کد خبر: 62587
ف
تأثیرات طرح مکتب عرفانی شیعی فقاهتی توسط آیت الله خامنه‌ای
آیت الله خامنه ای با مطرح نمودن مکتب عرفانی شیعی فقاهتی به عنوان جریان «خاص الخاص» مسیر حرکت فرهنگی کشور و بلکه جهان تشیع را وارد ریل گذاری جدید نمودند.

به گزارش ثریا دیدگاه‌های آیت الله خامنه ای درباره عرفان و پرچمداران عرفان با عنوان «عرفان امین» به همت مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی و به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین تولایی در ۴۷۲ صفحه منتشر شد و فایل الکترونیکی آن هم در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.

این کتاب اتفاق تازه ای در ورود عرفان به عرصه عمومی است و جنبه‌های مختلف داشته و آثار جدیدی بر جا خواهد گذاشت.

نام این کتاب دو سطح دارد؛ هم یادآوری معرفی یک عرفان امن و سالم و به دور از آفات برخی عرفان‌های کاذب نوظهور یا قدیمی است و هم یادآور تخلص شعری آیت الله خامنه ای. ترکیب عرفان امین نشان می‌دهد دیدگاه‌های عرفانی ایشان، همانطور که در ادامه می‌خوانیم، بیشتر در شعر شامل اشعار خود و در شرح اشعار عرفانی امثال مولوی و حافظ جریان دارد نه در کتب و رساله‌های عرفانی.

نویسنده با توجه به وجود جریان‌های مخالف عرفان در درون حوزه و در میان نیروهای انقلابی، در مقدمه اذعان می‌کند که «خط بطلان کشیدن بر روی نزاع توهمی و ساختگی میان فقه و عرفان و شریعت و طریقت، آن هم برای شخصی با موقعیت حضرت آیت الله خامنه ای تا چه اندازه می‌تواند هزینه بر باشد». (ص ۱۴)

بخش اول این کتاب به تعاریف و تقسیم بندی عرفان می‌پردازد. ولی اصل کتاب در دو بخش بعدی است.

بخش دوم تجلیل ایشان از عرفایی مشهور و بعضاً جنجال برانگیز مانند مولوی و حافظ و ملاصدرا، بایزید بسطامی، ابوالحسن خرقانی، صفی الدین اردبیلی، فیض کاشانی، ملاهادی سبزواری و سید بن طاووس است. در ادامه، مکتب عرفانی نجف به عنوان جامع‌ترین عرفان متشرع خالص و شخصیت‌های ویژه آن به تفصیل معرفی می‌شود. در پایان این بخش هم ارتباط با عرفای معاصر با استناد به پیام‌ها و بعضاً خاطرات، هم مطرح می‌شود: شیخ عباس قوچانی، شیخ محمدتقی بهجت فومنی، سید کمال الدین موسوی شیرازی، سید رضا بهاءالدینی، سیّد محمدحسین حسینی طهرانی، شیخ عزیزالله خوشوقت، شیخ علی سعادت پرور (پهلوانی). با این روش بعضی عرفای دیگر مانند علامه حسن زاده آملی و ارتباطات کمتر مطرح شده مانند آیت الله یعقوبی قائنی در اینجا نیامده است.

عرفان مدنظر این کتاب همان عرفان وحدت وجودی است (نه فقط عرفان توحیدی ساده) که از زبان آیت الله خامنه ای در شرح اندیشه حافظ و دیگران تبیین می‌شود. وحدت وجود که به حافظ نسبت داده شده، به معنای همه خدایی، ناشی از عدم درک درست مسئله است… عرفا قائلند به وحدت فاعلیت و وحدت تجلیّ (ص ۹۶).

از همه مهم‌تر اعتقاد نویسنده این است که: آیت الله خامنه ای با مطرح نمودن مکتب عرفانی شیعی فقاهتی به عنوان جریان «خاص الخاص» مسیر حرکت فرهنگی کشور و بلکه جهان تشیع را وارد ریل گذاری جدید نمودند. (ص ۱۵). از جریان عرفانی ای که توسط مرحوم آیت الله شوشتری آغاز، مرحوم حاج ملّا حسین قلی همدانی گسترش وبا سید احمد کربلایی ادامه یافت و توسط مرحوم قاضی عمق پیدا نمود، در زبان متخصصان معاصر عرفان پژوهی، به عنوان «مکتب عرفانی نجف» یاد م ی شود. (ص ۱۴۷) از دیگر چهره‌های این مکتب میرزا جواد ملکی تبریزی، شیخ محمد بهاری و سید عبدالحسین لاری و علامه طباطبایی است که معرفی می‌شوند.

