کد خبر: 6178
ف
آگاهی هایی در باره امامزاده قاسم تجریش در یک نسخه خطی
متن زیر در مورد رساله کوچکی حاوی هشت صفحه، شامل یک ستایشنامه منظوم از امامزاده قاسم است که گویا برای نوشتن روی دیوارهای اطراف بوده است

شبکه علمی ثریا ـ رسول جعفریان: امامزاده قاسم در تجریش، یکی از امامزاده های شناخته شده و کهن این منطقه است که در باره آن در کتابها و همین طور برخی از وبسایت ها مقالاتی نوشته شده است. مقاله مستقلی هم در مجله فرهنگ مردم در باره امامزاده قاسم هست که در سال ۱۳۹۲ منتشر شده است. گفتنی است که مقاله مزبور، از رساله حاضر استفاده نکرده است.

و اما رساله کوچکی حاوی هشت صفحه، شامل یک ستایشنامه منظوم از امامزاده قاسم است که گویا برای نوشتن روی دیوارهای اطراف بوده است. علاوه بر آن شامل کتیبه های آن امامزاده است.

من تاکنون خبری از این که این متن چاپ شده یا خیر ندارم، اما آن قدرها زیاد نبود که انتشار مجدد آن بر اساس این نسخه ضرری داشته باشد.

اما اشعار، از شاعری با تخلص آزاد است این شعر بلند را در ستایش امامزاده قاسم سروده و از ابیات اخیر آن معلوم می شود که مربوط به سال ۱۳۰۳ و دوره ای است که تعمیراتی از سوی ناصرالدین شاه صورت گرفته است. این کار در اختیار امین السلطان بوده که از او در این اشعار یاد شده و حتی نام کوچک او علی اصغر هم آمده است. بیت اخیر آن ماده تاریخ بنای جدید است.

علاوه بر این شاعار، چندین کتیبه باقی مانده در امامزاده تا آن زمان را در ادامه این اشعار آورده است. در این مطالب که روی دو لنگه در و صندوق امامزاده بوده اسامی افرادی چند و نیز تاریخهایی آمده که قابل توجه است.

بر اساس یکی از این کتیبه ها، کسی که فرمان ساختن این در را در قرن هشتم هجری داده «حسن بن علی عبدالقادر دربندی» است.، و کسی که آن را ساخته «محمود بن علی نجار لباسانی ـ لواسانی» است. تاریخ ساخته شدن در، بر اساس همین کتیبه سال ۷۲۷ است.

کتیبه روی صندوق هم آمده که در معرفی صاحب قبر بر اساس شناختی است که آن زمان در باره وی وجود داشته است: «اسدالله الغالب علی بن ابی طالب علیه السلام هذا المرقد الشریف والمقبر المنیف، صلوات الله علی مشرّفها، و هو سلطان المقرّبین و برهان المتقین و سلالة ائمة المعصومین ـ صلوات الله علیهم اجمعین ـ قاسم بن حسن بن امیرالمومنین، و یعسوب الدین، وابن عمّ رسول رب العالمین».

این صندوق تاریخ ۹۶۳ را از دوره طهماسب دارد، و نام کسی که بانی آن بوده، چنین است: تمام شد این مرقد منوّر معطر به سعی مشکور و اهتمام موفور حضرت عالیجاه حکومت و رفعت دستگاه کمال الدین شلبیک [کذا] ابن جناب مغفرت پناه شاه قلی بیگ شار و شیخلو ذوالقدر ، تحریرا فی شهر جمادی الاخرة سنه ثلث ستّین و تسعماه ۹۶۳

کاتب این نوشته بر روی صندوق، «الله ویردی» است و کار ساخت صندوق را  قطب الدین سیف، و نجار معصوم بن سکند لباسانی انجام داده اند.

بدین ترتیب ما تعدادی اسم و تاریخ در این مجموعه داریم.

در پایان « محمدباقرخان ولد حاجی محمدباقر خان بیگلر بیگی قاجار» نامه ای بدون نقطه گویا به امین السلطان نوشته تا اگر می خواهند این اشعار در دیواره های امامزاده نوشته شود، فرمانی در این باب صادر کنند. قسمتی از نامه بدون نقطه، ابهام دارد که علامت سوالی گذاشته ام.

در هر حال، این رساله چهار صفحه ای برای شناخت تاریخ این امامزاده جالب و اشعار نیز از نقطه نظر ادبی جالب است.   

