به گزارش ثریا انجمن ریاضی ایران در راستای عمومی کردن ریاضیات و آشنایی هرچه بیشتر جامعه با کاربرد ریاضیات در زندگی اجتماعی و لزوم توجه بیشتر به علم ریاضی در میان تمامی اقشار جامعه، اول تا دهم آبان ماه را "دهه ریاضیات" نامگذاری کرده است. بر همین اساس و همچنین به دنبال بررسی دلایل افت ریاضیات در گفت‌وگوهایی با برخی استادان برجسته ریاضیات کشور و اشاره تعدادی از آن‌ها به اهمیت خانه‌های ریاضیات به عنوان مراکز توسعه آموزش ریاضی، اداره علمی و دانشگاهی ایسنا بر آن شد تا در گفت‌وگو با مدیران خانه‌های ریاضیات بعنوان مراکز علمی و فرهنگی وضعیت این موسسات را بررسی کند.

این مراکز علمی در شهرهای مختلف با برگزاری کارگاه‌های بازی و ریاضی برای کودکان، کارگاه‌های آموزش مباحث ریاضی به معلمان و مسابقات مختلف ریاضی فعال هستند و بر اساس تاریخچه موجود در خصوص فعالیت خانه‌های ریاضیات در کشور، "خانه‌ ریاضیات اصفهان" بعنوان اولین خانه ریاضیات کشور، برای تحقق اهداف فرهنگی آموزشی از جمله  "ارتقای کیفیت آموزش ریاضی و بهبود روش‌­ها"، "انجام پژوهش‌­های علمی کاربردی جهت ارتقای دانش ریاضی"، "استفاده بهینه از توانمندی‌­های جوانان" و "مهیا کردن زمینه گفتگوی فرهنگ‌ها"، برای نخستین‌بار در سال جهانی ریاضیات (سال 2000) تاسیس شده است.

پیرو توافقنامه منعقد شده بین دبیر ستاد سال جهانی ریاضیات و شهرداری اصفهان، خانه ریاضیات به عنوان واحدی غیردولتی زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تشکیل شده است. 

فروزان خردپژوه، رییس انجمن شورای خانه‌های ریاضیات ایران در گفت‌وگو با ایسنا به برنامه‌های متنوع این مراکز علمی اشاره کرد و گفت: ما خوشبختانه توانسته‌ایم برنامه‌های متنوعی را اجرا کنیم که این برنامه‌ها از خانه‌ای به خانه دیگر انتقال پیدا کرده؛ بنابراین ما از لحاظ تنوع و کیفیت برنامه‌ها مشکلی نداریم بیشتر مشکلاتمان ساختار فیزیکی این خانه‌هاست؛ بعضی از خانه‌های ریاضیات فضای مناسبی برای ارائه خدمات ندارند و بعضی دیگر هم نتوانستند ارتباط مناسبی با مسئولان آموزش شهرشان برقرار کنند.

وی با اشاره به تبلیغات موسسات آموزشی کنکور و تاثیر آن‌ها بر فعالیت‌های خانه‌های ریاضیات، گفت: ما یک فعالیت فرهنگی انجام‌ می‌دهیم که این فعالیت ممکن است در جهت سلیقه عموم نباشد، مثلا الان پدرومادرها نگران کنکور هستند و چندان به درازمدت فکر نمی‌کنند؛ اغلب آن‌ها نمی‌دانند اگر فرزندشان توانایی فکر کردن را یاد بگیرد، مسائل کنکور را هم می‌تواند حل کند. اولیاء تسلیم جو حاکم بر مطبوعات و رادیو و تلویزیون شده‌اند. در حال حاضر ناشران کتاب‌های کمک آموزشی کنکور و کلاس‌های تقویتی هزینه‌های زیادی را صرف تبلیغاتشان می‌کنند. ما که به عنوان NGO مشغول به فعالیت هستیم، توانایی صرف هزینه‌های هنگفت برای تبلیغات و تغییر تفکر مردم را نداریم.

مدیر خانه ریاضیات اصفهان درباره مشکلات به وجود آمده برای این مرکز علمی، فرهنگی گفت: به دلیل این که خانه ریاضیات اصفهان بودجه کافی ندارد، مجبور شدیم به کارمندان بگوییم که توانایی تمدید قراردادهایشان را نداریم؛ هنگامی هم که کارمندی وجود نداشته باشد، طبعا برنامه‌ها لغو می‌شود. ما قصد تعطیلی خانه ریاضیات اصفهان را نداریم، اما شاید به دلیل کمبود منابع مالی حجم فعالیت‌هایمان را کاهش دهیم، چون خانه ریاضیات برندی است که 20 سال برایش زحمت کشیده‌ایم، ممکن است فعالیت‌هایمان را ساده‌تر و کم هزینه‌تر کنیم. یک مدیر دولتی اگر به کارمندانش نتواند حقوق پرداخت کند، بعد از مدتی استعفا می‌دهد و از مسئولیتش کناره‌گیری می‌کند و مدیر بعدی می‌آید؛ اما من در یک NGO کار می‌کنم و تفاوت چندانی میان خودم و مدیر بعدی نمی‌بینم. نمی‌توانم تعهداتی برای او ایجاد کنم که نتواند آن‌ها را عملی کند.

