کد خبر: 61855
ف
نخبگان علوم انسانی با کرونا از سر تأمل برخورد کنند
کرونا یک پدیده پیچیده و چند وجهی است که حیات کلی و نه فردی انسان و نیز تمدن مدرن را تهدید می‌کند. نخبگان علوم انسانی نیز بهتر است با کرونا از سر تأمل برخورد کنند.

به گزارش ثریا متن زیر یادداشتی از سیدمهدی ناظمی قره باغ است که در ادامه می‌خوانید؛

راقم این سطور، تقریباً دو سال پیش در یادداشتی که در دی ماه ۹۶ در روزنامه صبح نو منتشر شد نوشت: «ما در حال تجربه یکی از شگفت‌ترین برش‌های تاریخ حیات کشور خود هستیم. این شگفتی‌ها فقط به‌خاطر ابعاد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه نیست، بلکه از نظر حیات طبیعی نیز وضع سخت و صعبی یافته‌ایم. این وضع سخت نیازمند تفسیر است، ولی تفسیر قابل توجهی در عرصه عمومی حضور ندارد… عادی جلوه‌دادن وضع، همیشه بهترین راه نیست، زمانی که تفاسیر رایج، ضعف‌وناتوانی خود را نشان می‌دهند، باید تلاش کرد برای ظهور تفاسیر راهگشاتر زمینه سازی کرد»

از آن زمان تا کنون، سختی‌ها و شگفتی‌های کشور و جهان نه تنها کمتر نشده است که بیشتر هم شده است. واکنش اولیه آدمیان به این بحران‌ها، واکنشی که بنابر طبع مألوف و اولیه انسان‌ها، امر قابل انتظاری هم هست، تلاش برای تقلیل بحران و فکر نکردن به وجوه تاریک و شناخته نشده آن است. انسان تمام داشته‌های خود را بکار می‌گیرد تا در برابر فهم امر «جدید» مقاومت و بحران‌ها را به یکی از خدایان منتسب کند. اگر قدیم خدای جنگ و صلح، خدای عشق و نفرت و مانند آن بر انسان خشم می‌گرفت، اکنون خدای عقل(ration)، خدای علم(science) و خدایان دیگر فکر مدرن هستند که ما از آنها باید کمک بگیریم و اگر می‌بینیم که این امامزاده‌ها، حاجتی روا نمی‌کنند، مانند هر متدین دیگری، باید آن را منتسب به خود انسان کرد و نه به خدایان. گویی از این نسبیت رادیکال فلسفی در نگاه اول گریز و گزیری نیست. اما این نگاه اول و این نسبیت استعلایی(!) در نگاه دیگری هم قابل کنکاش است و آن نگاه، زمانی هست که به دنبال پیدا کردن راهی و گشایشی برای انسان باشیم. راهی که در آن انسان از بن بست و بحران خارج شود.

این راه، نمی‌تواند تکرار مکررات باشد و اینکه می‌بینیم همه روزه در شبکه‌های اجتماعی یا هر رسانه دیگری (چه فرقی دارند با هم وقتی دیگر رسانه مرجعی وجود ندارد؟) هزاران نفر در حال بازتولید ارتجاعی دیدگاه‌های قبلی خود هستند تا وضع موجود را به شکلی توجیه کنند و آن را در چارچوبهای از پیش تعیین شده و عادی قرار بدهند، نه از سر این است که نخواهند کمکی به هم نوعان کرده باشند، بلکه از این روست که راهی پیش چشم خود نمی‌بینند و چون تنها یک راه می‌بینند، هر بن بستی را باز با همان راه همیشه رفته و جواب ناگرفته، تأویل و تفسیر می‌کنند. از سوی دیگر تا حدی سرخوش از این هستند که مخالفان آنها هم گویی حرفی برای گفتن ندارند و این را دلیلی تلقی می‌کنند برای قوت و قدرت موضع خود، بی آنکه توجه داشته باشند این وضع بی وضعی، این تهدید فزاینده، این بن بست بدون گشایش، این بیراهه و بی معنایی و بی امیدی، بسیار بزرگ‌تر از آن است که با اقاویل عامیانه آنها (آنهایی که فقط عوام مردم نیستند، دست بر قضا بسیاری از آنها تحصیل کرده و استاد دانشگاه و حوزه و اسم و رسم دار هم هستند) تغییر کند. پس به تعبیری، همه هم حق دارند، زیرا مخالفان آنها ضعیفند، چرا که همه ضعیفند و هیچ حرفی برای گفتن باقی نمانده است.

