به گزارش ثریا نشست نقد و بررسی کتاب راهبردهای ائمه اطهار (ع) در مواجهه با ناهنجاریهای اجتماعی با حضور سیدعلیرضا واسعی، نویسنده کتاب و اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز با نقادی صادق ملکی آوارسین برگزار شد.
در این جلسه ابتدا علیرضا واسعی به ارائه تصویری از محتوای کتاب پرداخت. وی انگیزه اصلی نوشتن کتاب را رفتارهای گوناگون، سلیقهای، گاه نسنجیده و خشن با برخی از رفتارها و کنشهای نسل جوان به بهانه حفظ ارزشها یا هنجارها در جامعه اسلامی-شیعی ایران ذکر کرد و گفت: چون این گونه واکنشها به نام دین و سنت شیعی انجام میشود، بر آن شدم تا سیره پیشوایان شیعی را در نگاه به ارزشهای اجتماعی (هنجارها = اصول، قواعد و الگوهای ارزشی پذیرفته شده در یک جامعه) و چگونگی مواجهه آنان با هنجارشکنیها، بر اساس منابع و دادههای صحیح و با روش تحقیق تاریخ ترکیبی، تحلیل مضمون و با بهره گیری از دانش هرمنوتیک نشان دهم. وی انسان گونگی ائمه (ع)، نوع نگاه زندگی ساز آنان و نیز مأوریت هدایت گری آنان را به عنوان پیش فرضهای خود بر شمرد و تاکید کرد که پیشوایان شیعی به رغم آنکه کمتر در رأس حاکمیت قرار داشتند و طبعاً به عنوان عامل نبوده اند، اما به حکم آنکه از سوی جامعه شیعی به عنوان امام و از سوی دیگر مسلمانان به عنوان اهل بیت و عالمان و فرهیختگان زمانه و صاحب نظر در دیانت و ذی نقش در حیات اجتماعی و سیاسی شناخته میشدند، از کانونهای مرجع به شمار آمده و وجهی کارگزارانه داشته اند.
واسعی در ادامه به ذکر فصول پرداخت و گفت این کتاب با این فرضیه که «تمامی طرحها و برنامههای اجتماعی امامان؛ اعم از سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و … معطوف به اصلاح جامعه انسانی بوده است، به گونهای که آدمیان به بهترین وجه در کنار یک دیگر زندگی کنند»، از پنج فصل تشکیل شده است که پس از بیان کلیات و اصول پژوهش قرار گرفته اند.
فصل اول با زمانه شناسی؛ نگاهی به عهد ائمه (ع)، از سال ۱۱ تا ۲۶۰ هجری دارد و در آن اوضاع سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و دینی مورد بررسی قرار گرفته است.
فصل دوم آسیب شناسی است که ناهنجاریهای عهد ائمه (ع) را شناسایی کرده و در طبقههایی قابل تبیین قرار داده است، سپس جایگاه و کارکرد امام در اندیشه شیعی به عنوان فصل سوم کتاب طراحی شده است و در آن از کارکردهای امام سخن به میان آمده است.
فصل چهارم به طور خاص تر به واکنش ائمه (ع) در برابر ناهنجاریها روی کرده و کوشیده تا نشان دهد آنان به هنگام برخورد با فرد هنجارشکن چگونه عمل میکردند و در فصل پنجم از بازدارندههای امامان در تربیت جامعه سخن به میان آمده و موانع اقدامهای آنان مورد کاوش و ژرف اندیشی قرار گرفته است. پایان بخش کتاب، جمع بندی و نتیجه گیری و نیز منابع اثر است.
وی در ادامه با ذکر رویکردهای حاکم بر کتاب، گفت: با توجه به کمی اخبار و گزارشها در خصوص بیشتر پیشوایان، اولاً از آن رو که آنان در رأس کارها نبوده تا کنشهایشان گزارش شود و دیگر آنکه سیاست حاکم، بر تقلیل اخبار آنان بوده، به ناچار به اصل تشبیه و تعمیم پناه برده شد: اصل تشبیه یعنی گفتار چون کردار و اصل تعمیم یعنی همانندی ائمه (ع) با یک دیگر.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در ادامه به طبقه بندی دورههای امامان اشاره کرد و گفت: در نگاهی مدققانه به حیات ۲۵۰ ساله آنان، چهار دوره نسبتاً متمایز از هم قابل شناسایی است. این چهار دوره عبارت است از:
۱. عصر کنش سیاسی – اجتماعی و فعالیت آشکار= سه امام اول (امام علی، امام حسن و امام حسین)، از ۱۱ تا ۶۱
۲. عصر تکاپوهای علمی و فقهی و رویارویی با رویکردهای انتقادی = سه امام دوم (امام سجاد، امام باقر و امام صادق) از ۶۱ – ۱۴۸
۳. عصر جامعه سازی شیعی و بازنمایی ارزشهای دینی = سه امام سوم (امام کاظم، امام رضا و امام جواد)،از ۱۴۸ تا ۲۲۵ هجری
۴. عصر فعالیتهای عقلی و تجربه غیبت و استقلال، سه امام چهارم (امام هادی، امام عسکری امام مهدی)،از ۲۲۵-۳۶۰
واسعی در ادامه به توضیح این ادوار پرداخت و سپس راهبردهای امامان را برشمرد و آن را به راهبردهای معطوف به صیانت از دین، راهبردهای ناظر به انسان و راهبردهای اجتماعی تقسیم کرد که هر یک خود به زیر شاخههایی ارتباط مییابند.
در ادامه ناقد نشست و دیگر اساتید به ارائه نظر پرداختند که مؤلف با پذیرش برخی از موارد، خصوصاً شکلی و ساختاری، به پاسخ گویی دیگر موارد پرداخت و اظهار امیدواری کرد در تجدید چاپ کتاب، حتماً تجدید نظری در آن داشته باشند.
قابل ذکر است که کتاب راهبردهای ائمه (ع) از آثار علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است که در سال ۱۳۹۴ انتشار یافت و به اعتبار رویکردهای نیازمحورانه، از سوی جشنواره کتاب سال حوزه علمیه قم و نیز جشنواره کتاب سال حوزه خراسان بزرگ موفق به اخذ امتیاز شد. این کتاب در سال ۹۶ از سوی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، تلخیص شد و در اختیار مراکز دانشگاهی قرار گرفت.
منبع: مهر
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
موشک ایرانی موضوع نخستین شماره کتابمجله "آورد"
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.