بخش سوم کتاب تبیین اندیشه‌های ایشان در دو قسمت عرفان نظری و عملی و با تمرکز بر دو موضوع وحدت وجود و انسان کامل است. نویسنده متوجه شده که آیت الله خامنه ای برخلاف امام خمینی در مسائل اعتقادی و معارفی به صورت مستقل دست به تألیف نزده (و اساساً در کتاب عرفان امین کتابهای ایشان جزو منابع نیست) و به حسب تتبع نویسنده نیز در هیچ سخنرانی و یا پیام مکتوبی، به صورت مستقل به تبیین دیدگاه خود در باب مسئلۀ توحید و نحوۀ ارتباط مخلوقات با خالق خود نپرداخته‌اند. تبیین اندیشه‌های عرفانی ایشان درباره وحدت وجود و… به جز نظرات اجمالی درباره مکتب نجف، از طریق شرح اشعار مولوی و حافظ آشکار شده است.

در این بخش، توصیه‌های عرفان عملی تأکید بر عمل و دوری از الفاظ و عدم توقف در عرفان نظری است و توصیه‌های ویژه عرفا مثل چله نشینی، مرید و مرادی و اذکار خاص (آنچنانکه در پیوستهای این کتاب آمده) مطرح نمی‌شوند و اگر هم سرفصل «استاد» در کتاب دیده می‌شود، با وجود آنکه نویسنده آرای عرفا درباره طلب استاد خاص هم می‌آورد ولی دیدگاه آیت الله خامنه ای بیشتر مبتنی بر اهل عمل و تهذیب بودن است نه معنای مشهور عرفانی آن. یا اگر بحث ذکر مطرح می‌شود منظور توصیه‌های خاص و عام سلوکی نیست بلکه همان یاد خدا در مراتب مختلف مدنظر است.

علت حجیم شدن این کتاب هم مشخص است. به جز مقدمه و مؤخره، نظرات ایشان و (با توجه به نیاز برای توضیح بیشتر) نظرات دیگران مانند امام خمینی و شهید مطهری به صورت تفصیلی آمده و گاه یک نقل قول چند صفحه ادامه دارد. به بهانه مباحث مطرح شده پیوست‌های مفیدی هم دارد مثلاً دستورالعمل‌های آیت الله سید علی قاضی در بخش دوم معرفی می‌شوند و در انتها مباحثی از امام خمینی و نمونه دستورات سلوکی مکتب نجف و ترجمه حدیث عنوان بصری و… هم آمده است. نقل قول و کمک از آثار دیگران برای شرح موضوعات عرفانی، به این اثر جنبه آموزشی نیز داده است. بیان تمثیل‌های معروف در پیوست برای توضیح و ساده کردن مفاهیم عمیق عرفان مانند موج و دریا، آینه، تکثیر نور و… هم بیشتر سبب شده تا کتاب حاضر برای مشتاقان آشنایی با عرفان جنبه آموزشی داشته باشد.

این کتاب علی رغم برخی کمبودها یک اثر آموزشی و مروج عرفان انقلابی، و علیه عرفان ستیزان، معرف تعداد زیادی از عرفای سلف و معاصر، بستر ورود به دنیای عرفان ونهایتاً موجب شناخت عمیق‌تر عرفان سیدعلی خامنه ای است.

دانلود کتاب به مدت محدود در سایت javanan.org امکان پذیر است.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است

آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید

صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل می‌شوند

شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیس‌ایکس» آغاز شد

جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت

اکران فیلم استخر سروش صحت به تعویق افتاد

سری جدید انیمیشن «داستان اسباب‌بازی» همه رقبا را کنار زد

پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان

شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد

فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی

زیرساخت‌های فرسوده ناسا دیگر پاسخگوی ماموریت‌های «آرتمیس» نیستند

راز کندی تنبل‌ها کشف شد

تأثیر پنهان طعم‌های محبوب سیگار الکترونیکی بر قلب را جدی بگیرید

آیا خاطرات را می‌توانیم بخوریم؟

عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد

کاروان دانش‌آموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود

دستورالعمل فعالیت‌های تابستانی مدارس ابلاغ شد

کلاس‌های جبرانی تابستانی دانش آموزان از ۱۵ تیرماه آغاز می‌شود

راه حل مقابله با مصرف مواد مخدر در محیط‌های دانشگاهی

صدور حکم اخراج دانشجوی امیرکبیر به دلیل اهانت به پرچم ایران

حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول

قرار بود ششم تیر و روز ترور آخرین روز جمهوری اسلامی باشد

تجلیل از گری اولدمن در جشنواره تلویزیونی بریتانیا

رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخ‌نگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)

برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم

نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی

پوشش بیش از ۱۰۰۰ رسانه‌ برای مراسم عاشورای کربلای معلی

مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز می‌شود

توسعه تعاملات دانشگاه‌های ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار

ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت

در عصری هستیم که سرعت،فضیلت شده است/بحران معنایی انسان معاصر از کجاست؟

فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی

ثبت‌نام مدارس باید بر اساس محدوده محل سکونت انجام شود

زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی

چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟

تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد

اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد

هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستم‌های دولت آمریکا را شناسایی کرد

امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

ارسال آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها به شورای عالی انقلاب فرهنگی

آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانش‌آموزان

آموزش و پرورش: شرایط ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع اعلام خواهد شد

نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام می‌شود

ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت

خوابگاه‌های علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید

برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد

حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول

آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم

ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبت‌نام تا شنبه ۳۰ خرداد

نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن می‌گوید

شرایط بهره‌مندی مؤسسات قرآنی از نرخ صفر مالیاتی ابلاغ شد

نگاهی دوباره به ایران از دریچه «باد صبا»؛ میراثی که از دیروز به‌جا ماند

پیام تسلیت مدیرعامل مرکز گسترش به مناسبت درگذشت یک مستندساز

شاپور رحیمی خواننده و نوازنده پیشکسوت درگذشت

روایت احساسات در بطن تصاویر؛ محدودیت‌ها مانع ثبت جنایات جنگ شده‌اند

تام کروز ۴۶ سال حضورش در سینما را با یک کلیپ یادآوری کرد

حقوق طبیعی امام حسین (ع) در آخرین موعظه ایشان

ماجرای پیشگویی امام علی(ع) درباره کربلا و شهادت امام حسین(ع) چه بود؟

کل خیر فی الحسین؛ بزرگترین خسارت جدایی از حسین (ع) است

اسکار از ۵۲۹ نفر برای عضویت دعوت کرد؛ از نگار اسکندرفر تا جیکوب الوردی

آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی می‌شود

تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئین‌های حسینی

بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت

انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیست‌ها عکس نگیر!

مجموعه کامل فیلم‌های استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه می‌شود

عاشورا و پیوست فرهنگی ایران؛ از سوگ شیعی تا سرمایه انسجام ملی

تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟

سیره امام حسین(ع) آمیزه‌ای از تدبیر دینی و سیاسی و اخلاق اجتماعی بود

مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد

دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایان‌ترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد

مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمی‌شود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟

مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!

این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند می‌سازند

توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس

از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)

ماشین ثروت‌اندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی

همان‌گونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است

آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟

«حسینیه بهشت»، پیوند خانه‌های شهدا با خیمه‌های عاشورا

مهلت ثبت‌نام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه

مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد

دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایان‌ترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد

چمران هنوز زنده است

مهلت ثبت‌نام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه

همان‌گونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است

«حسینیه بهشت»، پیوند خانه‌های شهدا با خیمه‌های عاشورا

این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند می‌سازند

مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمی‌شود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟

یک فهرست متفاوت از بهترین‌های سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقل‌ها پیشتازند

گوشواره‌هایی که تاریخ فراموششان نکرد

آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟

توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس

ماشین ثروت‌اندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی

بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت

مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!

برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد

امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو

تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟

خوابگاه‌های علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید

ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبت‌نام تا شنبه ۳۰ خرداد

تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئین‌های حسینی

نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن می‌گوید

از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)

آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم

مجموعه کامل فیلم‌های استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه می‌شود

ارسال آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها به شورای عالی انقلاب فرهنگی

آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی می‌شود

حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول

انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیست‌ها عکس نگیر!