در این دریای مواج عوام زدگی، کسی به این فکر نمی‌کند که بشریت برای اولین بار مقیم «یک» سفینه است و در همین کشتی است که باید با ظلمات کشتی بگیرد و آب حیاتی برای خود دست و پا کند و یا حداقل منتظر بنشیند و ببیند چه پیش می‌آید! اگر انسان‌ها می‌فهمیدند کرونا، عرب و عجم و مؤمن و کافر نمی‌شناسد، (همانطور که زلزله ژاپن و ایران نمی‌شناسد و سیل، پاکستان و ترکیه و تروریسم و دیگر شرور) کمتر از جریان‌های سیاسی بازی می‌خوردند و کمتر بردگی قدرتها را می‌کردند و بیشتر تلاش می‌کردند کمکی به هم نوعان داشته باشند، اگر نمی‌توانند راهی باز کنند. معجزه ندادن امامزاده‌ها یا خاموشی خدایان، در معنای اسطوره‌ای و دینی خود، سخن جدیدی نیست. حتی خشک شدن سرچشمه فکر مدرن هم چیز خیلی جدیدی نیست. آنچه جدید است، این است که هیچگاه مثل امروز و در ماجرای کرونا، بحران فکری به دل مردم کوچه و بازار نزده بود و به همین خاطر است که همه در حال گفتن و ندرتاً هم شنفتن هستند. نگارنده در همان یادداشت سابق الذکر دعوت به تفسیر کرده بود. تفسیر نکردن ماجرا یا تکرار اقاویل سطحی مندرج در جزوات و شبه-کتابهای دینی، دینی برای مردم باقی نخواهد گذاشت. متولیان امور باید راه را باز کنند و تریبون‌های انحصاری خود را در اختیار دانشمندان دینی قرار دهند تا تفاسیر مذهبی دیگر هم بیان شود، شاید که این کار، از دین و معنویت چیزی را نگه دارد. شرور، از مهمترین عوامل بی دینی در سرتاسر جهان است و پاسخ‌های سطحی رایج به این مسأله که خود برآمده از تعالیم سطحی برخی از دانش آموختگان پس از انقلاب است، در حال آسیب زدن جدی به ایمان مردمان است.

از سوی دیگر، نخبگان علوم انسانی نیز بهتر است به ساحت زبان نزدیکتر آیند و با تأسی به استاد بزرگوار دکتر رضا داوری اردکانی که در مدت کوتاهی سه یادداشت قابل توجه نگاشت، با این ماجرا از سر تأمل برخورد کنند و در میانه سخنان قبلی خود و جزوات دانشجویی و … به دنبال پاسخ نگردند. کرونا یک پدیده پیچیده و چند وجهی است که حیات کلی و نه فردی انسان و نیز تمدن مدرن را تهدید می‌کند. اگر نه این کرونا، از کجا معلوم که چند سال بعد با کرونای هولناک‌تری روبرو نشویم؟ مگر در سارس و ابولا و آنفولانزا و مانند آن، چنین روندی طی نشد؟ هر پرسشی غیر از این، تغافل از اصل مسأله و بی توجهی به مافی الضمیر مردمان است. انسان می‌خواهد بداند و باید بداند که شرور چیستند و باید چگونه با آنها برخورد کند و چرا علم و تکنولوژی و اراده جمعی و فردی و مدیریت نظام مند و آزمایشگاه و دموکراسی و واتیکان و قم و زیارتگاه و… نتوانسته است آنها را نابود کند. استادان علوم انسانی ایران، بجای درگیر شدن با این مسأله و تلاش برای فهم پذیر کردن این شرایط دشوار و هول انگیز، در خوش بینانه ترین حالت، یعنی اگر کانال و سایت خود را مبدل به شبکه خبر جهت نشر اطلاعات سخیف روزمره نکنند، با همان ادبیات فلسفی یا تخصصی دیگری که به آن دلبستگی دارند، درباره ماهیت مرگ و زندگی و انسان و جهان داد سخن سر می‌دهند. برخی که از همین هم عقب تر هستند و مکررات شبکه‌های تلویزیونی و ایدئولوژی چرنوبیلیسم بلوک غرب را رنگ و لعابی می‌زنند و تکرار می‌کنند. اگر عوام مردم تابع شبکه‌های تلویزیونی و جنگ روانی قدرتهای بزرگ باشند، جای تعجبی ندارد. اما کسی که خود را استاد دانشگاه و پژوهشگر و نویسنده و هنرمند می‌خواند و نه سکوت می‌کند و نه سخنی از سر تأمل بر زبان دارد و در مقابل همان چیزی را که شب گذشته از شبکه‌های ماهواره‌ای یا شبکه‌های اجتماعی و… شنیده یا خوانده است، با رنگی از ادبیات تخصصی بازگو می‌کند، قطعاً از عوام مردم هم عقب تر و فردی خودفریب و عوام فریب و بی مسؤولیت است.

