به گزارش ثریا متن زیر برشی از کتاب تقلید از خدا اثر نصرالله حکمت است که در ادامه می‌خوانید؛
و رأینَااللهَ یقولُ فی العلمِ باللهِ المُعَبَّرِ عنه بالمعرفة «سنُریهمْ آیاتِنا فی الآفاقِ و فی انْفُسِهم حتّی یَتَبَیَّنَ لَهم اَنّهُ الحَقُّ» (سورهٔ فصلت، آیه ۵۳) فَاَحالنا الحقُّ علی الآفاقِ و هو ما خَرَجَ عَنّا، و علی انفُسنا و هو ما نحنُ علیه و بِهِ.
می‌بینیم که خدا دربارهٔ «علم به خدا» -که از آن با واژهٔ معرفت تعبیر می‌شود- می‌گوید: «آیات خود را در آفاق و در اندرون خودشان، به آن‌ها نشان می‌دهیم تا برایشان آشکار شود که او حقّ است». پس حق‌تعالی، ما را هم به آفاق یعنی آن‌چه بیرون از ما است احاله کرده و هم به خودمان؛ و «خودمان» یعنی آن‌چه که ما بر آن استقرار داریم و آن‌چه سبب وجود ما است.
ابن‌عربی نخست به این نکته اشاره می‌کند که در لسان پیامبر صلی‌الله علیه‌و آله و سلّم، از «علمِ به خدا» با واژهٔ «معرفت» و «عَرَفَ» تعبیر شده است. حال می‌گوید که خدا در آیه‌ای از قرآن دربارهٔ شناختن خدا سخن از این می‌گوید که: ما آیات خود را در دو عرصه به آدمیان نشان داده‌ایم: عرصهٔ آفاق، و عرصهٔ اندرون خودشان. فَاَحالَنا الحقُّ علی الآفاق: پس خدای تعالی نخست ما را احالهٔ به آفاق کرده و از ما خواسته است که به سیر در آفاق بپردازیم. آفاق کجاست؟ و هو ما خرج عنّا: مراد از آفاق هر آن چیزی است که بیرون از عرصهٔ وجود ما قرار دارد. و عَلی انفسِنا: سپس ما را به خودمان احاله کرده و از ما خواسته است که به سیر در اندرون خویش بپردازیم. اندرون خویش یعنی چه؟ و هو ما نَحنُ علیه و بِهِ؛ در این‌جا محیی‌الدین سفر اندرونی و سیر انفسی را دارای دو بخش می‌داند: یکی «ما نحن علیه» و دیگری «ما نحن بِهِ».
«ما نحن علیه» یعنی «چیزی که ما برآنیم» و «ما نحن به» یعنی «چیزی که ما به آنیم». این دو چیز چیست؟ این دو چیز را ابن‌عربی بیان نکرده و به اَشکال مختلف قابل تفسیر است. در واقع واژهٔ «علیه» و «به» تفسیرهای گونه‌گون را برمی‌تابد. از آن میان، ما دو تفسیر را در این‌جا مطرح می‌کنیم.
تفسیر اوّل این است که بگوییم مراد از «ما نحن علیه» آن چیزی باشد که ما به عنوان انسان، بر آن استقرار داریم و نقطهٔ قوّت و قدرت آدمی است. این نقطهٔ قوّت می‌تواند همان ذات و صفاتی باشد که پیش از این، شیخ به آن‌ها اشاره کرد. همین نقطهٔ قوّت است که آدمی را خلیفهٔ خدا در زمین کرده است. امّا او فقط همین قوّت و قدرت نیست؛ بلکه این قوّت، وابسته و قائم به قدرتی برتر است و فهم و درک همین قدرت برتر، بخشی از سیر انفسی و شناختِ سرزمین وجود خودمان را تشکیل می‌دهد و «ما نحن بِهِ» را به ما نشان می‌دهد. در نتیجه ما در می‌یابیم که آن‌چه را بر آن استقرار داریم، مستقلّ و خودْبنیاد نیست، بلکه عین افتقار و نیاز به حق‌تعالی است. بدین ترتیب، آدمی با این سفرِ در اندرون، به شناخت موجودی عظیم دست می‌یابد که در اوج قدرت و قوّت و عظمت، یکپارچه ضعف و ناتوانی و نیاز به کسی است که این قدرت را در وجود او قرار داده است.
