد ملی «همچو سرو» برگزار شد
«پپا»، همراه کوچک کودکان در یک روز پرماجرا
روایت ۸۰ روز زندگی یک خبرنگار در دل جنگ غزه، منتشر شد
وقتی صدای جمع، صدای عقل را خاموش می‌کند
برگزاری نشست تخصصی «مبانی الهیاتی و اجتماعی جان‌فدا» در تهران
رشته‌محل‌های جدید و اصلاحات دفترچه انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
مهلت ثبت‌نام آزمون وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه مجدد تمدید شد
تمدید مهلت انتخاب رشته آزمون های سراسری و پذیرش دانشجو معلم تا ۱۹ مهر
بخشنامه و ضوابط جامع فعالیت مؤسسات جذب دانشجویان بین‌الملل ابلاغ شد
ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در کنکور سراسری سال ۱۴۰۵
شرایط خوابگاهی دانشگاه‌های کشور برای داوطلبان کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
اختصاص بورس نخبگان دانشگاه تهران به رتبه های زیر ۱۰۰ در کنکور
تعلیق برنامه گرین‌کارت مایکروسافت
اصلاحات شرایط استخدام اعضای هیئت علمی؛ تغییر محاسبه فوق‌العاده حقوق
جذب رتبه‌های برتر در رشته های اولویت دار کشور در کنکور ۱۴۰۵
مهلت انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ تمدید نمی‌شود
نتایج نهایی پذیرش در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی اعلام شد
مخاطرات ورود هوش مصنوعی به کلاس‌های درس
صدور حکم بدوی برای ۳۰ پرونده انضباطی دانشجویان؛ حکم اخراجی نداشتیم
آغاز آنلاین مشاوره و آموزش سلامت روان؛ خدمات سلامت روان با زبان نسل زد
شیوه جدید پذیرش دانشجو در دوره های «هم‌آموز» کلید خورد
جدیدترین آمار انتخاب رشته در کنکور ۱۴۰۵؛ فردا آخرین فرصت انتخاب رشته
تحلیل وزیر آموزش و پرورش از نقش فراجا در تأمین امنیت کشور
وام دستیاری برای متاهلین و مجردین ۴۰ و ۳۰ میلیون تعیین شد
بررسی راهکارهای پذیرش دانشجویان بین‌الملل در دانشگاه الزهرا(س)
اوپن ای آی میزان استفاده روزانه نوجوانان از چت بات را اعلام کرد
اختتامیه رویداد ملی «همچو سرو» برگزار شد
مجلات نمایه‌شده SCIE و ESCI در ارزشیابی مقالات دارای اعتبار ISI هستند
حمایت ۱۲۰میلیون تومانی دانشگاه امام صادق (ع) از رتبه‌های زیر ۵۰۰ کنکور
«پپا»، همراه کوچک کودکان در یک روز پرماجرا
مشاوران مبعوث؛ پیشگامان هدایت آگاهانه و انتخاب رشته کنکور
افزایش چشمگیر کاربران وفادار به سکوهای ایرانی؛ خدمات سکوها پایدار شد
ترکیه دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکه‌های اجتماعی را ممنوع کرد
گفتن حقیقت درباره صاحبان قدرت، چه از سوی حوزه و چه قضا، هزینه دارد
غزل شاکری و سیامک صفری به تالار وحدت می‌آیند؛ اجرای اقتباسی از «ویتسک»
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.