کرونا علنی شدن بحران عالم و آدم امروز است و این بحران اجازه بی اعتنایی و نادیده گرفته شدن را به کسی نمی‌دهد.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اطلاعیه ستاد ملی کرونا درباره فعالیت برخی مشاغل

شایعه به کما رفتن لاریجانی تکذیب شد

در این شهر تعداد کتاب‌ها بیشتر از آدم‌هاست +عکس

راه‌اندازی شبکه شاد به تعویق افتاد

برنامه‌های درسی روز شنبه شبکه‌های آموزش و چهار

واکنش الناز شاکردوست پس از شکست کرونا+عکس

اجرای طرح ترافیک تا ۲۰ فروردین لغو شد

این تصویر را ببینید و به بانک‌ نروید+عکس

صدور اولین مجوز تست پادتن برای تشخیص کرونا

گوگل موقعیت مکانی کاربران را برای مهار کرونا منتشر می‌کند

دستگاه‌های مسیریاب در خطر هشدارهای جعلی کرونا

کاهش هزینه اینترنت برای سامانه‌های آموزش مجازی دانشگاه الزهرا

رهبر انقلاب درگذشت مجاهد فداکار میرزا محمد سُلگی را تسلیت گفتند

دستور روحانی برای مدیریت کرونا و کمک به کسب و کارهای آسیب دیده

در دوران کرونا این خوراکی‌ها را نخرید

ضدعفونی کردن مرکز تهران +عکس

هنوز وارد مرحله کنترل و مهار کرونا نشده‌ایم

با خواب‌آلودگی بهاری چه کنیم؟ +عکس

دستفروشی در قرنطینه +عکس

مهران مدیری در کنار همسرش +عکس

ارج‌نامه مرحوم خسروشاهی به زودی منتشر می‌شود

بیانیه مادر شهید محمدحسین حدادیان

یک دنباله‌دار ۵ برابر سیاره مشتری اردیبهشت در کنار زمین

بیماران مبتلا به کرونا احتمالا دچار این مشکل هم می‌شوند

تولید واکسنی که ویروس کرونا را یک سال خنثی می‌کند

آیفون بعدی با کاربران حرف می‌زند/ کمک به نابینایان برای عکاسی

افزایش درآمد بازی‌های ابری در بحران کرونا/ فرصتی برای سرمایه‌گذاری

پس از پایان پاندمی کرونا چه نوع نظم جهانی مستقر می‌شود؟

محل اقامت و سکونت امام مهدی (ع) در زمان غیبت کجاست؟

مهلت ثبت نام در مسابقات ازدواج دانشجویی تا ۱۸ فروردین تمدید شد

وزارت علوم برای پذیرش سرباز امریه ارتباط با صنعت فراخوان داد

بهتاش پایتخت رکورد زد

نحوه شناسایی واجدان شرایط تسهیلات کرونا

تجمع دیشب معتادان در میدان شوش تهران+عکس

آخرین وضعیت دانشگاه‌های ایران در رتبه بندی شانگهای

دانشگاه‌ها و رشته‌های دارای بیشترین متقاضی جذب هیات علمی

نقی و ارسطو ۱۴ سال پیش قبل از پایتخت +عکس

تصویر هوایی از گورستان‌های جان‌باختگان کرونا +عکس

وضعیت زمین بعد از شکست کرونا +عکس

ورود آب به سیستان و بلوچستان +عکس

مراسم خاکسپاری سردار سلگی +عکس

خطر کرونا هنوز تهران را تهدید می‌کند

ریشه کنی کرونا در گرو تشدید مداخلات

علت افزایش موارد مثبت کرونا در کشور

نتایج تحقیقات درباره ابتلای گربه‌ها به کرونا

جدول پخش برنامه‌های آموزشی دانش‌آموزان در روز۱۵ فروردین اعلام شد

کرونا رصد سیگنال‌های زمین را برای محققان آسان کرد

۱۲ هزار نفر برای فضانورد شدن درخواست دادند

پوتین تا یازده اردیبهشت روسیه را تعطیل کرد

درز اطلاعات کاربران ایرانی در کارگروه تعامل پذیری پیگیری می‌شود

برگزاری دروس عملی بعد از بازگشایی دانشگاه

کرونا در پاییز دوباره شیوع پیدا می‌کند

علی لاریجانی به کرونا مبتلا شد

ارسال دو دستگاه تشخیص سریع کرونا به ایران

