کد خبر: 45229
ف
شخص گشاده‌دست به چه کسی اطلاق می‌شود؟
سخاوت و بخشش یکی از خصلت‌های زیبا شناخته می‌شود و در مقابل بُخل قرار دارد.

به گزارش ثریا سخاوت و بخشش یکی از خصلت‌های زیبا شناخته می‌شود و در مقابل بُخل قرار دارد. همچنین یکی از زیباترین اوصاف خداوند متعال نیز شناخته می‌شود. در بخشی از دعای مشهور ماه رجب خطاب به خداوند می‌خوانیم: «یَا مَنْ یُعْطِی مَنْ لَمْ یَسْأَلْهُ وَ مَنْ لَمْ یَعْرِفْهُ تَحَنُّناً مِنْهُ وَ رَحْمَةً؛  ای آن که به هرکه از او نخواهد و او را نشناسد نیز می‌بخشد، عطایش از روى مهربانى و رحمت است»؛ از این جهت کسی که متصف به این صفت باشد، در حقیقت اتصاف به یکی از لطیف‌ترین خصلت‌های الهی یافته و از این رهگذر خود را به معبود خویش نزدیک‌تر کرده است؛ چنانچه از نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله نقل شده است که فرمود: «السَّخِىُّ قَریبٌ مِنَ اللهِ، قَریبٌ مِنَ النَّاسِ، قَریبٌ مِنَ الجَنَّهِ؛ انسان سخى به خدا و به مردم و بهشت نزدیک است» (مصباح الشریعة، ص83)

یا سخاوت را این گونه تفسیر کرده‌اند: حالت و فضیلتى درونى است که انسان را به بذل مال به مستحقان و نیازمندان بدون عوض وا مى‌دارد. بر این اساس اگر کسى درخواستى کند و از آبروى خود به وسیله درخواستی مایه بگذارد، آنچه سخاوتمندانه از سوی شخصی سخی بخشید می‌شود، در واقع عوض آبروى اوست و به راحتى نمى‌توان نام آن را سخاوت گذاشت و نیز بخششی که پس از درخواست صورت مى‌گیرد ممکن است به این سبب باشد که اگر بخشش نکند، درخواست‌کننده و یا مردمى که از آن آگاهى مى‌یابند او را نکوهش و مذمت کنند؛ بنابراین بخشش در برابر نجات از مذمت مردم واقع شده است و بدون عوض نیست و به تعبیر عموم مردم، براى رودربایستى است. بنابراین سخاوت خالص و حقیقى آن است که انسان پس از آگاهى بر نیازمندى افراد آبرومند، در حل مشکل آنها به صورت پنهانى بکوشد و نیازى به سؤال نباشد. (شرح : پیام امام امیر المومنین ( مکارم شیرازی ))

امیرالمؤمنین (ع) در روایتی در تعریف «سخاوت» می‌فرماید:«سخاوت آن است که تو آغاز کنى، زیرا آنچه با درخواست داده مى‌شود یا از روى شرم و یا از بیم شنیدن سخن، ناپسند است؛ السَّخَاءُ مَا کَانَ ابْتِدَاءً؛ [فَإِذَا] فَأَمَّا مَا کَانَ عَنْ مَسْأَلَةٍ، فَحَیَاءٌ وَ تَذَمُّمٌ.» (حکمت53 نهج‌البلاغه)

با این تعریف روشن شد آنچه که از روى درخواست، بخشش شود، سخاوت نیست و امام (ع) براى اثبات این مطلب دو دلیل ذکر کرده است:
1- شرم از درخواست‌کننده و یا از مردم، شخص را به بخشش وامى دارد.
2- رهایى از نکوهش درخواست کننده که سماجت مى‌کند و او را بخیل مى ‌خواند و نظیر اینها. (شرح ابن میثم بحرانی ( ترجمه محمدی مقدم ))

بنابراین وجه مشترک تعریف سخاوت،‌ "بخششِ پیش از درخواست" است که از ایمان وافر به خداوند متعال سرچشمه می‌گیرد. پرورش روحیۀ مروت و جوان­مردی پس از ایمان به خداوند یکی از علل پیدایش و گسترش سخاوتمندی در میان افراد جامعه است. انسانِ با مروت [زن باشد یا مرد] به راحتی انفاق می‌کند و به ویژه اگر نیازی را در طرف مقابلش ببیند، سریعاً در رفع آن اقدام می‌کند و به فرمودۀ امیرالمؤمنین علیه السلام: «اَلسَخاءُ عُنوانُ المُرُوَءة وَ النَبل؛ سخاوت تابلوی مروت است». (غرر الحکم و درر الکلم، ص 63)؛ اما ارتباط مروت با سخاوت در این است که انسان با مروت نفسش را بالا می‌بیند و هر چه انسان نفسش را بالاتر ببیند حاضر نیست با چیز پستی آن را معاوضه کند؛ زیرا آنقدر خود را بزرگوار می‌داند که به راحتی از دنیا صرفنظر کرده و همواره انفاق می‌کند.