دوش خوش سروشم گفت نکته ها به پنهانی /کای دلت شده تیره زین سراچه فانی

تا کی اندرین دریا، همچو بط زنی غوطه /شاهباز لاهوتی، در فضای جسمانی

بگذر از چهار ارکان، تا شوی سراسر جان /وانگهی عیان بینی، روی دلبر جانی

بی‌خبر در این مهدی، پای بسته شهدی /طفلی و سبک عهدی، ز امر و نهی رحمانی

خیز و ساغر لا را پر ز می ز الّا کن /تا شوی تمام آگه، زین سرای ظلمانی

ساده باش در طاعت، خالص آی در خدمت /ورنه کی دهد سودت، این سواد قرآنی

نی کلام حق گویی، نی به راه حق پویی /آه از این سیه رویی، داد از این مسلمانی

می‌نمایمت راهی تا که یابی آگاهی /بر تو جمله مشکل‌ها، رو نهد به آسانی

در محبّت ار مردی، یا که صاحب دردی /آل پاک احمد را می‌نما ثناخوانی

سبط ساقی کوثر، نور چشم پیغمبر /قاسم نکومنظر، شِبل شیر یزدانی

باب ارشد او را، از ازل نمودستی /قاسم بهشت و نار، کردگار سبحانی

جدّ اطهر او را، ز امر داور بی‌چون /از ابد همی کرده است جبرییل دربانی

این شهی است کز رفعت، انس و جن پی عزّت /روز و شب به درگاهش، می‌نهند پیشانی

آنکه در  گه هیجا، شیر حق بود حقّا /صف شکن همی بوده، چون علی عمرانی

رو چو بر عدو می‌ساخت، هر که بود جان می‌باخت /در زمان همی می‌تاخت، رو به ملک ویرانی

هر که از دل و وز جان، دست زد ورا دامان /خوش بهشت جاویدان، بهر اوست ارزانی

وانکه از تولّایش سر بتافت وز رایش /روز کشف اسرار او، می‌خورد پشیمانی

دور مرقد والاش، صحن و گنبد اعلاش /یافت خوب و خوش تعمیر، زاهتمام سلطانی

راد ناصرالدین شاه، صاحب کلاه و کاه /آنکه تا جهان باشد او کند جهانبانی

داور سکندر فرّ، شاه آسمان افسر /داده خالقش یکسر، شوکت سلیمانی

بخشش و عطای او مهر و لطف‌های او /خاک را کند سرسبز، همچو ابر نیسانی

از درستی اتمام، وز محاسن انجام /شه امین سلطان را، ساخت بهر او بانی

آن امیر با تمکین نیک علیّ اصغر  بین /نیست درخور مدحش پایه سخندانی

وان یگانه دوران، نزد داور ایران /باشد اولین دستور در امور دیوانی

بهر دولت و ملت، هرکه هست در عسرت /کرده او ز حسن رای، جمع از پریشانی

آخرت و دنیا را، هر دو را شده دارا /این ز لطف شاهنشه، وآن ز فضل ربّانی

بهر سال تاریخش، گفت این سخن آزاد /داری آل ابراهیم، سعی کعبه ثانی  ۱۳۰۳

در بالای دری که داخل روضه منوره و مرقد مطهر می‌شوی این شعر مسطور است:

هر کسی کو به ادب دست بدین در ننهد /بی‌شک از پای درآید به زمین سر بنهد

[متن کتیبه ها]

در پایین نوشته شده است:

به تو دارم امید در همه باب /افتتح یا مفتّح الابواب

در بالای تای [= لنگه]  دیگر مسطور است:

فرماینده هذا الباب: حسن بن علی عبدالقادر دربندی

در پایین مسطور شده است:

عمل محمود بن علی نجار لباسانی، به تاریخ سنه سبع و عشرین و سبعماه ۷۲۷

آنچه در بالای صندوق مبارک به منبّت کاری نوشته شده، این است:

اسدالله الغالب علی بن ابی طالب علیه السلام : هذا المرقد الشریف والمقبر المنیف، صلوات الله علی مشرّفها، و هو سلطان المقرّبین و برهان المتقین و سلالة ائمة المعصومین ـ صلوات الله علیهم اجمعین ـ قاسم بن حسن بن امیرالمومنین، و یعسوب الدین، وابن عمّ رسول رب العالمین

در پایین صندوق مسطور است:

هوالعلیّ الکبیر، تمام شد این مرقد منوّر معطر به سعی مشکور و اهتمام موفور حضرت عالیجاه حکومت و رفعت دستگاه کمال الدین شلبیک ابن جناب مغفرت پناه شاه قلی بیگ شار و شیخلو ذوالقدر

تحریرا فی شهر جمادی الاخرة سنه ثلث ستّین و تسعماه ۹۶۳

کتبه الله ویردی

تمام شد این مرقد به عمل قطب الدین سیف و نجار معصوم بن سکندر لباسانی

هو الودود

سرور صدور کرام، و مصدر امور ملک الملوک اسلام، همواره دعاء سحرگاه اهل دل او را مسرور و اِله احد مکاره دهر را دور دارد.

