به گزارش ثریا نود و نهمین جلسه گروه علمی فلسفه سیاسی مجمع عالی حکمت اسلامی با موضوع فلسفه سیاسی، موج سوم مطالعات امنیت و کرونا با ارائه حجت الاسلام والمسلمین نجف لک زایی رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و استاد تمام دانشگاه باقرالعلوم (ع) سه شنبه ۳۰ اردیبهشت برگزار شد.
خلاصه مباحث مطرح شده به شرح زیر است:
پس از شکلگیری و توجه به رشته روابط بین الملل در قرن ۲۰ و بعد از جنگ جهانی دوم، بحث امنیت مورد توجه قرار گرفت. بحث امنیت بدین خاطر مطرح شد تا از شکل گیری جنگهای جهانی جلوگیری کند.
موج اول مطالعات امنیتی از بعد از جنگ جهانی دوّم به راه افتاد که نظریههای ایده آلیستی و رئالیستی در این باب مطرح شد. محور در امنیت در موج اول، امنیت نظامی است. از آنجا که امنیت جوامع و کشورها از ناحیه قدرت نظامی سایر کشورها مورد آسیب قرار میگرفت؛ مسابقات تسلیحاتی شکل میگیرد و این مسابقات تسلیحاتی تا چند دهه ادامه پیدا میکند و تمرکز کشورها بر گسترش ارتش و تسلیحات میشود. سپس اتفاقاتی میافتد که امنیت از تعریف محدود امنیت نظامی جدا و نظریههای جدید امنیت شکل میگیرد.
بنابر این، موج اول امنیت محدود به امنیت نظامی است که در این مورد دو نظریه ایده آلیستی و رئالیستی شکل میگیرد. نظریه ایده آلیستی رویکرد صلح دارد و مرجع آن نهادهای بین المللی است و رویکرد رئالیستی رویکرد نظامی و تسلیحاتی است و مرجع امنیت دولت ملی است تا تهدیدات خود را از بین ببرند.
اما شرایطی اتفاق میافتد که امنیت از این تعریف مضیّق خود (یعنی امنیت نظامی) خارج میشود و موج دوّم امنیت شکل میگیرد که معتقدند امنیت علاوه بر نظامی در زمینههای مختلف سیاسی، اقتصادی، زیست محیطی، فرهنگی و … باید وجود داشته باشد. اتفاق زیست محیطی در لندن در دهه ۱۹۶۰ بواسطه مه غلیظی که ایجاد شد و حدود ۱۵ هزار نفر را کشت و همچنین فروپاشی شوروی و مواردی از این دست باعث شد که موج دوم امنیت شکل گیرد و امنیت گستردگی بیشتری داشته باشد و شامل موارد دیگری نیز بشود. لذا بحث امنیت مواردی همچون امنیت زیستی، سیاسی، نرم، فرهنگی و غیره را در برگرفت.
مکتب کپنهاک در موج دوّم
در موج اول پیمان ورشو با محوریت شوروی و ناتو (سازمان آتلانتیک شمالی) با محوریت آمریکا شکل گرفت. با فروپاشی شوروی، پیمان ورشو نیز فرو پاشید، ولی ناتو در خودش انعطاف ایجاد کرد و در موج دوّم از بحث تهدیدات نظامی رویکرد خود را عوض کرد و فضای جدیدی مثل: اسلام هراسی، مباحث نرم، فرهنگی، حقوق بشر، تروریسم و غیره برای خود تعریف کرد. عملیاتهای بالکان در دهه ۹۰ و عملیاتهایی که در ماجرای لیبی و آنچه که در حادثه ۱۱ سپتامبر انجام دادند باعث مشروعیتی برای ناتو در موج دوم امنیت شد. ناتو برای ماندگاری اش، طرح امنیّت موسّع را تعریف و پیگیری کرد.
ناتو در موج دوم امنیت خطر عمده را در کشورهایی مطرح میکند که زمینههای خاصی مثل شکنندگی اقتصادی و … دارند و با بهانههایی چون حقوق بشر و تروریسم، مسائل اقتصادی، گسترش سلاحهای کشتار جمعی، فعالیتهای سیاسی و … و مباحث امنیت را تحت عنوان دفاع پیش دستانه، مطرح و پیگیری کردند. آنها بحث گسترش بازار آزاد، اصلاحات اقتصادی و سیاسی، حقوق بشر و حقوق فردی و غیره را مطرح کردند تا بتوانند برای خود نقشهای جهانی تعریف کنند.
ناتو در موج دوم، از یک سازمان در اختیار چند کشور محدود که در ابتدا وجود داشت، تبدیل به سازمانی جهانی و پلیس امنیت دنیا و بازوی امنیتی شورای امنیت میشود. ناتو گسترش دامنه امنیت جهانی برای خود تعریف کردند و همه اینها با طرح امنیت موسع و تغییر رویکرد ناتو صورت گرفته است. بنابراین ناتو از یک سازمان نظامی محدود به یک نهاد سیاسی امنیتی با کارکرد وسیع و جهانی تبدیل شد.
ناتو در فضای جدید امنیتی پنج بُعد امنیتی را مطرح کرد که عبارتند از:
- بُعد اقتصادی؛ که بازار آزاد را مطرح کردند.
- بُعد سیاسی، که اندیشه لیبرالیستی و سکولاریستی را مطرح کردند و بر این اساس، اسلام سیاسی و گروههای مبارز را تهدید و در حکم جریانهای تروریستی میدانستند.
- بُعد اجتماعی؛ مرجع آن هویت و به دنبال جهانی شدن هستند.
- بُعد نظامی؛ که مرجع آن دولت و امنیت کشورهاست.
- بُعد زیست محیطی؛ که مرجع آن تنوع زیستی و مشکلات زیست محیطی جهانی است.
در موج سوّم امنیت با شروع کرونا نشان داد که هم امنیت مضیّق، که هدف را به سوی امنیت نظامی میبرد، و هم امنیت موسع، که در همان ۵ بُعد حرکت میکند، همه ناقص هستند. لذا دولتها مجبورند در مفهوم امنیت تجدید نظر کنند و مقولات متعددی را در بحث امنیت وارد کنند.
با موج سوّم کشورهایی که زیر ساختهای اخلاقی به هم ریخته داشتند با مشکلات فراوانی مواجه شدند از غارت فروشگاهها تا نارسایی در خدمات پزشکی و خدمات عمومی، امّا در کشور خودمان چون زیر ساختهای اخلاقی مثل ایثار، توجه به هم نوع، همگرایی و … وجود دارد، راحت با این مشکل کنار آمدند و راحت تر مدیریت صورت گرفت.
در موج سوّم چارهای نداریم و باید از امنیّت دنیاگرایانه عبور کنیم و به امنیت متعالی برسیم. در امنیت متعالی نیروی فریب، شهرت، شهوت، حقّه و … کنار گذاشته میشود و به مقوله ایمان و ارتباط با خدا و استعانت از خدا و همگرایی و … میرسند، و از این طریق هم خودشان به امنیّت میرسند و هم برای دیگران ایجاد امنیّت میکنند. در این مرحله با حفظ بهداشت و جنبههای فردی، امنیّت خانواده و جامعه را به وجود میآورند.
لذا فلسفه سیاسی اسلامی و حکمت متعالیه ظرفیت خوبی دارد که موج جدید امنیت و یا همان موج سوم امنیت را شکل دهد، به وجود آورد و گسترش دهد.
منبع: خبرگزاری مهر
آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی میشود
تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئینهای حسینی
بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت
انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیستها عکس نگیر!
مجموعه کامل فیلمهای استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه میشود
تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.