همچنان باید توجه داشت بخشش فراتر از حد و به غیر از اندازه وُسع فرد هیچ گاه مطلوب نیست. امام حسن عسگری(ع) در این باره در روایتی فرمود: سخاوت اندازه اى دارد که اگر از آن فراتر رود اسراف است؛ إنَّ لِلسَّخاءِ مِقدارا فَإن زادَ عَلَیهِ فَهُوَ سَرَفٌ» (اعلام الدین فی صفات المؤمنین ص 313)

منبع: خبرگزاری تسنیم


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

سنت‌های اجتماعی قرآن، راهی برای فهم عمیق حوادث بزرگ اجتماعی

میراث علمی ادبی ابن سینا از زبان محققان روسی، ازبکستانی و گرجستانی

مسجد سوخته کوی نصر بازسازی و افتتاح شد

رهبر شهید چگونه «وابستگی موشکی» را پیش از شکل‌گیری خنثی کرد؟

تصویب عناوین درسی مدارس بین‌الملل ایران برای نخستین‌بار

برنامه‌های درسی دانشگاه فرهنگیان به‌روزرسانی شود

افتخارآفرینی دانش‌آموزان ایرانی در رقابت بین‌المللی نوآوری فیزیک مالزی

فروش کتاب‌های درسی دانش‌آموزان فقط از سامانه رسمی مقدور است

در جامعه مهدوی رفتارها بر پایه ایثار و حذف انگیزه‌های سودجویانه است

بحارالانوار گردآوری جهت‌دار احادیث نیست؛ مجلسی و شکل دهی جامعه شیعه

ورود دانشجویان جدید با تأخیر انجام می‌شود/ کلاس‌ها حتما حضوری است

نتایج اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در دهه اول شهریور اعلام می شود

پذیرش پژوهشگران پسادکتری تقاضامحور در ۱۲ دانشگاه و مرکز پژوهشی کشور

خدمات مرکز مشاوره دانشگاه علم و صنعت حضوری شد

ثبت‌نام ۴ هزارنفر در فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی/اعلام ظرفیت خالی

کوانتوم در آستانه تجاری‌سازی/ ۵ حوزه‌ای که کوانتوم در حال تغییر آنهاست

توسعه تعاملات علمی و پژوهشی ایران و کشورهای بریکس

اعلام جزئیات شهریه دانشجویان شهریه‌پرداز دانشگاه الزهرا(س)

تکلیف افزایش ۲۰ درصدی ظرفیت پزشکی و دندانپزشکی تا سال ۱۴۰۴ مشخص شد

کاظمی: فرهنگ ایثار و شهادت، مزیت رقابتی ما در برابر دنیای استکبار است

واکنش سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه به ادعای کمرشکن‌ترین عملیات اقتصادی تاریخ

«لباس شخصی»سراغ یک پرونده امنیتی رفت

۵ نمایشنامه از ۵ درام‌نویس زن خوانده می‌شود

شکست «ددپول و ولورین» توسط «اودیسه»؛ رایان رینولدز تبریک گفت!

حجت الاسلام قمی: «مسجد» محور جامعه مبعوث است

بازگشت عمو پورنگ پس از ۵ سال به سیما

حجت‌الاسلام قمی: مسجد باید پرچم‌دار حرکت مؤمنان و جامعه‌سازی باشد

حجت الاسلام قمی: مسجد محدود به اقامه نماز نیست

حکمرانی شبکه‌ای امام هادی(ع) در زندان و منشور کلامی زیارت جامعه کبیره

از سامرای محاصره‌شده تا عصر غیبت/روایت راهبرد امام عسکری(ع) برای شیعه

فیلمساز ایرانی داور جشنواره یونانی شد

سفر «سندرم بلوغ» به انگلیس

«سیاوش» به هیچ نهادی وابسته نیست؛ هزینه‌ها کاملا شخصی است!