خردپژوه با بیان این که رایزنی‌هایی با شهرداری در حال انجام است تا بودجه‌ وعده داده شده را پرداخت کنند و بخشی از مشکلات حل شود، گفت: البته هنوز نتایج این رایزنی‌ها به مرحله اجرا نرسیده است، اما جلساتی برگزار شده و وعده‌هایی داده شده است.

وی با بیان اینکه انجمن شورای خانه‌های ریاضیات بارها جزو انجمن‌های برتر کشور بوده، در پاسخ به سوالی درباره دلیل حمایت نکردن وزارت علوم از این خانه‌های ریاضیات که زیرمجموعه وزارت علوم هستند، گفت: وزارت علوم کمک چندانی نمی‌تواند بکند، زیرا برنامه‌های ما برنامه‌های مختص وزارت علوم نیست؛ اگر شما برنامه‌هایی داشته باشید که در چارچوب برنامه‌های تعریف شده وزارت علوم مانند کنفرانس‌ها و سمینارها یا فرصت‌های مطالعاتی باشد وزارت علوم حمایت می‌کند؛ البته وزارت علوم هم مانند وزارت آموزش و پرورش یک وزارتخانه ضعیف‌البودجه است. آموزش و پرورش هم علی‌رغم این که ما را به رسمیت می‌شناسند، بودجه چندانی ندارند و نمی‌توانند به ما کمک کنند.

وی راهکارهای دیگر برون‌رفت خانه‌های ریاضیات از وضعیت فعلی را حمایت‌های خیرین و ارتباط با صنایع معرفی کرد و افزود: یکی از راهکارها این است که خیرین به خانه‌ها کمک کنند؛ البته این مهم درصورتی اتفاق می‌افتد که فرد نیکوکار دیدگاه علمی مناسب را داشته باشد.

رییس انجمن شورای خانه‌های ریاضیات ادامه داد: نیروهایی که در این کشور تربیت می‌شوند، نهایتا قرار است در همین صنایع مشغول به کار شوند و صنعت  را ارتقا دهند. تربیت نیروی انسانی شبیه تولید یک محصول است که توانمندی‌های مناسبی دارد که به کشور می‌تواند خدمت کند. اما صنایع، تربیت نیروی انسانی را به عنوان کاری که در درازمدت قرار است نتیجه بخش باشد، در نظر نمی‌گیرند. صنایع از تیم‌های ورزشی حمایت می‌کنند، ولی از خانه‌های ریاضیات حمایت نمی‌کنند. صنایع می‌توانند بخشی از بودجه خود را صرف توسعه علوم کنند، می‌توانند کمک کنند ولی خب نگاهشان این نیست. در اصفهان باشگاه‌های ورزشی هستند که زیرمجموعه صنایع بزرگند، مثلا صنایع بزرگ به تیم‌های فوتبال و هندبال کمک می‌کنند، اما خوب است اگر بخشی از درآمدشان را به کمک به فعالیت‌های علمی اختصاص دهند. دریافت کمک‌های دولتی خیلی سخت است و نیازمند مصوبه‌های مجلس است.

باید همکاری صنعت و خانه‌های ریاضیات نهادینه شود​

وی هم‌چنین یکی دیگر از تعامل‌های صنعت و خانه‌های ریاضیات را حل مسائل صنعت توسط دانشجویان و استادان این موسسات معرفی کرد و افزود: ما کاملا آمادگی این را داریم که صنایع مسائل و مشکلاتشان را با خانه‌های ریاضیات مطرح کنند و ما مسائل را در قالب پروژه‌هایی برای دانشجویان و استادانی که با همکاری می‌کنند، حل کنیم. دو یا سه سال پیش مسئولان یکی از صنایع تولید لوازم خانگی در اصفهان برای بهبود عملکرد خود به سراغ  خانه ریاضیات اصفهان آمدند و ما پروژه مشترکی را با آن‌ها انجام دادیم و آن‌ها از ایده‌هایی که در خانه ریاضیات مطرح شده بود، استفاده کردند. فقط کافی است که صنایع یک قدم جلو بیایند. باید همکاری صنعت و خانه‌های ریاضیات نهادینه شود. اگر نام خانه‌های ریاضیات مرتب مطرح شود، بعد از یکی دو پروژه، همکاری میان صنایع و خانه‌های ریاضی تسهیل می‌شود.

مدیر خانه ریاضیات اصفهان در پایان با بیان اینکه یکی از راهکارهای طرح شده در جلسات با مسئولان شهرداری تعامل با صنعت است، گفت: ما بارها در خانه‌های ریاضیات سعی کردیم که صنایع را جذب کنیم. یکی از راهکارهایی هم که الان مطرح شده، این است که خود شهردار به مدیران صنایع خانه ریاضیات را معرفی کند و بعد از اینکه حمایتی جلب شد، صنایع ترغیب می‌شوند همکاری کنند.