سیر انفسیِ مذکور در صورتی تامّ است و می‌تواند حقیقت آدمی را به او نشان دهد و از این راه او را به حق رساند که این مجموعه را که متشکّل از «قوّت» و «ضعف» است در نظرش عیان کند و در غیر این صورت، یعنی اگر فقط قدرت و قوّت او را نشان دهد، یا فقط عجز و ناتوانی‌اش را عیان گرداند، این سفر درونی، سفری ناتمام و ناقص است.
منبع: خبرگزاری مهر
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
بچه‌های مسجدی با حداقل امکانات، کارهای «نشد» را «شد» می‌کنند
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود
نوشته جالب در دانشگاه شهید بهشتی
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
لشکر پهپادهای زیر آبی چین رکورد زد
شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
سالن مطالعه دو دانشکده مهندسی دانشگاه صنعتی امیرکبیر باز طراحی شد
ثبت نام آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان بین‌الملل ۱۴۰۵ آغاز شد
۳۰۰ گروه و کانال فیشینگ در سکوهای خارجی فعالیت می‌کنند
برنامه مدارس اینستاگرام گسترده تر می شود
پارک فناوری دانشگاه تهران پلتفرم سرمایه گذاری مجازی راه اندازی کرد
حجت‌الاسلام قمی: زنجیره جنایت باید با خونخواهی رهبر شهید قطع شود
رونمایی از نخستین کیوسک نذر عتبات
برگزاری چهاردهمین کنگره ملی شعر فاطمی در سه زبان؛ توجه ویژه به نوقلمان
جزئیات چهارمین «همایش ایده‌پردازان قرآنی» اعلام شد
عالمان عصر صفوی چگونه به قدرت اجتماعی رسیدند؟
اعلام برنامه دروس خارج فقه مسئله محور اساتید حوزوی
زمان ثبت درخواست دانشگاه‌ها برای ایجاد رشته‌های جدید اعلام شد
امکان تحصیل بدون آزمون مدال‌آوران بازی‌های آسیایی ناگویا فراهم شد
اجازه نمی‌دهیم کسی به پرچم ایران اهانت کند
قالیباف: یا بازار نفت احمق است یا آمریکا دروغ می‌گوید+عکس
پرچم جمهوری اسلامی، محور وحدت و نماد ایستادگی در برابر بدخواهان است
ماه کاملِ امشب از تنگهٔ هرمز+عکس
مهلت ثبت‌نام آزمون اخذ پروانه وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه تمدید شد
سهمیه بومی آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاه شریف در مسیر توسعه برق تجدیدپذیر؛ احداث و خرید نیروگاه
مهلت مجدد ثبت‌نام در آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
اعلام تسهیلات ویژه برای برگزیدگان المپیاد علمی دانشجویی کشوری
اعلام نتایج اولیه کنکور سراسری ۱۴۰۵ در نیمه اول مهر
رقابت داوطلبان در سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی کشور آغاز شد
۱۰۹۶ میلیارد ریال به حساب اعضای صندوق ذخیره فرهنگیان واریز شد
استقلال آموزش و پرورش کالپوش؛ گامی در مسیر تحقق عدالت آموزشی
داخلی‌سازی صنعت نوشت‌افزار به بیش از ۸۵ درصد رسید
معرفی بسته‌های تربیت و یادگیری ارزیابی شده ویژه کودکان برای سال تحصیلی جدید
مدارس تراز؛ سامانه‌ای برای پایش، ارزیابی و مدیریت داده‌محور مدارس
اهتمام به نماز، بخش مهمی از فرآیند تربیت دانش‌آموزان است
بازدید ۴۰۰ میلیونی سکوهای ایرانی برای رئیس جمهور ایران
آنتروپیک بازنده شکایت از پنتاگون شد
درخواست بازنگری در سقف سنی جذب اعضای هیئت علمی توسط جمعی از متقاضیان
تأکید معاون آموزشی دانشگاه شریف بر اهمیت بازگشت به آموزش حضوری
این دانشگاه‌ها از امروز آموزش حضوری را آغاز کردند
ضرورت هماهنگی در سیاست‌گذاری فضای مجازی؛ اولویت حل مسائل اصلی مردم است
یک پژوهش جدید نشان می‌دهد: مریخ آب گرم داشت!