شنیدن زمزمه عود و تمبک در آلبومی که به خواهر تقدیم شد

پذیرش تفاوت‌ها در یک انیمیشن؛ اگر زال شاهنامه دختر بود چه می‌شد؟

از شکل‌گیری ایده تا شروع کسب‌وکار؛ «کارخانه»در رادیو اقتصاد راه‌ افتاد

نمایشی با الهام از جهان موراکامی؛ ارتباط بین هنرمند و مخاطب مهم است

۳ چهره بزرگ در یک فیلم؛ حمایت برد پیت از مستند ویم وندرس درباره زومتور

جزئیات فصل جدید یک رویداد موسیقایی؛ وقتی موسیقی از تهران خارج می‌شود

تصویر معناداری که قالیباف در کنار خلیج فارس منتشر کرد

امیر جدیدی و حمید نعمت‌الله در پشتِ صحنه سریال داش آکل

«عید بیعت» در میدان ولیعصر(عج) برگزار می‌شود

بازگشت حماسی مصدق به قدرت،کینه شاه و دربار علیه دولت ملی را تعمیق کرد

شهادت امام حسن عسکری (ع) هیئت کجا برویم؟

مشرکان عصر جاهلیت موحد بودند؟

توییت معنادار معاون وزیر خارجه در پاسخ به ترامپ+عکس

سامرا آماده میزبانی از عزاداران امام حسن عسکری (ع) شد

اعلام برنامه‌های علمی هفته ملی ابن‌سینا در ایران

تلاش ملاعبدالله بهابادی در سازماندهی استنباط و روابط میان ادله

«عقل فعال» میراث حل مسائل روز؛ ابن سینا شاخصه عقلانیت در اسلام است

زبان‌آموز حرفه‌ای چگونه آلمانی یاد می‌گیرد؟ نگاهی تخصصی به مسیر رسیدن از سطح A1 تا C1

محقق ایرانی باکتری را به ترانزیستور تبدیل کرد

جیمز وب ۳ سیاه‌چاله فعال در یک کهکشان دوردست کشف کرد

مصوبه مهم درباره اقتصاد دیجیتال

تولید ماده اولیه داروی ایرانی درمان «فیبروز کبدی»

ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود؟

پرچم انتقام و خونخواهی بر فراز گنبد مساجد کشور به اهتزاز درمی آید

راه‌اندازی موکب‌های دائمی در مرز ایران و عراق

چرا رهبر شهید به جوانان اروپایی نامه نوشتند؟

آثار و عوامل تجربه زیسته احساس تنهایی در دختران تجرد زیست

«فرمانده هرمز» را چقدر می‌شناسید؟

جزئیات برنامه‌های هفته آموزش هنر اعلام شد

شوراهای آموزش و پرورش؛ ظرفیت ملی برای جهش کیفیت و عدالت تربیتی

کاهش ۲۰ درصدی تخلفات اداری آموزش‌وپرورش

زنگ نماز همراه با زنگ مدرسه نواخته شود

آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز

جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید

آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور

جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد

نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد

بیش از ۷۵۰ هزار نفر کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون پذیرش دانشجو معلم گرفتند

زمان و تعداد سوالات گروه‌های پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد

هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان

پایان اسکرول بی‌نهایت و شمارش لایک در اینستاگرام

آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

بزرگترین هواپیمای تمام برقی جهان ۲۷ دقیقه پرواز کرد

«ایران دیجیتال»؛ پیوند فناوری و نظام تعلیم و تربیت

تضمین امنیت کنکور رکن اصلی تحقق عدالت آموزشی/ برخورد قانونی با تقلب

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد

ناسا به طرح لشکرکشی روبات‌های کروی به تایتان گرنت داد

جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌های سراسری و آزاد حضوری شد

زمان و تعداد سوالات گروه‌های پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد

جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید

حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد

درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید

بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا

آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵

ثبت‌نام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵

«غوطه‌ور» در صف اکران رفت

زبان‌آموز حرفه‌ای چگونه آلمانی یاد می‌گیرد؟ نگاهی تخصصی به مسیر رسیدن از سطح A1 تا C1

مهران مدیری تحت عمل جراحی و درمان قرار گرفت

نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد

حامد همایون مهمان درجام شد

هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان

آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

خوراک رسانه‌ای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد

آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور

آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز

چگونه ایمان‌ در زمان جنگ تقویت می‌شود؟

مسعود امیرلویی پس از ۵ سال مبارزه درگذشت

پرچم انتقام و خونخواهی بر فراز گنبد مساجد کشور به اهتزاز درمی آید

آموزش و پرورش باید در کنار سه قوه، «قوه چهارم» کشور باشد

آثار و عوامل تجربه زیسته احساس تنهایی در دختران تجرد زیست

مصوبه مهم درباره اقتصاد دیجیتال

ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود؟

«فرمانده هرمز» را چقدر می‌شناسید؟

جیمز وب ۳ سیاه‌چاله فعال در یک کهکشان دوردست کشف کرد

چرا رهبر شهید به جوانان اروپایی نامه نوشتند؟