الحمدلله که کردگار، سرکار را اوّل سلسله اهل کمال، و مدار امر و کار ملک عادل کامل کامکار کرده، دائما سرگرم اساس عدل و داد، و اهل ممالک اسلام را درصدد وصول سود و حصول مراد هر امصار و محل در سرّ و عمد امدح [؟] و محامد والا سائر، و احکام ملک مهر علایم را در ممالک دائر کرده، هر کس را که در دل درد و در رو گَرد گِرد آمده، امطار مراحم و اسرار مکارم سرکار اعلا، درد او را دوا، و مهام او را روا کرده، مرا دهر کَم اسم و گُم رسم و محروم وصول در درگاه سماآسا کرده، مگر کَرم کردگار مددکار که همه سال و ماه، در درگاه معلّا مکرّر واصل و علوّ محل  دعاگو را حاصل گردد.

اگر صلاح دارد حکم صادر گردد که مدح ولد امام همام، در دور محل معهود مسطور گردد.

کتبه العبد المذنب محمدباقرخان ولد حاجی محمدباقر خان بیگلر بیگی قاجار  

منبع: بساتین

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

سلمان رشدی به درک واصل شد+عکس

گریه بازیگران در مراسم ختم ماه چهره خلیلی+عکس

خطر بیروت در انتظار این شهر ایران+عکس

ترامپ کرونا را این طوری مهار کرد؟+عکس

شیرینی فروشی مهاجران اوکراینی در تهران+عکس

جزیره‌ای که زنان در روز خواستگاری دزدیده می‌شوند+عکس

ماه چهره خلیلی در عروسی کنار اکبر عبدی+عکس

آمار واقعی فوتی‌های کرونا در ایران اعلام شد؟

فعالیت آموزشی هیات علمی دانشگاه آزاد رصد می‌شود

احتمال ایجاد دوره کارشناسی پیوسته فنی حرفه‌ای با محوریت دروس عملی

۳۰ درصد از داوطلبان آزمون دکتری سال ۹۹ غایب بودند

آغاز توزیع کارت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی از امروز

زرافه در حال خوردن میوه یخ زده+عکس

قنداق پیچ شدن خانم بازیگر+ عکس

تفریح ماشینی مینا وحید+عکس

اشتهای زیاد بازیگر زن ترکیه‌ای برای غذای ایرانی +عکس

کشف الماس رنگی ۱۲۰ میلیون ساله +عکس

قیمت جایگزین پراید اعلام شد

توئیتر رقیب مایکروسافت برای خرید تیک تاک شد

جزئیات طرح آمریکا برای شبکه اینترنت پاک اعلام شد

کوالکام برای فروش تجهیزات به هواوی لابی می‌کند

آخرین توده یخی دست نخورده کانادا ذوب شد

میزان مرگ‌های کرونا در ایران ۳ درصد پایین تر از آمار جهانی

میان وعده‌های غذایی را جدی بگیرید/توصیه نوشیدنی روزهای کرونایی

امکان تغییر روش آزادسازی سهام عدالت وجود ندارد

یارانه فردا واریز می‌شود/ کسر دومین قسط وام کرونا

حفظ دانش آموزان در مسابقات بین المللی قرآنی حائز اهمیت است

ابلاغ دستورالعمل و نحوه تعیین الگوی مصرف انرژی واحدهای آموزشی

به خاطر کرونا هیچ ماموریتی را تعطیل نمی‌کنیم

جدیدترین تصویر از آیت‌الله سیستانی +عکس

هیچ حدیثی به اندازه حدیث غدیر راوی و تواتر ندارد

ضوابط اجرای عزاداری محرم در روزهای کرونایی +عکس

صحنه تلخ در پایگاه هوایی دزفول+عکس

محرم امسال در چیذر جلسه نداریم/ پویش پرچم و احیای روضه‌های قدیمی

رائفی‌پور علت حمله به چاوشی را فاش کرد+عکس

دستورالعمل برگزاری مراسم ماه محرم و صفر اعلام شد

باید سعی کنیم چهره واقعی امر به معروف و نهی از منکر شکل بگیرد

حکمت، انسان را از سلطه شهوات خارج می‌کند/ فلسفه اخلاق چیست؟

وضعیت بیمارستان صحرایی ایران در بیروت+عکس

خاطره ضرغامی از ماه چهره خلیلی+عکس

ظریف به سفارت لبنان رفت+عکس

هجوم مردم به ساحل مازندران +عکس