وزیر علوم درگذشت استاد برجسته ریاضی و آمار را تسلیت گفت

تصاویر دردناک از خیابان‌های تهران +عکس

اعلام برنامه کلاس‌های آموزش مجازی دانشگاه علمی کاربردی در سال جدید

استمرار آموزش غیرحضوری دانشگاه شهیدبهشتی از ۱۶ فروردین

رویداد جهانی ایده‌پردازی قاسم_قاصم برگزار می‌شود

هوش مصنوعی ابتلا به دیابت را پیش بینی می‌کند

مردم در آرایشگاه‌های ووهان صف کشیدند+عکس

متفاوت‌ترین سیزده بدری که تهران به خود دید +عکس

کرونا نشان داد دهکده جهانی آسیب‌پذیر از تصورات پیشین ما است

ویروس کرونا می‌تواند ضربه‌های مهلکی بر پیکرۀ مدرنیته وارد کند

سیاهچاله‌ای ۵۰ هزار برابر خورشید کشف شد

انگلیس تست ۵ دقیقه‌ای تشخیص ویروس کرونا می‌سازد

بیماران کلیوی این طور از ابتلا به کرونا در امان بمانند

شمار سایت‌های با هویت ایرانی به یک میلیون و ۲۰۰ هزار رسید

هشدار مرکز ماهر به افشای اطلاعات کاربران فضای مجازی

راهنمای استفاده از شبکه اجتماعی دانش آموزان منتشر شد

برنامه‌های درسی ۱۴ فروردین از شبکه‌های آموزش و چهار

ستاد ملی مقابله با کرونا در پروتکل‌های بهداشتی مراکز عمومی بازنگری می‌کند

روحانی: ممکن است کرونا تا آخر سال با ما باشد

وزارت علوم نحوه حضور و فعالیت کارکنان دانشگاه‌ها را اعلام کرد

تداوم کلاس‌های غیرحضوری دانشگاه تربیت مدرس از ۱۶ فروردین

زمان ثبت نام تکمیلی ترم و امتحان جامع دانشگاه آزاد

حال و روز بازیگران سینمای ایران در قرنطینه +عکس

پوتین در حال دورکاری +عکس

سانسور این صحنه در پایتخت دیشب +عکس

تصاویر دردناک از دفن قربانیان کرونا در اهواز+عکس

سانسور این صحنه در پایتخت دیشب +عکس

تجمع دیشب معتادان در میدان شوش تهران+عکس

تنها کشور جهان که هیچ اعتنایی به کرونا نمی‌کند +عکس

این صحنه پایتخت دیشب جنجالی شد +عکس

کرونا با این دو راه به دیگران منتقل می‌شود

قرنطینه، اختلافات زوجین ایرانی را ۳ برابر کرد +عکس

این مردان بیشتر کرونا می‌گیرند

تصاویر دردناک از خیابان‌های تهران +عکس

در دوران کرونا این خوراکی‌ها را نخرید

علت پایین بودن آمار مرگ و میر کرونا در ایران

اهدای کیت تشخیص کرونا توسط ایران به آمریکا +عکس

خبر ناراحت کننده برای لرستانی‌ها

گاف‌های فوتبالی سریال پایتخت

این طوری می‌خواهیم کرونا را شکست دهیم؟ +عکس

تصویر باورنکرونی از آزادراه تهران - کرج +عکس

تصویر هوایی از گورستان‌های جان‌باختگان کرونا +عکس

علت افزایش موارد مثبت کرونا در کشور

نامه پسر ایرانی به مادر مبتلا به کرونایش اشک همه را در آورد +عکس

قربانی کردن ۵۷ رأس گوسفند برای دفع بلای کرونا +عکس

کرونا این طور چینی شد +عکس

کرونا در پاییز دوباره شیوع پیدا می‌کند

انتقاد از برخورد ویلا به ویلا با غیربومی‌های کلاردشت +عکس

دیالوگی که در بازپخش پایتخت سانسور شد+عکس

بازگشایی بازار خفاش و سگ در چین!

فوت شاهزاده اسپانیایی بر اثر کرونا +عکس

تصویری دردناک از خانواده‌ها در قرنطینه +عکس

اطلاعات ۴۲ میلیون ایرانی در تلگرام لو رفت

تصاویر دردناک از دفن قربانیان کرونا در اهواز+عکس

روزه‌ ماه رمضان در ایام کرونا چه حکمی دارد؟

بهتاش پایتخت رکورد زد