فرصت جدید ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ فراهم شد
گوگل هوش مصنوعی را به فضا می‌برد
تیک تاک ۱۲.۷ میلیون پوند جریمه می‌دهد
مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
بانویی که هجرتش آغاز یک تمدن شد
تاکید رهبر شهید بر عمومی کردن فلسفه؛تولید علم دینی بدون مبنا ممکن نیست
واکاوی مفهومی مؤلفه‌ها و حدود مقوله سوءرفتار علیه زنان
دین در جهان شبکه‌ها؛ چرا شیوه گفت‌وگو با نسل جدید باید تغییر کند؟
سیاستمداران بدون حکمت عملگرایان بی مبنا هستند
روایت رسانه‌های جهان از یک روز متفاوت در تهران
آغاز ثبت‌نام ترم پاییز دوره‌های آموزش قرآن دارالتحفیظ
توجه بازدیدکنندگان نمایشگاه کتاب ابوظبی به مصحف ۱۳۰ ساله مینیاتوری
نوجوان ایرانی، جهانی که آن را نمی‌شناسیم
چرا ما انتقادپذیر نیستیم؟
زنان جان فدا نیستند، جان فزا هستند
ترامپ باز هم خواب تنگه هرمز را دید+عکس
نخستین آزمون بسندگی زبان عربی برگزار شد
اوپن ای آی عکس‌های کاربران را فاش کرد
۴۸ هزار بازمانده از تحصیل به مدرسه بازگشتند
توزیع رایگان شیر و تغذیه در مدارس دولتی ابلاغ شد
پیام تسلیت حجت‌الاسلام رستمی در پی ارتحال آیت‌الله شبیری زنجانی
۲۵۰۰ دانشجو در سراسر کشور وام شرافتی دریافت می‌کنند
اعلام نتایج اولیه کنکور سراسری ۱۴۰۵ در نیمه اول مهر
مهلت مجدد ثبت‌نام در آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
دانشگاه شریف در مسیر توسعه برق تجدیدپذیر؛ احداث و خرید نیروگاه
اعلام تسهیلات ویژه برای برگزیدگان المپیاد علمی دانشجویی کشوری
سهمیه بومی آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
داخلی‌سازی صنعت نوشت‌افزار به بیش از ۸۵ درصد رسید
اجازه نمی‌دهیم کسی به پرچم ایران اهانت کند
استقلال آموزش و پرورش کالپوش؛ گامی در مسیر تحقق عدالت آموزشی
۱۰۹۶ میلیارد ریال به حساب اعضای صندوق ذخیره فرهنگیان واریز شد
رقابت داوطلبان در سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی کشور آغاز شد
مهلت ثبت‌نام آزمون اخذ پروانه وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه تمدید شد
زمان ثبت درخواست دانشگاه‌ها برای ایجاد رشته‌های جدید اعلام شد
امکان تحصیل بدون آزمون مدال‌آوران بازی‌های آسیایی ناگویا فراهم شد
ماه کاملِ امشب از تنگهٔ هرمز+عکس
پرچم جمهوری اسلامی، محور وحدت و نماد ایستادگی در برابر بدخواهان است
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
قالیباف: یا بازار نفت احمق است یا آمریکا دروغ می‌گوید+عکس
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
نوشته جالب در دانشگاه شهید بهشتی
شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.