ساحل گیلان جای سوزن انداختن نیست+عکس

کارناوال خیابانی عید غدیر با اسب و شتر در تهران+عکس

بازیگر زن ایرانی کچل کرد+عکس

تصاویر جدید از ناو آمریکایی خاکستر شده +عکس

و‌ضعیت دردناک آتش نشانان در گرمای کیش +عکس

سالگرد ازدواج وزیر ارتباطات+عکس

عملیات نجات توسط فیل‌ها+عکس

اولین بیمارستان صحرایی ایران در بیروت+عکس

برآورد خسارت انفجار بیروت توسط ناسا +عکس

آتش بازار پردیس کیش را خاکستر کرد+عکس

امضای ظریف دردفتر یادبود جان‌باختگان بیروت +عکس

سادات در حال عیدی دادن در صحن مجلس+عکس

کشف پایگاه مخفی اتمی کره‌ شمالی +عکس

بهترین نوع ماسک برای پیشگیری از کرونا+عکس

مراسم یادبود ماه چهره خلیلی در منزل بازیگر معروف+عکس

کاهش قیمت سکه و دلار، پس از مصاحبه همتی

روسیه هفته آینده واکسن کرونا را توزیع می‌کند

پاسخ دفتر احمدی‌نژاد به رییس بنیاد مستضعفان

کرونا در این استان ۳ خیز برداشت

علت اصلی مرگ بیشتر بیماران کرونایی پیدا شد

واکسن کرونا روی این افراد تاثیر ندارد

این نشانه یعنی حتما کرونا گرفته‌اید

روحانی زمان تمام شدن کرونا را مشخص کرد

ملک ۲۰۰ میلیاردی مدرسه حداد عادل چه شد؟

کاهش آمار کرونای ایران، بساط این کار را داغ کرد

طرح گشایش اقتصادی هنوز قطعی نشده است/مشکلات برگزاری کنکور حل شود

مجلس با سلب فوریت از طرح تخصیص قیر رایگان مخالفت کرد

تازه‌ترین آمار ثبت نام در پذیرش بدون کنکور/ اعلام اصلاحات دفترچه

نظرسنجی از داوطلبان شرکت کننده در آزمون کارشناسی ارشد فعال شد

فعالیت آموزشی هیات علمی دانشگاه آزاد رصد می‌شود

استوری همسر مهران مدیری+عکس

لحظه دیدار دو خواهر گمشده بعد از ۵۰ سال+عکس

۵ احتمال‌ درباره گشایش اقتصادیِ روحانی

چمدان زن مسافر حاوی اسکلت یک مرد لو رفت +عکس

شغل دختر زیبای آلمانی باعث تعجب همه شد+عکس

ویروس کشنده جدید از چین رسید

سیل شکایات پس از انتشار این تبلیغ+عکس

کار جدید حیاتی جنجالی شد+عکس

این نشانه یعنی حتما کرونا گرفته‌اید

ساحل بیروت قبل و بعد از انفجار+عکس

لاغری سریع با این میوه کوچک

زیباترین عروس و داماد ایران+عکس

خروج خانواده هلندی از ایران با کامیون نظامی+عکس

مجری معروف روی تخت بیمارستان +عکس

این فرمانده ارتش ایران وزیر شد +عکس

علت اصلی مرگ بیشتر بیماران کرونایی پیدا شد

خلبانان آمریکایی که هیروشیما و ناکازاکی را بمباران کردند +عکس

این آقازاده جایگزین احسان علیخانی شد+عکس

صحنه تلخ در پایگاه هوایی دزفول+عکس

خبر ناامید کننده درباره واکسن کرونا

اولین تصویر از داماد متواری وزیر سابق+عکس

هجوم مردم به سمت شمال+عکس

جزئیات تازه از جنایت خونین سعادت‌آباد +عکس

چاقو وسط صورت یکی از آقازاده‌ها+عکس

اختلاف دو مسئول سیاسی ایران علنی شد+عکس

تصویر دردناک از سقوط هواپیمای مسافربری+عکس

ترامپ در دو قدمی مرگ+عکس

حمله سربازان به وزارت‌خانه‌های بیروت+عکس

تصاویر هولناک از شدت خرابی‌ها در بیروت+عکس

سلمان رشدی به درک واصل شد+عکس

همدردی جالب امارات با لبنان +عکس

حریرچی وسط مسافران مترو تهران+عکس

صحنه ترسناک سرقت در خوزستان +عکس

قیمت جایگزین پراید اعلام شد

خانه ماه چهره خلیلی در انگلیس+عکس

صحنه خجالت آور در بیمارستان اصفهان+عکس

پاسخ تند رائفی پور+عکس

آمار واقعی فوتی‌های کرونا در ایران اعلام شد؟