به گزارش ثریا - ایرانیان باستان با ساخت سازههای شگفتانگیزی به نام یخچال، روشی هوشمندانه برای نگهداری غذا در کویر داشتند. این شاهکار معماری و مهندسی چگونه کار میکرد؟
یخچالها که قدمت برخی از آنها به ۴۰۰ سال پیش از میلاد میرسد، سازههایی گنبدیشکل بودند که با خشت و گل ساخته میشدند. این بناها میتوانستند یخ جمعآوریشده در فصل زمستان را برای ماهها در برابر گرمای طاقتفرسای تابستان حفظ کنند و راهکاری پایدار برای بقا در شرایط سخت اقلیمی ارائه دهند.
یخچال؛ شاهکار معماری برای نگهداری غذا توسط ایرانیان باستان
راز کارایی یخچالهای باستانی در طراحی هوشمندانه آنها نهفته بود. این سازهها معمولا یک گنبد بزرگ خشتی داشتند که ارتفاع آن گاهی به ۱۸ متر میرسید. دیوارهای این بناها با ضخامتی که در پایه به دو متر هم میرسید، با استفاده از ملاتی خاص به نام ساروج ساخته میشد. این ملات ترکیبی از ماسه، خاک رس، خاکستر، موی بز و مواد دیگر بود که یک عایق حرارتی بسیار مؤثر ایجاد میکرد.
این دیوارهای ضخیم از ورود گرمای بیرون به فضای داخلی جلوگیری میکردند. یخ مورد نیاز در طول ماههای سرد سال از کوههای مجاور یا از طریق یخ زدن آب در کانالهای مخصوص در شبهای زمستان تأمین میشد. سپس این یخها در حجم زیاد به فضای زیرزمینی یخچال منتقل و برای ماهها نگهداری میشدند. این روش هوشمندانه، نمونهای بینظیر از نگهداری غذا توسط ایرانیان باستان بود.
![]()
خانه یخی در ایتالیا
دیگر روشهای نگهداری مواد غذایی در دنیای کهن
البته ایرانیان و دیگر تمدنهای باستانی تنها به یخچالها متکی نبودند. در مناطق گرمسیر، روشهای دیگری مانند نمکسود کردن و دودی کردن برای تازه نگه داشتن گوشت رایج بود. همچنین خشک کردن مواد غذایی مانند غلات و برخی میوهها یک راهکار مؤثر دیگر بود. فرآیند خشک کردن، آب مورد نیاز برای رشد میکروارگانیسمهای فاسدکننده را از بین میبرد و عمر مواد غذایی را افزایش میداد.
تخمیر نیز یکی دیگر از روشهای نوآورانه برای جلوگیری از فاسد شدن غذا بود. این کشف که احتمالا به صورت تصادفی رخ داده است، برای تولید خوراکیها و نوشیدنیهای منحصربهفردی مانند نوشیدنیهای تخمیری از انگور به کار میرفت. در این فرآیند، میکروارگانیسمهای مفید، قند موجود در مواد غذایی را تجزیه و آن را به محصولی با ماندگاری بالا تبدیل میکردند.
از خانههای یخی تا ظهور یخچالهای مدرن
ایده استفاده از یخ برای خنک نگه داشتن مواد غذایی تنها به ایران محدود نبود. در قرن نوزدهم، خانوادههای ثروتمند در غرب نیز سازههایی مشابه یخچال به نام خانههای یخی میساختند. این چالههای بزرگ با دیوارهای ضخیم در زمستان از یخ پر میشدند تا در تابستان مورد استفاده قرار گیرند. بعدها جعبههای یخی چوبی که با قلع یا فلزات دیگر پوشانده شده بودند، جایگزین این چالهها شدند.
با گذشت زمان و با ایدههای کارآفرینانی مانند فردریک تودور که به پادشاه یخ بوستون معروف شد، تجارت یخ به یک صنعت بزرگ تبدیل شد. سرانجام در سال ۱۹۱۳، اولین یخچال برقی توسط فرد دبلیو ولف آمریکایی ساخته شد و حدود یک دهه بعد، شرکت فریجیدر اولین یخچال خانگی را به تولید انبوه رساند. این اختراع، سبک زندگی بشر را برای همیشه تغییر داد اما نبوغ روشهای باستانی هرگز فراموش نخواهد شد.
منبع : یخچال های باستانی
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید
گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالشها تا راهکارها
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران
کلاسهای تابستانی دانشگاه آزاد مجازی شد
ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد
گروههای امدادی دانشگاه آزاد از نخستین لحظات تشییع رهبر شهید به خدمترسانی زائران پرداختند
محتوای کاربران گوگل برای آموزش هوش مصنوعی به کار میرود
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمیکند/اخلاق ویژه جامعه شبهمدرن شهری!
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانشآموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید
قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
رزمندگان هوافضای سپاه در آماده باش کامل عملیاتی
کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین
چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
دعوت ستاد کانونهای مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید
تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب
بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران
آیا تو را تشییع میکنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟
رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت میدانستند
رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن
واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام
سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ
هماکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران
بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید
گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد
مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد
دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران
دانشگاهها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده میشوند
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد
سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست
هماکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.